Dordtse mysteries

Dordtse Mysteries: waar ons Dordtse dialect vandaan komt

23 september 2017

In de rubriek Dordtse mysteries behandelen we iedere week een apart of raar gegeven uit de stad. Bijvoorbeeld waarom het Wantij het Wantij heet en waar het oudste huis van Dordrecht staat. Deze week: waar ons Dordtse dialect vandaan komt.

Echte Dordtenaren spreken geen Algemeen Beschaafd Nederlands. Dat is niet erg, want de echte Dordtenaar heeft zo’n sterk dialect dat ze elkaar overal herkennen. Soms vinden mensen het op Zeeuws lijken en in een enkel geval Brabants. In ieder geval zal niemand zich afvragen of je in Haarlem bent geboren. Want het Haarlems accent wordt in Nederland beschouwd als het meest zuivere Nederlands. Nou, één ding is zeker: dat spreken wij niet, hé? Laatst schreven we al over zeven Dordtse uitspraken, maar nu wordt het hoog tijd om te schrijven over waar ons dialect vandaan komt.

”k hep liever dâ de Grote Kerk omval dan m’n glaasjie’

ABCDordt

We doken in het boekje ABCDordt. Een boekje dat je als Dordtenaar echt wel in je kast moet hebben staan, vinden wij. We vonden antwoord op onze vraag. Ga er even lekker voor zitten: dit is hoe je aan je dialect komt.

Schapenkoppen

Volgens Sibrand de Grauw en Gerard Gast, de schrijvers van het boek is het Dordtse dialect ouder dan het Algemeen Beschaafd Nederlands. Het heeft heel veel invloeden van buitenaf ondergaan. Walen, Antwerpenaren en Hugenoten vluchtten en vestigden zich op ons eiland. Dus zij hebben onze uitspraak beïnvloed. Trouwens, niet heel Dordt sprak hetzelfde dialect, de Schapenkoppen bij de Grote Kerk gingen meer om met mensen van de Zwijndrechtse Waard en anderen weer meer met de Alblasserwaard.

‘Vil plezier d’r mee, hé!’

Omdat we echt een handelsstad hadden en we zo werden beïnvloed, was onderzoek naar dialect moeilijk. We zijn wel altijd echt eilandbewoners geweest en dat ging samen met de strijd tegen water en het verzet tegen overheersende invloeden van buitenaf. En daardoor hebben we een eigen taaltje kunnen ontwikkelen, is te lezen in ABCDordt.

Even citeren

‘Het streven naar behoud van eigen identiteit uit zich heden ten dage nog in het opkomen
voor de belangen van eigen wijk of gemeenschap. Voor mensen van buiten het eiland valt
het niet altijd mee om te integreren in de oorspronkelijk bevolking. Dordtenaren zullen
niet gauw hun eigenheid en eigenzinnigheid willen prijsgeven en de Dordtse taal kan
daarvan profiteren.’

En

‘In grote lijnen behoort het Dordts tot de dialecten van westelijk Nederland, die
uitgesproken worden met een zogenaamde ‘lange mond’ en op een zangerige toon. Ook is
het voor een Dordtenaar moeilijk om twee medeklinkers achter elkaar uit te spreken; men
spreekt van wallekant, Wollewevershave, Bollewerk, Dolluis en Vissebrug.’

‘Al poep je nie, dan rus je toch en komp de baas, dan poep je nog’

Gemist of tip?

Lees hier over of Dordrecht een hoerenbuurt heeft gehad.

Zit jij ook al tijden met een Dordts mysterie? Laat het ons weten, dan gaan wij er alles aan doen om dit mysterie te ontrafelen.

Foutje gezien?

Lees mee en reageer!

Reactie