Van straatnamen tot een ereboog: hier zorgde Napoleon voor in Ede

Rechts staat smid Lambertus Geels met zijn knecht voor de smederij. In de hoek Hotel de Roskam. Foto: Gemeentearchief Ede

Hoor je Napoleon, dan leg je misschien niet direct de link met Ede. Toch heeft hij veel invloed gehad op de gemeente en hoe Edenaren leven. Kijk maar eens mee!

Beeld je het volgende in: als iemand vraagt waar de Markt in Ede is, kun jij dat makkelijk vertellen door te zeggen door welke straten diegene moet lopen. Dat komt door Napoleon. De Fransman vond het verwarrend dat er op veel plekken geen straatnamen waren en verplichtte gemeenten om deze in te voeren.

Meter en gewichten

Niet alleen de straatnamen zijn ingevoerd door Napoleon: voor zijn komst kende Nederland nog geen meter of kilogram. Dat hield in dat Nederlanders die bijvoorbeeld een lap stof kochten, dit maten aan de hand van dagelijkse objecten. Denk aan de grootte van een voet. Hoewel het voor sommige Edenaren prima werkte, vond Napoleon het onhandig. Hij voerde daarom voert standaardmaten in. Ook bepaalde hij hoe zwaar één kilo is.

Wie was Napoleon Bonaparte ook alweer?

Napoleon wordt in 1769 geboren op het Franse eiland Corsica. Hij is van adel en kan mede daardoor studeren aan de militaire academie. Op 16-jarige leeftijd wordt hij benoemd tot tweede luitenant. Na de Franse Revolutie, waarbij de koning zijn macht verliest, wordt Napoleon steeds populairder. In 1799 kroont hij zichzelf tot keizer.

Uitbreiden van het rijk

Hierna probeert hij zijn rijk groter te maken. In verschillende landen vechten de troepen van de Franse keizer. Onder andere Nederland, België en (delen van) Italië worden ingenomen. Zijn populariteit neemt snel af vanwege de vele regels en het geweld. Toch wordt hij pas jaren later, in 1815, verslagen bij de slag van Waterloo.

Bron: NPO Kennis.

Andere veranderingen

Daar blijft het qua veranderingen niet bij: de Franse keizer vindt het onhandig dat iedereen met zijn koets midden op de weg rijdt. En dus moeten alle Nederlanders dankzij Napoleon rechts rijden. Ook het invoeren van een achternaam zoals Hardeman komt uit zijn koker (hier vind je meer typische Edese achternamen). En misschien wel de grootste verandering in Nederland: de rechterlijke macht wordt gewijzigd.

De keizer in Ede?

Het verhaal gaat dat keizer Napoleon eens een nacht doorbracht in Hotel De Roskam. Dit hotel lag in het verlengde van de Grotestraat, in het deel van Ede dat we nu Bospoort noemen. Of Napoleon echt in Ede verbleef, is en blijft een mysterie. Het enige ‘bewijs’ is een ereboog die Edenaren moesten maken op 31 oktober 1811. Die ereboog was ter ere van Zijne Majesteit en de weg moest ‘inden best mogelijken staat’ worden gebracht. In onderstaand artikel lees je meer over het mogelijke bezoek van Napoleon aan Ede.

Bron: NPO Kennis / Canon van Nederland / OM / Historiek

Lees ook:

  • Toen in Ede: Napoleon misschien wel in Ede logeerde

    Af en toe lezen we als redactie iets in de geschiedenisboeken waar onze wenkbrauwen van omhoog schieten. Dat Lord van…

    Rechts staat smid Lambertus Geels met zijn knecht voor de smederij

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie opgelost: waarom Ede een garnizoensstad werd”

Mysterie opgelost: waarom Ede een garnizoensstad werd

De Mauritskazerne (links) en de Johan Willem Frisokazerne
Ga naar “Mysterie opgelost: zoveel huur betaalde men vroeger voor een eenvoudige huurwoning in Ede”

Mysterie opgelost: zoveel huur betaalde men vroeger voor een eenvoudige huurwoning in Ede

Poortplein
Ga naar “Mysterie opgelost: zoveel traptreden heeft het Openluchttheater”

Mysterie opgelost: zoveel traptreden heeft het Openluchttheater

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Heerlijk genieten!”

Heerlijk genieten!

  • Melk & Puur
  • Geldig t/m 7 september 2023

Topper

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “GORDIJN van € 17,99 voor € 12,99”

GORDIJN van € 17,99 voor € 12,99

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “Alle Perla huisblends van € 18,76 voor € 9,38”

Alle Perla huisblends van € 18,76 voor € 9,38

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “Alle Kruidvat vitaminen, mineralen en supplementen van € 4,98 voor € 3,74”

Alle Kruidvat vitaminen, mineralen en supplementen van € 4,98 voor € 3,74

  • Geldig t/m 9 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Ondersteuner relatiebeheer”

Ondersteuner relatiebeheer

  • Christelijke Hogeschool Ede
  • Parttime
Ga naar “Assistent Financial Controller”

Assistent Financial Controller

  • Alliance Automotive Group Benelux
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Störrig Festival”

Störrig Festival

  • 30 oktober 2022
Störrig Festival 2018
Ga naar “Oktoberfest in Ede”

Oktoberfest in Ede

  • Van 5 nov t/m 6 nov
Ga naar “Edese IJsvereniging: Skeelerinstuif t/m 12 jaar”

Edese IJsvereniging: Skeelerinstuif t/m 12 jaar

  • Van 6 apr t/m 28 sep