Toen in Ede: immigranten in de gemeente kwamen wonen

Nuestra Casa
Bewoners van Nuestra Casa. Foto: Gemeentearchief Ede

Döner kebab bestellen, een heus Indonesisch feest tijdens de Heideweek en de afhaalchinees om de hoek. Zonder immigratie was dit nooit mogelijk geweest. Ook Ede kent een geschiedenis van immigratie.

Voor de allereerste migranten moeten we héél ver terug in de tijd. Terug naar de boeren jagers en verzamelaars die zich hier vestigden als boeren. Van hen zijn bijvoorbeeld de Celtic Fields of raatakkers bij Wekerom, Lunteren en Bennekom teruggevonden.

Vlaamse turfgravers

Er veranderde eeuwenlang weinig in Ede, totdat de veenkoloniën een nieuwe golf arbeidsmigranten naar Ede en omgeving bracht. In Ederveen en De Klomp streken bijvoorbeeld Vlaamse turfgravers neer. Zij kwamen hier onder leiding van ondernemer Gilbert van Schoonebeke uit Antwerpen, waar je hier meer over kunt lezen.

Veel Vlamingen bleven en werden later boer. Honderden jaren kwamen er geen nieuwe immigranten naar de gemeente Ede, tot de twintigste eeuw aanbrak. Door de Eerste Wereldoorlog moesten duizenden Belgen op de vlucht. Op de heide bij Ede werd een vluchtelingenkamp opgetuigd waar zo’n vijfduizend Belgen kwamen wonen. Een steen en bordje met ‘Bob’s Boulevard’ erop herinneren hier nog aan.

De ingang van het Belgische vluchtelingenkamp. Foto: Collectie: VOE/Historisch Museum Ede

Zuid-Molukse gezinnen

Na de Tweede Wereldoorlog arriveerden tientallen Zuid-Molukse gezinnen in Lunteren (Staatsliedenbuurt) en Ederveen (Kasteel de Bruinhorst). Veel van hen waren KNIL-militairen en op dienstbevel naar Nederland gekomen. Ze voelden zich door de regering in de steek gelaten. De positie van de Zuid-Molukkers is inmiddels sterk verbeterd. Er is een Moluks-Evangelische kerk en rond een plein in Lunteren liggen seniorenwoningen met veranda, net als op Ambon.

Arbeiders uit Italië, Spanje en Turkije

Weer een aantal jaar later, rond 1960, haalde de ENKA arbeiders uit Italië en Spanje naar Ede. Zij woonden onder andere in Nuestra Casa in Ede. Later volgden ook Turkse medewerkers. In 1964 kwam een groepje van vier Marokkaanse mannen naar Ede omdat de arbeidsomstandigheden en lonen in Nederland beter waren. Nederland had bovendien behoefte aan fabrieksarbeiders. Na de eerste positieve berichten volgden meer Marokkaanse gastarbeiders. Ze gingen werken bij de ENKA, Nobo, pianofabriek Rippen, zuivelfabriek Concordia enzovoorts. Vanaf 1968 woonden ze in de flat aan de Langenhorst in Veldhuizen.

Bruggetje Rustenberg-Luynhorst
Veldhuizen met flat Luynhorst. Foto: Gemeentearchief Ede

De Marokkanen wilden graag enkele maanden per jaar terug naar huis. Dat zagen de werkgevers niet zo zitten en daarom werd gezinshereniging gestimuleerd. Dat gebeurde vanaf 1974 en vanaf dat moment is er echt sprake van een Marokkaanse gemeenschap in Ede. Tussen de Marokkanen en Edenaren boterde het niet altijd, wat bijvoorbeeld bleek bij de komst van een Marokkaanse moskee.

Bron: boek ‘Verhaal van Ede’

Meer over Ede van vroeger:

Meer in deze categorie

Toen in Ede

Ga naar “Ede toen en nu: 7 x straatfoto’s van vroeger versus foto’s van nu”

Ede toen en nu: 7 x straatfoto’s van vroeger versus foto’s van nu

Parkweg
Ga naar “Dit waren de meest populaire voornamen in Ede in 1880”

Dit waren de meest populaire voornamen in Ede in 1880

Een Edes kind tijdens een show in het Openluchttheater in de jaren zestig
Ga naar “76 jaar geleden vielen ruim 200 doden (waaronder veel tieners) bij de vergeten Slag om Otterlo (video)”

76 jaar geleden vielen ruim 200 doden (waaronder veel tieners) bij de vergeten Slag om Otterlo (video)

In onze gids

Ga naar “Pieters Koopjeshoek”

Pieters Koopjeshoek

  • Veenderweg 79
  • Winkelen
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “Eetcafe Istanbul”

Eetcafe Istanbul

  • Parkweg 43
  • Bezorgrestaurants
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “Design Outlet Ede”

Design Outlet Ede

  • Maandereind 35a
  • Kledingwinkels
  • Gesloten
Design Outlet Ede

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Alle A-merk pints ijs van € 11,50 voor € 5,75”

Alle A-merk pints ijs van € 11,50 voor € 5,75

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 25 april 2021
Ga naar “Gratis hypotheekgesprek bij Domicilie Hypotheken”

Gratis hypotheekgesprek bij Domicilie Hypotheken

  • Domicilie makelaars Ede
  • Geldig t/m 31 december 2021
Ga naar “Tefal pannenserie Healthy Chef van € 51,99 voor € 26”

Tefal pannenserie Healthy Chef van € 51,99 voor € 26

  • Blokker
  • Geldig t/m 2 mei 2021
Ga naar “alle Leifheit artikelen vanaf € 2,99”

alle Leifheit artikelen vanaf € 2,99

  • Blokker
  • Geldig t/m 2 mei 2021
Ga naar “alle Curver wasmanden en -boxen Style van € 23,99 voor € 12”

alle Curver wasmanden en -boxen Style van € 23,99 voor € 12

  • Blokker
  • Geldig t/m 2 mei 2021

Vacatures

Ga naar “Projectadministrateur bij Delphy”

Projectadministrateur bij Delphy

  • Delphy
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Allround productie medewerker”

Allround productie medewerker

  • OrthoShapes
  • Fulltime
Ga naar “Helpende”

Helpende

  • Werkwijzer
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Medewerker Salarisadministratie”

Medewerker Salarisadministratie

  • Page Personnel
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Klantenservicemedewerker voor Dé zakelijke krant van Nederland”

Klantenservicemedewerker voor Dé zakelijke krant van Nederland

  • Timing Uitzendteam
  • Fulltime/Parttime