Simcha verzamelt foto’s en brieven uit de Tweede Wereldoorlog: ‘Het is een sport geworden’ 

Simcha Looijen verzamelt documentatie uit de Tweede Wereldoorlog. | foto: Savannah Borst / STUDIO SAVAN
Simcha Looijen verzamelt documentatie uit de Tweede Wereldoorlog. | foto: Savannah Borst / STUDIO SAVAN

Een fotoalbum van een Nederlandse militair in de jaren ’20 in Ede of een foto van twee Duitse soldaten op station Ede-Wageningen. Simcha Looijen (39) uit Bennekom werkt als boekverkoper, maar verzamelt in zijn vrije tijd foto’s en documentatie zoals brieven uit de Tweede Wereldoorlog. Inmiddels heeft hij hele boeken en mappen vol.

Hij concentreert zich vooral op de omgeving van Ede en Arnhem. Dat is met een reden. “Omdat ik anders een beetje in het wilde weg ga kopen. Ik doe het dus vooral om mezelf een beetje te beperken.” 

De interesse voor de Tweede Wereldoorlog ontstond toen hij jong was. “Mijn opa en oma, vooral oma, spraken er veel over. Ook was er in de omgeving veel gevochten, bijvoorbeeld in Oosterbeek. Ik heb er altijd al interesse voor gehad en dat is nooit verdwenen. Er is heel veel gebeurd. Aan de ene kant is het heel tastbaar, maar aan de andere kant is het niet zo goed voor te stellen wat er is gebeurd als je het niet hebt meegemaakt. Je hoort de verhalen wel, maar om je in te leven hoe het was blijft lastig.”

Vakantie in oorlogstijd

De beelden en documentatie die hij verzamelt werken wel mee om een voorstelling te maken van hoe het toen was. “Als je een militair op een foto ziet lopen op een plek die je nu nog kent bijvoorbeeld.” Verzamelen doet Simcha al drie jaar. Hij koopt de items voornamelijk via eBay, Marktplaats of kringlopen. “Ik heb een paar keer een goed fotoalbum uit een kringloop gekocht. Soms worden huizen leeggeruimd en komen er wat dingen boven water. Om mijn enthousiasme te remmen probeer ik niet meer dan honderd euro per maand uit te geven. Dat lukt wel redelijk. Op een gegeven moment wordt het verzamelen wel een sport.” 

Simcha let altijd op een paar dingen voordat hij een nieuw item koopt. “Het moet wel aansprekend zijn en passen bij wat ik verzamel.” Hij noemt een voorbeeld toen iemand foto’s van een oma aanbood. “Ik koop dan het album met oorlogsfoto’s, maar laat de vakantiealbums wel liggen. De bootreisjes over de Rijn, die geloof ik wel.” Toch heeft hij wel een vakantiealbum in zijn collectie, over een fietstocht in Woudenberg. “Dat was in oorlogstijd. Dat maakt het weer interessant, want het gewone leven ging ook door, ondanks dat het oorlog was.” 

Een gedeelte van Simcha zijn collectie. | Foto: Savannah Borst / STUDIO SAVAN

Bijzondere verhalen 

Wanneer Simcha de fotoboeken laat zien, kan hij verhalen vertellen over mensen op basis van de foto’s en onderzoek dat hij heeft gedaan. Hij laat een fotoalbum zien van een Nederlandse militair die in de jaren ’20 in Ede verbleef. Een ander fotoboek gaat over een Joodse familie die in de jaren ’30 vanuit Duitsland naar Nederland kwamen. “Zij woonden in Bloemendaal. Hun zoon is via Cuba ontkomen, voordat de Duitsers in Nederland kwamen. Het oude echtpaar bleef achter en kwamen in Westerbork terecht. Hun dochter was naar Amerika gevlucht en zij heeft dit fotoboek gemaakt. Een Amerikaan verkocht het aan mij.”  

Hij vertelt ook over een jongen die na de oorlog bij zijn onderduikfamilie op bezoek ging. “Dit was een Nederlandse jongen, die vermoedelijk in Duitsland moest werken en toen onderdook in de Betuwe. De reden staat er niet bij.” Vaak probeert Simcha dan het verhaal te achterhalen en op te zoeken. “Ik wil soms weten wat voor persoon iemand was. Soms is het makkelijk op te zoeken en soms weet je het gewoon niet. Dat heb ik vaak met losse foto’s.” Hij laat een foto van een NSB-meisje zien, voor een woning. “Op de achterkant staat dat het afgedrukt is in Ede, maar je ziet verder alleen een huisnummer op de foto. Zie dat maar te achterhalen.” 

Joods jongenshuis

Het meest bijzondere wat hij tot nu toe heeft gevonden zijn foto’s van een Joods Jongenshuis dat destijds achter het huidige station Arnhem stond. “Daar werden van 1940 tot 1942 zo’n tachtig tot negentig Joodse jongeren opgevangen die eerder waren gevlucht uit Oostenrijk en Duitsland. Zij kwamen hier zonder ouders, toen Nederland nog veilig was. Toen de Duitsers Nederland binnenvielen zaten zij klem. Sommigen gingen terug naar hun ouders. De helft heeft het overleefd, dus daar is nog best veel over te vinden.” Momenteel doet Simcha hier verder onderzoek naar. In de toekomst hoopt hij een boek te schrijven over het Joods Jongenshuis. “Er is genoeg om over te vertellen. Ik vind het mooi om een aantal van hen een gezicht te geven.” 

Over een jaar of dertig hoopt hij zijn collectie over te dragen aan een museum of archief. “Maar het is niet dat ik het daarom doe hoor. Het is leuk tijdverdrijf en ik vind het belangrijk dat het bewaard blijft.”

Meer in deze categorie

Edenaar van de Week

Ga naar “Job runt met zijn zoon Giel Blokjesland: ‘Mensen rijden gerust 200 kilometer voor een legosteentje’”

Job runt met zijn zoon Giel Blokjesland: ‘Mensen rijden gerust 200 kilometer voor een legosteentje’

Job Kuit BLokjesland
Ga naar “Anne schrijft gedichten: ‘Woorden hebben scheppingskracht’”

Anne schrijft gedichten: ‘Woorden hebben scheppingskracht’

Anne van Bespiegeltjes
Ga naar “Zangeres Lieke stond ooit in de finale van de Voice Kids, nu geeft ze haar talent door”

Zangeres Lieke stond ooit in de finale van de Voice Kids, nu geeft ze haar talent door

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Heerlijk genieten!”

Heerlijk genieten!

  • Melk & Puur
  • Geldig t/m 7 september 2023

Topper

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “Kruidvat Love box van € 24,99 voor € 19,99”

Kruidvat Love box van € 24,99 voor € 19,99

  • Geldig t/m 25 september 2022
Ga naar “Bubble Tea. € 3,99”

Bubble Tea. € 3,99

  • Geldig t/m 25 september 2022
Ga naar “Nangaparbat outdoorjas € 24,99”

Nangaparbat outdoorjas € 24,99

  • Geldig t/m 25 september 2022

Vacatures

Ga naar “Allround medewerker technische dienst”

Allround medewerker technische dienst

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Assistent Financial Controller”

Assistent Financial Controller

  • Alliance Automotive Group Benelux
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Ondersteuner relatiebeheer”

Ondersteuner relatiebeheer

  • Christelijke Hogeschool Ede
  • Parttime

Agenda

Ga naar “Oktoberfest in Ede”

Oktoberfest in Ede

  • Van 5 nov t/m 6 nov
Ga naar “Störrig Festival”

Störrig Festival

  • 30 oktober 2022
Störrig Festival 2018
Ga naar “Edese IJsvereniging: Skeelerinstuif t/m 12 jaar”

Edese IJsvereniging: Skeelerinstuif t/m 12 jaar

  • Van 6 apr t/m 28 sep