Dordtse Mysteries: hoe Dordrecht aan haar naam komt

Door Karlijn Goorts 4 februari 2017

In de rubriek Dordtse mysteries behandelen we iedere week een apart of raar gegeven uit de stad; hoe werd Dordrecht een eiland of waarom worden Dordtenaren ook wel Schapenkoppen genoemd? Deze week: hoe Dordrecht aan haar naam komt.

Het begon allemaal met het riviertje de Thuredrith of Thuredrech. Die naam werd voor het eerst genoemd in 1120. In een geschrift stond dat de Hollandse graaf Dirk IV in 1049 werd vermoord bij Thuredrech. Of ze toen spraken over de rivier of over een zogenaamde nederzetting, is niet duidelijk. Daarom weten we eigenlijk tot op de dag van vandaag niet honderd procent zeker of de ‘stad’ Dordrecht (of moeten we zeggen: Thuredrech) toen al bestond.

Dordtse mysteries
Foto: een reconstructie van het gebied rondom Dordrecht uit het boek Geschiedenis van Dordrecht tot 1572.

Cassetterecorder

Historicus en oud-docent geschiedenis Kees Klok vertelt: “De bronnen van die tijd zijn erg spaarzaam. Ze hadden toen helaas geen cassetterecorder ofzo”, grapt hij. Bovendien zijn er veel veranderingen geweest in het gebied en daarom is het niet precies duidelijk hoe Dordrecht aan haar naam komt.”

Maar Thuredrech en Dordrecht lijken zoveel op elkaar, dat het bijna niet anders kan dan dat de naam daar vandaan komt, zou je zeggen. “Ja, we gaan er ook wel vanuit dat het daar van afgeleid is. Maar of ze in die tijd al over de nederzetting spraken, blijft onduidelijk”, vertelt Kees.

Op een rijtje

Er was lange tijd veel te doen over wie nou de oudste stad van Holland heeft. Er was zelfs even wat gekibbel over. In 2014 sleepte het Brabantse Geertruidenberg Dordt voor De Rijdende Rechter omdat burgemeester Arno Brok Sinterklaas welkom heette in de ‘oudste stad van Holland’. Dat was tegen het zere been van de locoburgemeester van het Brabantse stadje dat volgens hem toch echt eerder stadsrechten had.

De Rijdende Rechter hoefde er geen uitspraak over te doen omdat Dordt en Geertruidenberg zich terugtrokken. Toch deed Frank Visser (de Rijdende Rechter) een uitspraak. Uit een oorkonde van de Graaf van Holland uit 1200 bleek dat Dordrecht al eind 12e eeuw een stad was. Geertruidenberg daarentegen kreeg pas stadsrechten in 1213.

dordtse mysteries
Foto: Regionaal Archief Dordrecht

Of… toch niet

‘Maar’, schrijft Visser ‘Ook voor het geval Geertruidenberg alsnog met een overtuigender verhaal was gekomen en er toch met de winst vandoor was gegaan, had ik alvast een mooie einduitspraak in gedachte. Indachtig het feit, dat Geertruidenberg inmiddels in Noord-Brabant is gelegen, had ik het volgende gevonnist:

‘Dordrecht is de oudste stad IN Holland, maar Geertruidenberg is de oudste stad VAN Holland’.

Dordtse Mysteries

Vorige Dordtse Mysteries gemist? Lees hier hoe de Blindeliedengasthuissteeg aan haar naam komt.

Zit jij ook al tijden met een Dordts mysterie? Laat het ons weten, dan gaan wij er alles aan doen om dit mysterie te ontrafelen.