Mysterie opgelost: dit is het verschil tussen een kerk, kathedraal en basiliek

Iedere stad, dus ook Dordrecht, heeft er wel eentje: een kerk. Alleen niet iedere stad heeft een basiliek. Verschillende steden hebben dan wel weer een kathedraal, maar slechts twee gemeenten hebben een kathedrale basiliek… Verwarrend? Lees verder en je vergeet nooit meer het verschil tussen deze gebedshuizen!

Kerk

In Dordrecht staan onder andere de Grote Kerk en Augustijnenkerk. Hier komen gelovige Dordtenaren samen om te bidden of om naar een dienst te luisteren. Het woord kerk komt van het Griekse kyriakè, dat ‘van de heer’ betekent.

Wist je trouwens dat er in Nederland in de loop van de geschiedenis zo’n 19.000 kerken zijn gebouwd? Daarvan staan er nog zo’n 6.900 in het land. Van die gebouwen zijn er nog ongeveer 4.000 in gebruik als kerk: 2.300 door de protestanten en 1.700 door de katholieken. Veel van die kerken hebben de status van een monument, zo ook de Grote Kerk.

De Augustijnenkerk.

Basiliek

Geen duizenden, geen honderden, maar 27 basilieken zijn er in Nederland te vinden. Dordrecht heeft geen basiliek. De dichtstbijzijnde basilieken vind je in Schiedam en Oudenbosch, dat zijn de Sint-Liduinabasiliek en de Basiliek van de H.H. Agatha en Barbara.

De eerste kerk van Nederland die de titel basiliek kreeg, was de Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart in Sittard in 1883. De laatste keer dat een kerk tot basiliek werd omgedoopt was in 2018. Toen werd de Sint-Martinusbasiliek in Venlo door paus Franciscus verheven tot basiliek.

Een basiliek is in de Rooms-Katholieke Kerk een kerkgebouw met een bijzondere status. Alleen de paus bepaalt welke kerken basiliek mogen heten. Basilieken krijgen die eretitel omdat ze een belangrijke rol in de kerkgeschiedenis hebben gespeeld of het centrum vormen van bedevaarten. Vaak liggen er ook relikwieën van heiligen. Wereldwijd zijn er ongeveer 1.500 basilieken.

Liduinabasiliek in Schiedam | Foto: indebuurt

Kathedraal

Nederland telt zeven kathedralen, maar die staan niet in Dordrecht. Je vindt ze in Utrecht, Breda, Groningen, Haarlem, Den Bosch, Roermond en Rotterdam. De Sint-Janskathedraal in Den Bosch is de enige middeleeuwse kathedraal in Nederland die nog actief is. Het is meteen ook de grootste kathedraal van Nederland.

Maar wat is een kathedraal nou eigenlijk? Heel simpel: het is de belangrijkste kerk van een bisdom. Een bisdom is een afgebakend gebied waar een lokale bisschop het bestuur in handen heeft. Wanneer een kerk als kathedraal is gebouwd, zie je dat vaak door de grootse bouw en vele versieringen.

In sommige landen wordt het woord ‘dom’ gebruikt voor een kathedraal, denk maar aan de Keulse dom. Dit woord is via het Franse dôme afgeleid van het Latijnse domus, dat huis betekent in de zin van domus Dei: ‘huis van God’.

Dan zijn er ook nog twee steden die een kathedrale basiliek hebben. Welke dat zijn lees je op de volgende pagina.

Sint-Janskathedraal in Den Bosch | Foto: indebuurt

Kathedrale basiliek

In Haarlem en Den Bosch staan de twee kathedrale basilieken van Nederland. Deze gebouwen zijn dus de belangrijkste kerken van het bisdom, in dit geval bisdom Haarlem-Amsterdam en Den Bosch. Daarnaast heeft het gebouw op een gegeven moment in de geschiedenis van een paus de eretitel basiliek gekregen. In Haarlem gebeurde dat in 1948 en in Den Bosch werd de kathedraal in 1929 tot basiliek verheven. Vandaar dat deze gebouwen kathedrale basilieken genoemd worden.

De kathedrale basiliek Sint Bavo in Haarlem | Foto: indebuurt

(Bronnen: nos, kro-ncrv, wikipedia, Trouw, wikipedia, kerknet.be)

Kapel

Nu alle ‘grote jongens’ zijn genoemd, is er nog één gebedshuis(je) over: de kapel. Kapellen ontstonden vanaf de zevende eeuw. Meestal zijn het kleine gebedshuizen. Ze hebben geen eigen pastoor of vast publiek. Een kapel kan ook vastzitten aan een kerk of klooster.

Wist je dat het woord kapel verwijst naar de mantel van Sint Maarten, de bisschop van Tours? Mantel is cappa in het Latijn en het verkleinwoord capella. De heilige gaf zijn halve mantel weg aan een arme en die mantel werd een relikwie. De ruimte waarin de mantel werd bewaard, nam de naam over. Zo is de naam kapel ontstaan.

De Sint-Janskapel in Leenderstrijp | Foto: HT-boek/Wikipedia

Meer lezen:

Meer in deze categorie

Genieten van Dordrecht

Ga naar “Wil je zien: 98 jaar oud filmpje van Dordrecht in kleur”

Wil je zien: 98 jaar oud filmpje van Dordrecht in kleur

Ga naar “Cartoon! Een bijzondere ontmoeting in de FC Dordrecht fanshop”

Cartoon! Een bijzondere ontmoeting in de FC Dordrecht fanshop

Ga naar “Mysterie: hierom bakken Dordtenaren massaal pannenkoeken op 2 februari”

Mysterie: hierom bakken Dordtenaren massaal pannenkoeken op 2 februari

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Fleece panty € 9,99”

Fleece panty € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 12 februari 2023
Ga naar “Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00”

Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00

  • Kwantum
  • Geldig t/m 30 juni 2023
Ga naar “Skechers sneakers 36 t/m 46 € 39,99”

Skechers sneakers 36 t/m 46 € 39,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 12 februari 2023
Ga naar “AH Planten op stam van € 6,99 voor € 4,99”

AH Planten op stam van € 6,99 voor € 4,99

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 5 februari 2023
Ga naar “Katoenen shopper € 9,99”

Katoenen shopper € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 12 februari 2023

Vacatures

Ga naar “Activiteitenbegeleider Vreedonk”

Activiteitenbegeleider Vreedonk

  • Stichting Het Spectrum – Vreedonk
  • Parttime

Topper

Ga naar “Planner De Merwelanden”

Planner De Merwelanden

  • Woon- en zorgcentrum De Merwelanden
  • Parttime
Woon- en zorgcentrum De Merwelanden Dordrecht
Ga naar “Winkelmedewerker”

Winkelmedewerker

  • No. 28 wonen & lifestyle
  • Fulltime/Parttime
No. 28 wonen & lifestyle - Statenplein 27 - indebuurt Dordrecht