Dordtse Mysteries: waarom sommige oude panden naar voren hellen

Door Caty Groen 17 juni 2017

In de rubriek Dordtse mysteries behandelen we iedere week een apart of raar gegeven uit de stad zoals of het echt minder regent op het eiland van Dordrecht en waarom al die vlaggen in de Vleeshouwersstraat hangen. Deze week: waarom sommige oude panden naar voren hellen.

Loop jij ook weleens langs een oud huis in Dordrecht dat zó ver naar voren helt, dat je bang bent dat het ieder moment kan omvallen? Laten we je dit vertellen: dat hoort zo. Het is dus niet zo dat de bouwvakkers dronken waren of dat de waterpas nog niet was uitgevonden. Ooit was dit hip.

Hellen
De Lange Breestraat. Foto: Regionaal Archief Dordrecht

Bouwen op de vlucht

Huizen bouwen die opzettelijk naar voren ‘leunen’, heet: bouwen op de vlucht. In de zeventiende en achttiende eeuw was bouwen op de vlucht heel gewoon. Er is niet één bijzondere reden voor te noemen, want er doen verschillende verhalen de ronde over de oorzaak van deze bouwstijl. Het kan zijn dat het was om inregenen te voorkomen. In de middeleeuwen werden veel huizen gebouwd met een houten constructie. De eerste verdieping lieten ze expres naar voren hellen om inregenen te voorkomen. Alsmaar regenwater op die houten balken is niet zo fijn natuurlijk.

Hijsen maar!

Maar het kan ook zijn dat het gemakkelijker was om spullen naar boven te hijsen. Veel oude panden hebben een hijsbalk aan de buitenkant zitten. Als de bovenkant van het huis wat naar voren helt, bonk je niet zo snel tegen de muur aan als je iets omhoog hijst. Achtergevels staan nooit op de vlucht, die werden altijd kaarsrecht gebouwd.

Wat een effect

Maar op de vlucht bouwen kan ook zijn gedaan omdat de mensen het een mooi effect vonden. Als je voor het huis staat en de bovenkant helt wat voorover, dan lijkt het optisch groter en indrukwekkender. En binnen was dat werkelijk zo, want je hebt boven dus iets meer vloeroppervlak dan beneden. Er wordt gezegd dat sommige architecten met dit optische bedrog speelden door een huis in een rij opzettelijk wat naar voren te laten hellen.

Hellen
De Museumstraat. Foto: Regionaal Archief Dordrecht

Niemand heeft er een definitief antwoord op en alle suggesties lijken logisch. Het is vooral geruststellend. Als je zo’n huis in de stad ziet, is het dus niet zo dat het op instorten staat.

Vorig Dordts Mysterie gemist? Lees hier waarom die groene en rode lampen soms branden aan het Stadskantoor.

Loop je zelf rond met een Dordts Mysterie? Wij van indebuurt lossen het graag voor je op! Schrijf het hier op en we gaan voor je aan de slag.

Meer over

Mysteries

adv.