Toen in Dordt: deze straffen kregen Dordtenaren vroeger bij een overtreding

Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar vroeger zag je met enige regelmaat een stadsgenoot met een ‘schaamfluit’ door Dordrecht lopen. Of een Dordtenaar zonder handen. Waarom? De straffen van de vroeger zagen er iets anders uit dan nu. Lees en huiver.

Er waren in de middeleeuwen drie soorten straffen: schandstraffen, lijfstraffen en de doodstraf. Bij schandstraffen draaide het om vernedering. Iedere Dordtenaar kon zien wat de misdadiger had gedaan. Bij lijfstraffen moest de stadsgenoot zoveel mogelijk pijn hebben.

Bron: Canon van Nederland.

Naar de gevangenis

Pleeg je tegenwoordig een ernstig misdrijf, dan beland je waarschijnlijk achter de tralies. Vroeger had de gevangenis veelal een andere functie: Dordtse verdachten wachtten hier de uitvoering van hun straf af. De reden dat een gevangenisstraf niet vaak werd uitgedeeld, was dat de samenleving weinig baat had bij de straf. De gevangenis werd dus meestal als een ’tussenstap’ gezien.

Gevangenis in Dordrecht

Veroordeelde stadsgenoten gaan nu naar een gevangenis ergens in Nederland, bijvoorbeeld die aan de Kerkeplaat. Vroeger werden Dordtenaren bijvoorbeeld gevangen genomen op de zolder van het Stadhuis.

Bron: Historisch Nieuwsblad.

Cellen op de zolder van het Stadhuis. | Foto: RAD

Handen afhakken

Veel Dordtenaren kochten hun brood, vlees, vis en groenten vroeger op de markt. Helaas waren de producten voor veel mensen te duur en terugvallen op een uitkering was geen optie. Stelen was een groot risico: werd een Dordtenaar op heterdaad betrapt, dan werden de handen vaak afgehakt. Op die manier was een dief snel te herkennen en kon-ie zijn ‘beroep’ niet meer uitvoeren!

Bron: Gevangenenpoort.

Het Marcktvelt, nu Scheffersplein. | Foto: RAD

Schaamfluit

Loop je op de Voorstraat dan zie je wel eens een straatmuzikant zitten. Gelukkig voor is het een professional, want vroeger hadden muzikanten het zwaar. Een slechte muzikant liep het risico om een zogenoemde schaamfluit te krijgen. Dit was een enorme fluit die een Dordtenaar om zijn nek hing, waardoor heel de stad zag dat hij geen muzikale held was.

Kun je raden waar dit ding voor gebruikt werd?Hint: het is een middeleeuws voorwerp.

Posted by Historia Magazine on Friday, July 10, 2015
Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie instellingen

Bron: Historia Magazine.

Schandsteen

Op zondag was heel Dordrecht in de kerk te vinden. Vaste prik, voor iedereen! Maar wat nou als je te laat kwam? Dan werd je gestraft. De meest voorkomende manier was de schandsteen. Die moest je een tijd lang om je nek dragen terwijl je door de straten liep. Dit lijkt misschien niet heel erg, maar vergis je niet: de stenen waren kilo’s zwaar.

Onterende straffen

Naast de schandsteen waren er ook andere varianten om Dordtenaren te generen. Denk aan de schandmantel, schandstoel of zelfs de schandkooi. Van deze items zijn niet veel afbeeldingen te vinden. Hieronder zie je een schandmantel die in Duitsland werd gebruikt.

Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie instellingen
Bron: Wikipedia.

Verbanning

Een gebiedsverbod, beter bekend als verbanning, was in de Middeleeuwen een van de zwaarste straffen die Dordtenaren konden krijgen. De straf werd bij verschillende misdrijven opgelegd. Volgens deze site stond verbanning uit Dordrecht gelijk aan de doodstraf. “Wie voorgoed verdreven wordt van huis en haard, heeft grote kans te eindigen als struikrover of lijf en leden te verliezen.” Het doel van een verbanning was dat ‘ongewenste personen’ voor altijd uit de maatschappij verdwenen waren.

Zeg nou zelf: verbannen worden uit Dordrecht klinkt als een heftige straf, nietwaar?

Via de stadspoorten ging je de stad in of uit. Dit is de Riedijkspoort. | Foto: RAD

Brandstapel

De verhalen van heksen op de brandstapel zijn bij veel mensen misschien wel bekend. Maar de verbrandingsdood kwam vaker voor. Rechters deelden deze straf bijvoorbeeld ook uit aan mensen die een ander geloof aanhielden. De brandstapel werd vaak bij het Scheffersplein gezet en heel de stad keek mee.

Brandstapels op de plek die we nu kennen als het Scheffersplein. | Foto: RAD

Bron: Historia Net.

Naakt op een paard

Ja, de kop las je goed. Dordtenaren die ervoor uitkwamen dat ze op mensen van hetzelfde geslacht vielen, konden hiervoor op een bizarre manier gestraft worden. Volgens dit NTR-programma moesten deze mensen naakt, achterstevoren op een paard rijden door de stad. Dat was niet alleen gênant, maar zorgde ook voor vermaak.

Gelukkig liggen de tijden van deze straffen ver achter ons!

Bekijk ook:

Meer in deze categorie

Toen in Dordrecht

Ga naar “Uit het archief! Hierom werd de Nieuwkerk 60 jaar geleden bijna gesloopt”

Uit het archief! Hierom werd de Nieuwkerk 60 jaar geleden bijna gesloopt

Pieters Keuken, Koken en Wonen - Interieurwinkel in de Nieuwkerk - indebuurt Dordrecht
Ga naar “Toen in Dordt: zo werd Dordrecht aangesloten op het telefoonnetwerk”

Toen in Dordt: zo werd Dordrecht aangesloten op het telefoonnetwerk

Ga naar “Toen in Dordt: hoe de schoorstenen van de Merwedecentrale werden opgeblazen”

Toen in Dordt: hoe de schoorstenen van de Merwedecentrale werden opgeblazen

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Complete computerbril met 200 euro korting”

Complete computerbril met 200 euro korting

  • Van Roosmalen Optiek
  • Geldig t/m 31 december 2022
Van Roosmalen Optiek in Dordrecht verkoopt computerbrillen en beeldschermbrillen van RodenstockVan Roosmalen Optiek in Dordrecht verkoopt computerbrillen en beeldschermbrillen van Rodenstock

Topper

Ga naar “Krijg Bosch boor of Tefal Easy Fry cadeau”

Krijg Bosch boor of Tefal Easy Fry cadeau

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Fletcher bestaat 25 jaar! € 25,00”

Fletcher bestaat 25 jaar! € 25,00

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “Huispak met legging M t/m XXL € 19,99”

Huispak met legging M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022

Vacatures

Ga naar “Medewerker meeting & events”

Medewerker meeting & events

  • Van der Valk Hotel Dordrecht
  • Parttime
Van der Valk Hotel Dordrecht - asperges - indebuurt Dordrecht
Ga naar “Winkelmedewerker”

Winkelmedewerker

  • Jet’s Favs
  • Parttime
Ga naar “Nachtportier”

Nachtportier

  • Postillion Hotel Dordrecht
  • Fulltime
Ga naar “Stagiair(e) Receptie”

Stagiair(e) Receptie

  • EuroParcs Resort de Biesbosch
  • Stage
EuroParcs Resort De Biesbosch
Ga naar “Jeugdzorgmedewerker MBO”

Jeugdzorgmedewerker MBO

  • Stichting Prokino
  • Parttime

Agenda

Ga naar “Dordtse Cultuurnacht”

Dordtse Cultuurnacht

  • 8 oktober 2022
Ga naar “Tij Festival 2022”

Tij Festival 2022

  • Van 17 nov t/m 20 nov
Ga naar “Kinderkleding- en speelgoedbeurs”

Kinderkleding- en speelgoedbeurs

  • 1 oktober 2022
Ga naar “14e DrechtStadLoop”

14e DrechtStadLoop

  • 6 november 2022
Ga naar “Brocante in de Grote Kerk”

Brocante in de Grote Kerk

  • Van 4 nov t/m 5 nov