6 x deze Edese vrouwen schreven geschiedenis

Als eerste vrouwelijke vicepresident van de Verenigde Station schrijft Kamala Harris geschiedenis.  Dichter bij huis zijn ook invloedrijke vrouwen te vinden in de Edese historie. Deze vrouwelijke figuren en rolmodellen zijn super belangrijk geweest voor de vorming van onze gemeente.

Kaatje Braafhart

Foto: Gemeentearchief Ede

Als baker heeft Kaatje Braafhart heel wat Edenaren de wereld op geholpen. Ze leefde ook lang: Kaatje werd maar liefst 103 jaar oud. Zestig jaar lang was ze baker. Ze hielp niet alleen tijdens bevallingen, maar gaf ook nazorg in de dagen erna. Omdat Kaatje zo lang bleef werken, ook na het overlijden van haar man, kon ze in haar eigen onderhoud voorzien. In plaats van geld nam Kaatje liever een beloning in natura aan, zoals levensmiddelen of gebruiksvoorwerpen. De baker had veel aanzien in Ede. Toen ze in 1926 haar honderdste verjaardag vierde, kwam het halve dorp haar feliciteren.

Anna Maria Moens

Het standbeeld voor Anna Maria Moens. Foto: indebuurt Ede

Misschien ken je de naam Anna Maria Moens van het standbeeld in het Paasbergparkje. Voor haar verhaal moeten we ver terug in de tijd, naar 1770. Anna Maria was een dichter, schrijfster en kostschoolhoudster. Die kostschool stichtte ze in Wijhe en hij verhuisde later naar Landgoed Kernhem in Ede. Meisjes mochten tot ze meerderjarig waren op de school blijven, en jongens tot hun twaalfde, bijzonder voor die tijd. Het standbeeld, wat eigenlijk haar graf is, is betaald door haar leerlingen.

Jacoba van der Linden

Geen foto beschikbaar. 

Jacoba van der Linden was het eerste vrouwelijke raadslid in Ede. Dat was in 1946. Ze kwam uit een redelijk welgestelde orthodoxe familie uit Bodegraven. Toen ze in Ede in de raad kwam, was ze 59 jaar en ze deed dat werk tot haar vijfenzeventigste. Jacoba zette zich vooral in voor de huisvesting, want na de oorlog was er een enorm woningentekort.

Helene Kröller-Müller

Foto: Gemeentearchief Ede

Grote kans dat deze naam je bekend voorkomt. Helene Kröller-Müller was een van de eerste vrouwen in Europa die een grote kunstcollectie bij elkaar bracht. Dat deed ze op haar enorme landgoed, nu Het Nationale Park De Hoge Veluwe. Helene woonde in Jachthuis St. Hubertus. Haar collectie is nog altijd te zien in het Kröller-Müller museum. Ze kocht veel van Van Gogh en hielp hem op deze manier bekender te worden. Wat minder in het plaatje van een rolmodel past, is dat Helene sympathiseerde met het nationaalsocialisme in de jaren dertig. Hoewel ze niet kritiekloos was, zag ze Hitler als de man die haar vaderland weer groot en sterk had gemaakt. In juli 1939 werd zij zelfs voorgesteld aan de Duitse dictator.

Didi Roos

Didi Rooslaan
Didi Rooslaan. Foto: indebuurt Ede

De Didi Rooslaan in Ede verwijst naar de Edese verzetstrijdster Rachel (Didi) Roos. Ze was Joods en dook in de oorlog onder in Bennekom. Didi Roos werd koerierster bij de verzetsgroep van Derk Wildeboer in Ede, waarbij zij op haar fiets van dorp naar dorp reed. In november 1944 pakten de Duitsers haar op. Op het regionale hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst werd Didi Roos ernstig gemarteld, maar gaf geen informatie prijs. Didi kwam in Kamp Westerbork terecht, kon ontsnappen en vond onderdak bij een boer. Per fiets keerde Didi Roos terug naar het bevrijde Lunteren. Op 9 mei 1945 trouwde ze met Marcel Hertz in het gemeentehuis van Ede. Samen met haar man en kinderen emigreerde ze in 1950 naar Israël.

Liesbeth Ribbius Peletier

Geen foto beschikbaar. 

Liesbeth Ribbius Peletier werd geboren in Utrecht in 1891. Ze studeerde Rechtswetenschap, promoveerde cum laude en werd daarna lid van de Provinciale Staten van Noord-Holland en van de Eerste Kamer der Staten Generaal. Later werd ze zelfs eerste vrouwelijke lid, naast de koningin, van de Raad van State. In 1932 kocht Liesbeth grond in Bennekom met de erfenis van haar vader. Hier stichtte ze scholingscentrum De Born voor arbeidersvrouwen. Die konden zo kennismaken met mooi vormgegeven interieurs, verzorgde maaltijden, klassieke muziek en boswandelingen. Na de Tweede Wereldoorlog tot in de jaren negentig was De Born een bolwerk voor sociaaldemocratische vrouwen, waarbij het vooral draaide om vrouwenemancipatie.

Bron: De Gelderlander, Gemeentearchief Ede

Lees ook:

Meer in deze categorie

Edenaren

Ga naar “Nomineren maar! Welke Edenaar verdient een mooi kerstgeschenk?”

Nomineren maar! Welke Edenaar verdient een mooi kerstgeschenk?

Ga naar “Het gezin van Jahraino strijdt voor het Prinses Máxima Centrum: ‘Iedereen is bijzonder, niemand is uitzonderlijk’”

Het gezin van Jahraino strijdt voor het Prinses Máxima Centrum: ‘Iedereen is bijzonder, niemand is uitzonderlijk’

Jahraino
Ga naar “Joep van Velvet Ede: ‘Veel mensen denken dat ik ermee stop omdat het slecht gaat met de winkel, maar dat is niet zo’”

Joep van Velvet Ede: ‘Veel mensen denken dat ik ermee stop omdat het slecht gaat met de winkel, maar dat is niet zo’

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “Lamswollen sloffen vanaf € 22,99”

Lamswollen sloffen vanaf € 22,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “HOUTEN KERSTBOOMPJES”

HOUTEN KERSTBOOMPJES

  • Xenos
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Ierse Riblappen € 4,99”

Ierse Riblappen € 4,99

  • Jumbo
  • Geldig t/m 6 december 2022
Ga naar “Pringles 1+1 gratis”

Pringles 1+1 gratis

  • Jumbo
  • Geldig t/m 6 december 2022

Vacatures

Ga naar “Helpende”

Helpende

  • Vilente – De Klinkenberg
  • Parttime
De Klinkenberg

Agenda

Ga naar “Dickens Fair Bennekom”

Dickens Fair Bennekom

  • Van 9 dec t/m 10 dec
Dickens Fair BennekomDickens Fair Bennekom
Ga naar “Kerstconcert met samenzang COV-Bennekom/OBK Bennek”

Kerstconcert met samenzang COV-Bennekom/OBK Bennek

  • 17 december 2022