Ede

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysterie opgelost: hier komt de naam ‘Achterdoelen’ vandaan

Door Hanneke van Olst 11 juli 2020

Het winkelstraatje parallel aan de Grotestraat heet de Achterdoelen. Je weet wel, waar vroeger de V&D zat en nu nog Xenos en Top Merk Schoenen zit. Dat straatje waar veel leegstaat. Waar komt de naam ‘Achterdoelen’ eigenlijk vandaan?

Iedereen weet waar de Achterdoelen zijn, maar weinig Edenaren weten waar deze naam vandaan komt. Ook wij niet, maar op Erfgoed Ede lezen we de verklaring ervan. Vroeger had dit gebied geen officiële naam, maar toen heette het ook al de Achterdoelen. Het was zo’n gebied waarvan iedereen wist wat er mee bedoeld werd aan de hand van een toponiem, oftewel veldnaam.

Achterom

Rond 1951 wilde de gemeente Ede dit gebied straatnamen gaan geven. Er werd toen gebouwd, het Marnix College kwam er. Het zandweggetje langs de achterkant van de winkels aan de Grotestraat heette in de volksmond ‘Achterom’. Deze kreeg de naam Achterdoelen.

Schietbaan van de schutterij?

Over de naam hebben meerdere auteurs geschreven. Een zekere Sibbles schrijft in de Edesche Courant van 1949: “Achterdoelen. Dat is geen straatnaam. Het is een plaatsaanduiding: Achter de Doelen. Zo werd het land daar genoemd toen de Doelen nog in volle fleur was.”

De Doelen, wat was dat vroeger dan? Sibbles komt tot de conclusie dat op het terrein tussen Grotestraat en dat “land achter de Doelen” een oefenterrein van een schutterij gelegen moet hebben, de Doelen. “Overal waar schutterijen bestonden en dus een ‘Doelen’ (schietbaan voor de schutterij) moest zijn vond men deze evenwijdig aan, en op slechts korte afstand, van de Dorpsstraat.” Sibbles noemt geen bronnen en zijn archief is er niet meer.

Achter de Doelen

Heeft Sibbles gelijk? Volgens Erfgoed Ede niet. Wat Sibbles’ conclusie ondermijnt is dat er na de Reformatie geen schuttersgilden in Ede meer waren. Alleen tussen 1803 en 1834 is er kort een schutterij geweest in Ede, maar de Grotestraat was toen al zoveel bebouwd dat er geen schietbaan meer aangelegd kon worden. Waar komt deze naam dan vandaan?

Erfgrens

Het is een plaatsaanduiding: achter de Doelen. Een ‘doel’ was vroeger echter niet alleen een oefenterrein van de schutterij, maar betekende ook ‘perceelgrens, erfafscheiding’. Toen de Grotestraat meer en meer bebouwd werd, werd de grond voor die bebouwing door de eigenaren van de akkers op de eng verkocht aan de bouwers. Om de erfgrens aan te geven tussen bouwgrond en akkers, werden doelen gebruikt. Langs die doelen ontstond vanzelf een pad, een ‘achterom’.

Vanaf de Grotestraat gezien zag het er dus zo uit: bouwterrein, erfafscheiding (‘doelen’) en het land daarachter. Dat land werd dus ‘achter de doelen’ genoemd, later verbastert tot de veldnaam Achterdoelen.

Lees ook:

win je winkel

Mysterie opgelost: dit betekent dat ‘Win je Winkel’ op de Achterdoelen

Diverse lezers wezen ons al op de stickers met levensgroot 'Win je Winkel' erop op winkelruiten aan ...

Deze verdwenen Edese winkels vergeten we nooit meer

Toen ze er zaten, dacht je er nooit over na dat ze misschien ooit wel weer zouden verdwijnen. We heb...

Leegstand: zoveel winkels verdwenen uit het Veluwse straatbeeld afgelopen decennium

Het aantal fysieke winkels is in het afgelopen decennium met ruim 11 procent gedaald. Momenteel telt...

Meer over

Mysteries

adv.