Mysterie: dit is waarom sommige Dordtse panden een versierde steen hebben

Een gevelsteen in de Nieuwstraat. | Foto: indebuurt Dordrecht

Tijdens een wandeling door Dordrecht heb je er vast weleens een gespot: een versierde steen op de voorgevel van een pand. Tegenwoordig is het een mooie decoratie, maar vroeger had zo’n steen een belangrijke functie.

Deze versierde stenen worden gevelstenen genoemd. Over het algemeen zijn het kleine stenen met een reliëf, vaak met felle kleuren en een onder- of bovenschrift. Je vindt ze niet alleen in onze stad, maar in heel Nederland. En dan voornamelijk op oude panden. Af en toe is er een gevelsteen geplaatst op een nieuwer pand, bijvoorbeeld omdat het oorspronkelijke pand is gesloopt.

Gevelstenen in Dordrecht

In Dordrecht zijn verschillende gevelstenen te vinden. Vooral in de binnenstad komen je ogen te kort. Op onderstaande foto zie je de gevelsteen bij huis Sint Joost op de hoek Aardappelmarkt en Kuipershaven. Ook in de Hofstraat, Groenmarkt en Nieuwstraat zijn er meerdere te vinden. Benieuwd waar je ze allemaal kunt vinden? Op deze website vind je er een heleboel.

Je kunt verder lezen onder de foto.

De gevelsteen op de hoek van de Aardappelmarkt en Kuipershaven. | Foto: indebuurt Dordrecht

Voorloper van het huisnummer

Wat is het verhaal achter deze stenen? Ze hadden vroeger een belangrijke functie in onze gemeente: ze dienden als adressen. Onno Boers, gevelsteenspecialist en auteur van het boek De Gevelstenen van Amsterdam, schreef: “Men woonde in Het Swarte Schaap, in De Rode Leeuw, in Het Melkmeisje of in het huis ertegenover of ernaast.” De gevelsteen is dus de voorloper van het huisnummer. Daarnaast werden de stenen gezien als een soort reclameborden voor bedrijven. In het begin van de 19e eeuw werden straatnamen en huisnummers in Nederland ingevoerd, waardoor gevelstenen niet langer nodig waren.

Een verhaal

Op veel gevelstenen werden familienamen of beroepen uitgebeeld. Een tandarts had bijvoorbeeld een gevelsteen met daarop een kies en een schrijver een steen met een veer. Was er een concurrerende collega in de stad met vrijwel dezelfde steen? Dan voegde men gewoon iets toe, zoals een kroon. Andere stenen verwezen naar een familiewapen of een religieuze of politieke overtuiging van de bewoner. Achter iedere gevelsteen die je tegenkomt schuilt wel een verhaal. Bekijk het onderstaande artikel maar eens.

Dit vind je misschien ook leuk:

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Dordts mysterie: dit is waarom het Wantij het Wantij heet”

Dordts mysterie: dit is waarom het Wantij het Wantij heet

Ga naar “Dordts mysterie: wat doet dat bushokje aan de Amstelwijckweg?”

Dordts mysterie: wat doet dat bushokje aan de Amstelwijckweg?

Bushokje bushalte Amstelwijckweg oorlogsmonument Peter Zegveld.JPG
Ga naar “Dordts mysterie: wat doen die cartoons in de binnenstad?”

Dordts mysterie: wat doen die cartoons in de binnenstad?

In onze gids

Ga naar “4 Stargrill & Cafetaria”

4 Stargrill & Cafetaria

  • Burgemeester de Raadtsingel 2a
  • Restaurants en horeca
  • 14:00 - 00:00
4Star Grill & Cafetaria Dordrecht Burgemeester de Raadtsingel

Nu geopend

Ga naar “We Love Deco BV”

We Love Deco BV

  • Pieter Zeemanweg 131
  • Feestartikelen
We Love Deco BV webshop partydeco weddingdeco kidsdeco

Nu geopend

Ga naar “Alaa Aldeen Grillroom”

Alaa Aldeen Grillroom

  • Voorstraat 441
  • Grillrooms
  • 16:00 - 22:00

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Ben je van plan om naar Blokker winkel te gaan?”

Ben je van plan om naar Blokker winkel te gaan?

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021
Ga naar “Raak Vruchtensiroop van € 3,09 voor € 0,99”

Raak Vruchtensiroop van € 3,09 voor € 0,99

  • PLUS
  • Geldig t/m 15 mei 2021
Ga naar “36 t/m 42 ook in beige Graceland € 24,99”

36 t/m 42 ook in beige Graceland € 24,99

  • vanHaren
  • Geldig t/m 23 mei 2021
Ga naar “Tefal pannen Excellence, Performance en Family 25% korting”

Tefal pannen Excellence, Performance en Family 25% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021
Ga naar “Alle Kellogg’s ontbijtgranen van € 7,98 voor € 4”

Alle Kellogg’s ontbijtgranen van € 7,98 voor € 4

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 16 mei 2021

Vacatures

Ga naar “Allround marketeer met specialisatie online & social”

Allround marketeer met specialisatie online & social

  • Dordrecht Marketing
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Winkelmedewerker broodafdeling”

Winkelmedewerker broodafdeling

  • Odin
  • Parttime
Odin Dordrecht
Ga naar “Meewerkend voorman (m/v)”

Meewerkend voorman (m/v)

  • Opnieuw & Co
  • Fulltime
Opnieuw & Co kringloopwinkel Dordrecht private shopping winkelen afspraak

Topper

Ga naar “Medewerker klantenservice, Dienstverlening Drechtsteden”

Medewerker klantenservice, Dienstverlening Drechtsteden

  • Randstad
  • Parttime
Ga naar “Receptionist / Commercieel medewerker”

Receptionist / Commercieel medewerker

  • WerkTalent
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “Fietsvierdaagse”

Fietsvierdaagse

  • 1 juni 2021
Ga naar “Pasar Malam Istimewa”

Pasar Malam Istimewa

  • 1 augustus 2021
Pasar Malam Istimewa Dordrecht 2021
Ga naar “Back to the Rivers 2021”

Back to the Rivers 2021

  • 16 juli 2021
Ga naar “Tij Festival”

Tij Festival

  • 14 oktober 2021
Ga naar “Bachfestival”

Bachfestival

  • Bachfestival Dordrecht
  • 25 juni 2021
Bachfestival - indebuurt.nl.jpg