Heftig! 4 x rampen waarmee Ede te maken kreeg in het verleden

In Ede gebeuren heel veel mooie, maar helaas ook minder mooie dingen. Deze vier heftige gebeurtenissen uit het (verre) verleden horen – helaas – ook bij de geschiedenis van Ede.

Plunderende Spanjaarden

We gaan ver terug in de tijd, toen Ede nog een klein dorp van boerderijen was. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog werd Ede maar liefst twee keer geplunderd door Spanjaarden. De Spanjaarden vielen toen, nadat de wapenstilstand van het Twaalfjarig Bestand was afgelopen, tweemaal de Veluwe binnen: de eerste keer in 1624 en de tweede keer in 1629. Al viel er niet veel te halen in Ede, want de bevolking was arm. Een aantal huizen en boerderijen werden in brand gestoken. Voor Edenaren was deze periode een grote ramp. Uiteraard zijn er van deze tijd geen foto’s, maar er is wel een kaart van de veldtochten van de Spaanse troepen bewaard gebleven waar ‘Eede’ op staat. Hier kun je ook lezen wat er gebeurde in Ede: ‘heeft den vyant 26 huyfen afgebrant’ (de vijand heeft 26 huizen afgebrand).

Oude kaart
Foto: Gemeentearchief Ede

Spaanse griep

Sinds het jaar 2020 weten we allemaal wat een pandemie is. Ook vroeger werd de bevolking van Ede al getroffen door ziektes. De Spaanse griep in 1918 maakte veel slachtoffers. Maar liefst een op de vier Edenaren werd ziek. De Spaanse griep kwam in twee golven. Veel mensen stierven in de zomer, maar nog meer in het najaar. De eerste golf duurde zes weken. Daarna muteerde het virus in een nog veel gevaarlijkere variant die in een tweede golf toesloeg. Hier lees je meer over de Spaanse griep in Ede.

Spaanse griep
De Spaanse griep. Foto: De Gelderlander

Brand in het gemeentehuis

Vanaf 1864 had Ede voor het eerst een echt gemeentehuis, aan de Grotestraat (nu de Notaris Fischerstraat). Goed nieuws voor de jonge gemeente Ede, want daarvoor waren de raadsvergaderingen in café De Posthoorn. In 1899 kwam een nieuw gemeentehuis, naast het oude raadhuis dat werd gesloopt. Dit gemeentehuis brandde op 19 februari 1943 tot de grond toe af. Een oververhitte kachelpijp was de oorzaak, dacht men. Al geloofden sommige Edenaren dat het verzet ook met de brand te maken had. De brand was desastreus omdat niet alleen het gebouw verloren ging, maar helaas ook een deel van de archieven, inclusief een deel van het bevolkingsregister.

Gemeentehuis 1942 brand
Foto: Collectie: VOE/Historisch Museum Ede

Bombardementen op Ede

Hoewel de hele Tweede Wereldoorlog natuurlijk verschrikkelijk was, waren de bommen die op Ede vielen een onverwachte ramp. Zondag 17 september 1944 staat in Ede te boek als ‘Zwarte Zondag’. Op deze dag regende het tot drie keer toe bommen boven Ede. Het was de bedoeling dat de Amerikaanse en Engelse vliegtuigen bommen zouden droppen op Duitse doelen in de omgeving van Arnhem, maar het ging niet helemaal goed en dus kwamen de bommen op Ede-Zuid terecht. Daarbij vonden 69 Edenaren de dood en er waren ongeveer 100 gewonden. De bombardementen kwamen compleet onverwachts voor de Edese burgers: er werd geen luchtalarm afgegeven en men dacht dat het om lege bommenwerpers ging, op weg naar huis. Hier lees je meer over de bombardementen op Ede.

Een bomtrechter aan de Schoolstraat. Foto: Collectie: VOE/Historisch Museum Ede

Meer kleine en grote rampen:

Meer in deze categorie

Toen in Ede

Ga naar “Ede toen en nu: 7 x straatfoto’s van vroeger versus foto’s van nu”

Ede toen en nu: 7 x straatfoto’s van vroeger versus foto’s van nu

Parkweg
Ga naar “Dit waren de meest populaire voornamen in Ede in 1880”

Dit waren de meest populaire voornamen in Ede in 1880

Een Edes kind tijdens een show in het Openluchttheater in de jaren zestig
Ga naar “76 jaar geleden vielen ruim 200 doden (waaronder veel tieners) bij de vergeten Slag om Otterlo (video)”

76 jaar geleden vielen ruim 200 doden (waaronder veel tieners) bij de vergeten Slag om Otterlo (video)

In onze gids

Ga naar “Bloem Ede”

Bloem Ede

  • Verlengde Arnhemseweg 99
  • Pannenkoekenrestaurants
  • Gesloten
Gonzales

Nu gesloten

Ga naar “Pieters Koopjeshoek”

Pieters Koopjeshoek

  • Veenderweg 79
  • Winkelen
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “Eetcafe Istanbul”

Eetcafe Istanbul

  • Parkweg 43
  • Bezorgrestaurants
  • Gesloten

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Tefal pannenserie Healthy Chef van € 51,99 voor € 26”

Tefal pannenserie Healthy Chef van € 51,99 voor € 26

  • Blokker
  • Geldig t/m 2 mei 2021
Ga naar “Gratis hypotheekgesprek bij Domicilie Hypotheken”

Gratis hypotheekgesprek bij Domicilie Hypotheken

  • Domicilie makelaars Ede
  • Geldig t/m 31 december 2021
Ga naar “alle Leifheit artikelen vanaf € 2,99”

alle Leifheit artikelen vanaf € 2,99

  • Blokker
  • Geldig t/m 2 mei 2021
Ga naar “Alle A-merk pints ijs van € 11,50 voor € 5,75”

Alle A-merk pints ijs van € 11,50 voor € 5,75

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 25 april 2021
Ga naar “ultimate comfort slip € 11,00”

ultimate comfort slip € 11,00

  • HEMA
  • Geldig t/m 25 april 2021

Vacatures

Ga naar “Projectadministrateur bij Delphy”

Projectadministrateur bij Delphy

  • Delphy
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Helpende”

Helpende

  • Werkwijzer
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Medewerker Salarisadministratie”

Medewerker Salarisadministratie

  • Page Personnel
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Klantcontact Medewerker”

Klantcontact Medewerker

  • Toyota Material Handling
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Modelmaker”

Modelmaker

  • MARIN
  • Fulltime