Dit is waarom je er niet aan mag likken en meer weetjes over het rode stempotlood

Stemmen in een stemhokje doe je meestal met een rood potlood. Maar weet jij waarom dit rood is en ook dat je beter niet de achterzijde in de mond kunt stoppen als je in het stemhokje staat?

In veel gemeenten mag je dit jaar het rode potlood houden. In Dordrecht is dit niet het geval, omdat er te weinig potloden zijn. Daarom worden de potloden na gebruik gedesinfecteerd. We doken een paar leuke feitjes op in een artikel van onze collega’s van het AD over hét rode stempotlood.

Waarom is het potlood rood?

Vanwege het grote contrast met de zwarte letters en het witte papier. Dat maakt het tellen van de stemmen eenvoudiger.

Tot honderd jaar geleden werd er met zwart potlood gestemd. Dat was nooit een probleem. Vanwege het districtenstelsel telde het stembiljet maar een handjevol kandidaten. Door het afschaffen van dat stelsel werden dat er in 1918 honderden. De stembureaus hadden ineens grote moeite om snel te zien op welke kandidaat was gestemd dus was het gebruik van een kleur wel handig. In 1922 is de wet veranderd en is er vastgelegd dat er voortaan met de kleur rood gestemd moet worden in een stemhokje.

Altijd rood?

In het stemhokje is het gebruik van rood, om het witte vakje mee te vullen, verplicht. Een kiezer mag in een toegezonden stembiljet per post de witte stip kleuren met rood, blauw, zwart of groen.

Moet het een potlood zijn?

De Kieswet zegt niets over waarmee moet worden gestemd. Het Kiesbesluit, waarin praktische zaken rond de verkiezingen worden geregeld, schrijft alleen voor dat er in elk stemhokje ‘rood schrijfmateriaal’ is.

De reden is dat wie per post stemt, ook niet kan worden verplicht een potlood te gebruiken. Het voorschrift om op het stembureau wel met een potlood te stemmen, is daarom in de jaren tachtig formeel geschrapt. In de praktijk hanteren vrijwel alle gemeenten toch het potlood.

Mag je je eigen potlood meenemen?

Een uitgebrachte stem is volgens de Kieswet geldig als de kiezer een wit stemvakje geheel of gedeeltelijk rood heeft gemaakt. Waarmee dat moet gebeuren, is nergens vastgelegd. Wie met een eigen potlood, balpen, vulpen, kleurkrijt, marker of desnoods nagellak of lippenstift het vakje rood kleurt, heeft dus in principe geldig gestemd. Maar waarom het risico nemen? Er ligt immers een potlood klaar.

Waar komen de potloden vandaan?

Dé leverancier bij uitstek is Bruynzeel, dat sinds 1948 potloden maakt en sinds de jaren zestig gevestigd is in Bergen op Zoom. Het pand bevindt zich vlak bij Philip Morris, pal naast de A4, aan – jawel – de Potlodenlaan.

Bruynzeel is sinds een half jaar onderdeel van Royal Talens in Apeldoorn. De potloden worden niet meer in eigen land vervaardigd, zegt ‘international brand manager’ Babette Weijers. ,,De productie vindt op diverse plekken buiten Nederland plaats. Maar handelingen zoals stempelen en punten worden in Bergen op Zoom gedaan. Daar staat ook ons distributiecentrum.”

Wat als de punt afbreekt?

Dat gebeurt over het algemeen niet vanwege de juiste sterkte. En anders ligt er wel een nieuw potlood voor je klaar. Puntenslijpen zal vanwege de coronamaatregelen niet kunnen.

Mag je eraan likken of erop kauwen?

Dat was ooit een gewoonte om beter te kunnen schrijven, maar met het huidige materiaal nutteloos. Vroeger hingen er bordjes ‘Potlood niet bevochtigen’ in de stemhokjes. Die dienden als waarschuwing in een tijd dat potloden nog de giftige stof aniline bevatte. Het grafietpotlood kent dat risico niet meer. Gevaarlijk of niet, eraan likken is voor de volgende kiezer normaal gesproken niet hygiënisch en nu al helemaal niet.

Bekijk ook:

Meer in deze categorie

Verkiezingen

Ga naar “Hertelling nodig bij 16 stembureaus in Dordrecht: dit betekent het voor de uitslag van de verkiezingen”

Hertelling nodig bij 16 stembureaus in Dordrecht: dit betekent het voor de uitslag van de verkiezingen

Ga naar “Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 2022: zo stemden Dordtenaren”

Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 2022: zo stemden Dordtenaren

Ga naar “Toen in Dordt: 7 x zo gingen de Dordtse verkiezingen er vroeger aan toe”

Toen in Dordt: 7 x zo gingen de Dordtse verkiezingen er vroeger aan toe

In onze gids

Ga naar “Jack’s Steakhouse”

Jack’s Steakhouse

  • Baanhoekweg 50
  • Argentijnse restaurants
  • 11:00 - 22:00
Jack's steakhouseJack's steakhouse

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Gratis PME Legend t-shirt ter waarde van 29,99 euro”

Gratis PME Legend t-shirt ter waarde van 29,99 euro

  • Vrije Tijds Centrum
  • Geldig t/m 17 juli 2022

Topper

Ga naar “50% korting bij NAME IT”

50% korting bij NAME IT

  • NAME IT
  • Geldig t/m
NAME IT Dordrecht kinderkleding tieners
Ga naar “alle damesmode 2+1 gratis € 15,00”

alle damesmode 2+1 gratis € 15,00

  • Geldig t/m 3 juli 2022
Ga naar “From PB with love spijkerjasje € 22,99”

From PB with love spijkerjasje € 22,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022
Ga naar “AH Verspakket Japanse teriyaki of Libanese pita met groente en kip € 3,99”

AH Verspakket Japanse teriyaki of Libanese pita met groente en kip € 3,99

  • Geldig t/m 3 juli 2022

Vacatures

Ga naar “Logistiek medewerker”

Logistiek medewerker

  • PBM Express
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Ervaren Sales Consultant”

Ervaren Sales Consultant

  • Lucom Benelux
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Verzorgende IG”

Verzorgende IG

  • PZC Dordrecht
  • Parttime

Topper

Ga naar “Patissier/banketbakker M/V”

Patissier/banketbakker M/V

  • Banketbakkerij & Konditorei Van der Sterre
  • Fulltime/Parttime
Slagroomtaart | Van der Sterre | Indebuurt Dordrecht
Ga naar “Verkoopmedewerker”

Verkoopmedewerker

  • NAME IT
  • Parttime
NAME IT Dordrecht kinderkleding tieners

Agenda

Ga naar “Stockverkoop tijdens Shoppingnight Dordrecht”

Stockverkoop tijdens Shoppingnight Dordrecht

  • byBranderhorst.
  • Van 30 jun t/m 2 jul
Tijdens de Shoppingnight Dordrecht 2022 heeft T(h)of een stocksale met veel korting op designer itemsTijdens de Shoppingnight Dordrecht 2022 heeft T(h)of een stocksale met veel korting op designer items

Topper

Ga naar “Film: Elvis”

Film: Elvis

  • Cinema The Movies Dordrecht
  • Van 23 jun t/m 3 aug
De film Elvis draait vanaf juni 2022 in Cinema The Movies in DordrechtDe film Elvis draait vanaf juni 2022 in Cinema The Movies in Dordrecht

Topper

Ga naar “Film: 12 Angry Men”

Film: 12 Angry Men

  • Cinema The Movies Dordrecht
  • Van 9 jul t/m 10 jul
Cinema The Movies toont een weekend de film 12 Angry MenCinema The Movies toont een weekend de film 12 Angry Men

Topper

Ga naar “Pasar Malam 2022”

Pasar Malam 2022

  • Van 7 aug t/m 10 aug
Ga naar “Big Rivers 2022”

Big Rivers 2022

  • Van 15 jul t/m 17 jul