Sloot, singel, kanaal: dit zijn de verschillen tussen waterwegen in en rondom Ede

Het Benedeneind te Gelders Veenendaal
Het Benedeneind in Gelders Veenendaal. Foto: Gemeentearchief Ede

Nederland is een waterrijk land en heeft dan ook vele sloten, grachten, singels, kanalen, beken en rivieren. Zo loopt de Grift vanuit Veenendaal door de Binnenveldse Hooilanden bij Bennekom. Maar wat is nou eigenlijk het verschil tussen al deze waterwegen?

We beginnen bij de overkoepelende naam: waterwegen. Je kan ook de woorden watergang of waterloop gebruiken voor een lang, smal stuk stromend water, al of niet bevaarbaar met boten of schepen.

Snel- en langzaamstromende wateren

Goed, waterwegen dus. Alleen is er een flink verschil tussen de waterwegen. Alleen al of het snel- of langzaamstromende wateren zijn. De stromende wateren zijn te verdelen in snelstromende en langzaamstromende wateren. Als de stroomsnelheid meer dan 50 centimeter per seconde is, zijn het snelstromende wateren.

Breed, breder, breedst

De stromende wateren worden verdeeld in verschillende categorieën. Dat zijn bovenlopen (smaller dan drie meter), middenlopen (breedte tussen de drie en acht meter), benedenlopen (breder dan acht meter), riviertje (breedte tussen de acht en 25 meter) en een rivier (breedte meer dan 25 meter), aldus het Compendium voor de Leefomgeving.

Waterwegen in Ede

Nu je dit weet is het tijd voor een spelletje! Welke onderstaande waterwegen vind je ook in of vlakbij Ede?

  • Beek: een beek is een smal, ondiep, meer of minder natuurlijk stromend water dat overal doorwaadbaar is. In de Binnenveldse Hooilanden, tussen Wageningen en Bennekom, heb je bijvoorbeeld de Kromme Beek en Nergenase Beek.
  • Gracht: een gracht is een aangelegde waterweg, vooral om of door een stad. De functie van een gracht is divers, zoals afwatering, transport, verdediging en riolering. Ook kan een gracht rond een vesting of kasteel liggen. Dan heet het een slotgracht. Die hebben we niet in Ede.
  • Kanaal: een kanaal is een gegraven waterweg van enige omvang, meestal bestemd voor de scheepvaart. Ook die hebben we niet in Ede.
  • Rivier: een rivier is een natuurlijke watergang ontstaan uit een bron, door samenkomst van beken en eventueel aangevuld met regenwater uit het stromingsgebied. Hoewel er in België een rivier met de naam Eede is, heeft ons Ede geen rivieren. De dichtstbijzijnde is de Rijn bij Wageningen.
  • Singel: een singel is een aangelegde waterweg rond een binnenstad. Deze dienden vroeger ter verdediging van de stad, maar kon ook de waterhoogte en spoelrichting van de grachten in de stad regelen. Singels waren niet bedoeld voor transport. Ede had nooit echt een binnenstad en dus ook geen singel. Wel hebben we singels in Veldhuizen voor de beheersing van grondwater en regenwater.
  • Sloot: een sloot is een lijnvormige, gegraven watergang die primair dient om overtollig lokaal water af te voeren. Denk maar aan de sloten en plassen in Ede-Zuid, Rietkampen en Veldhuizen.
  • Vaart: een vaart is een hoofdafwateringskanaal van sloten in een polder dat ook geschikt is voor scheepsvaart. Die hadden we vroeger wel, zelfs met haven.
  • Wetering: Bennekom heeft een wetering, de Dijkgraaf. Deze was belangrijk bij de afwatering van veengebieden tijdens de ontginning. Naast de wetering ligt de weg Dijkgraaf.

Heel wat kilometers waterwegen

Om af te sluiten wat indrukwekkende cijfers. De totale oppervlakte van Nederland is 4,2 miljoen hectare, inclusief binnen- en buitenwater, aldus het CBS. De verschillende binnenwateren, zoals het IJsselmeer en de rivieren, zijn goed voor negen procent van de totale oppervlakte van Nederland, oftewel 378.000 hectare. De buitenwateren, waaronder de Waddenzee, de kustzone van de Noordzee, de Westerschelde en Oosterschelde, beslaan tien procent van het oppervlak: zo’n 420.000 hectare. De lengt van bevaarbare waterwegen, dus de rivieren en kanalen et cetera, bedraagt 6.297 kilometer.

We zochten nog veel meer voor je uit…

  • Mysterie opgelost: hierdoor zijn er veel vijvers in Rietkampen en Veldhuizen

    Als je Ede bekijkt op Google Maps, valt op dat de meeste vijvers en sloten te vinden zijn in de…

Meer in deze categorie

Genieten van Ede

Ga naar “René Verhulst is jarig! 5 x foto’s van onze burgemeester”

René Verhulst is jarig! 5 x foto’s van onze burgemeester

Ga naar “Mysterie opgelost: waarom Ede een garnizoensstad werd”

Mysterie opgelost: waarom Ede een garnizoensstad werd

De Mauritskazerne (links) en de Johan Willem Frisokazerne
Ga naar “Ede in close-up #33: waar is deze foto gemaakt?”

Ede in close-up #33: waar is deze foto gemaakt?

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Heerlijk genieten!”

Heerlijk genieten!

  • Melk & Puur
  • Geldig t/m 7 september 2023

Topper

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “GORDIJN van € 17,99 voor € 12,99”

GORDIJN van € 17,99 voor € 12,99

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “Alle Perla huisblends van € 18,76 voor € 9,38”

Alle Perla huisblends van € 18,76 voor € 9,38

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “AH Bloemkool € 0,99”

AH Bloemkool € 0,99

  • Geldig t/m 2 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Ondersteuner relatiebeheer”

Ondersteuner relatiebeheer

  • Christelijke Hogeschool Ede
  • Parttime
Ga naar “Assistent Financial Controller”

Assistent Financial Controller

  • Alliance Automotive Group Benelux
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Störrig Festival”

Störrig Festival

  • 30 oktober 2022
Störrig Festival 2018
Ga naar “Oktoberfest in Ede”

Oktoberfest in Ede

  • Van 5 nov t/m 6 nov
Ga naar “Edese IJsvereniging: Skeelerinstuif t/m 12 jaar”

Edese IJsvereniging: Skeelerinstuif t/m 12 jaar

  • Van 6 apr t/m 28 sep