Dordrecht

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Dordtse mysteries: hoe kon de brand in 1457 de halve stad in de as leggen?

Door Lisanne Doff 11 januari 2020

In Dordrecht hebben we in het verleden best wat grote rampen meegemaakt. Denk maar aan de Sint-Elisabethsvloed van 1421. Deze overstroming zorgde voor armoede in de stad en zonder waren we vast een stuk invloedrijker geweest. In diezelfde eeuw was er nóg een grote ramp. Een grote brand die de halve stad in de as legde.

Vroeger hadden we nog geen huizen van steen, maar van hout. Vanwege het gebruik van vuur voor licht en verwarming, ontstonden er regelmatig brandjes. Maar zo heftig als de brand in 1457 was het nog niet eerder geweest. Op 28 juni 1457 brak er in het huisje van Arjen Danckertszoon in de Kleine Spuistraat brand uit. Arjen was op dat moment thuis en probeerde de brand eerst zelf te blussen, maar dat lukte niet. Eigenlijk had hij meteen hulp moeten inschakelen. Toch deed hij dat niet, omdat hij bang was zijn hele huis kwijt te raken. Hij wist dat zijn huisje met brandhaken omver getrokken zou worden om het vuur makkelijker te doven.

Zeshonderd huizen

Vanwege een oostenwind sloeg het vuur in de Kleine Spuistraat over. Huis na huis vloog in brand en werd in de as gelegd. Het lukte niet om de brand onder controle te krijgen en uiteindelijk duurde de brand vijf (!) dagen. Het vuur legde meer dan zeshonderd huizen in de as en beschadigde een groot deel van de Grote Kerk. Ook het Bagijnhof en huizen bij de Vuilpoort ging in vlammen op en belangrijke gebouwen zoals de vleeshal, het Sacramentengasthuis en het Sint Jacobsgasthuis zijn er niet meer door deze brand.

Op de vlucht

Helaas vielen er ook tientallen slachtoffers. Omdat de brand in de avond ontstond en de houten huizen snel vlam vatten, kon niet iedereen meer ontsnappen aan het vuur. Arjen Dankckertszoon wist wat hij op z’n geweten had en vluchtte de stad uit. Hij werd als schuldige aangewezen, maar later werd duidelijk dat het niet alleen zijn fout was. Constructiefouten in zijn huisje hadden ervoor gezorgd dat de vlammen te makkelijk konden overslaan naar zijn buren.

Bronnen: Geschiedenis van Dordrecht tot 1572, van Herwaarden, de Boer, van Kan, Verhoeven. Uitgeverij Verloren, 1996) en AD

Lees ook: 

Dordtse mysteries: wat is er gebeurd met de Vuilpoort?

Vroeger hadden we in Dordrecht twaalf verschillende stadspoorten. Daar zijn er nog maar twee van ove...

Dordtse mysteries: het aangespoelde wiegje tijdens de Sint-Elisabethsvloed

De Sint-Elisabethsvloed van 1421 was een watersnoodramp die Dordrecht onder water zette en veel gevo...

Meer over

Mysteries

adv.