Dordtse Mysteries: spookt het nou wel of niet op Voorstraat 8?

Door Karlijn Goorts 25 februari 2017

In de rubriek Dordtse mysteries behandelen we iedere week een apart of raar gegeven uit de stad; hoe werd Dordrecht een eiland of waarom worden Dordtenaren ook wel Schapenkoppen genoemd? Deze week: of het spookt op Voorstraat 8.

Het spookt in het huis op Voorstraat nummer acht. Tenminste, dat wordt gezegd. Het staat zelfs beschreven in ‘Beeh…! Groot Dordts Verhalenboek’ van Ruben A. Koman en de KRO maakte er in 2005 een aflevering over in het programma ‘Wonderen bestaan’.

Allereerst even het verhaal dat de ronde doet en zoals het beschreven staat in Beeh…! Groot Dordts Verhalenboek: de joodse Schoontje Braadbaart – men noemde haar ook wel Jetje – werd in 1868 geboren in Dordt. Ze woonde met een enorme familie op de Voorstraat C341. Dat huis bestaat nog steeds en gaat tegenwoordig door het leven als Voorstraat 8.

voorstraat 8
Foto: Regionaal Archief Dordrecht

Eenzaam kloostervrouwtje

Schoontje had zwart haar, droeg zwarte kleding en ze liep gebogen volgens omwonenden. Van mensen hield ze niet en dus leidde ze een eenzaam bestaan in haar huis. Volgens ‘de buurt’ werd ze in de Tweede Wereldoorlog hevig verzettend afgevoerd door de Duitsers.

Het pand bleef een lange tijd, met dichtgetimmerde ramen, leegstaan. Na de oorlog werd het gekocht door iemand die 18e-eeuwse munten, aardewerk en een theeservies vond in de kelder.

En toen…

In 1974 verscheen er een artikel in De Dordtenaar waarin buurtbewoonster Opoe Wigman stellig beweerde dat de geest van Schoontje was teruggekeerd. Ook de toenmalige eigenaar van het pand sprak van een beklemmend gevoel in het huis. Volgens sommigen was Schoontje op zoek naar haar schatten in het holst van de nacht.

Het huis werd een attractie. Kinderen gingen belletje trekken en tot op de dag van vandaag doet het lugubere verhaal van Schoontje de ronde. Totdat Augustijnenhof zich er eens in ging verdiepen. In Dordrecht Monumenteel beschrijven ze hoe er nergens een rapport te vinden is van Schoontjes arrestatie. Dat terwijl in die tijd alle meldingen van arrestaties tot in detail werden vastgelegd.

Jan Willem Boezeman van het Augustijnenhof: “En wat bleek na onderzoek van collega Angenetha Balm? Schoontje was helemaal niet opgepakt. Ze was gewoon verhuisd naar Rotterdam. Aangezien ze de gemeente niet op de hoogte heeft gesteld, denken we dat ze ondergedoken is.”

En hier is het bewijs:

voorstraat 8
Foto: uit Dordrecht Monumenteel

Uit het kadaster blijkt dat Rotterdam de laatste woonplaats is geweest van Schoontje.

Een niet zo happy end

Wie denkt: nou eind goed al goed, heeft het mis. Met Schoontje is het helemaal niet goed afgelopen. Ze werd in Rotterdam alsnog opgepakt en op 5 maart 1943, drie dagen voor haar verjaardag werd ze in Sobibor vergast.

Gemist of tip?

Vorige Dordtse Mysterie gemist? Lees hier hoe het Dolhuis aan haar naam kwam.

Zit jij ook al tijden met een Dordts mysterie? Laat het ons weten, dan gaan wij er alles aan doen om dit mysterie te ontrafelen.

Meer over

Mysteries