Ooit gehoord van een schaamfluit? 7 x straffen die vroeger werden uitgedeeld in Doetinchem

Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar vroeger zag je met enige regelmaat een stadsgenoot met een ‘schaamfluit’ door Doetinchem lopen. Of een Doetinchemmer zonder handen. Waarom? De straffen van de Middeleeuwen zagen er iets anders uit dan nu. Lees en huiver.

Er waren in de Middeleeuwen drie soorten straffen: schandstraffen, lijfstraffen en de doodstraf. Bij schandstraffen draaide het om vernedering. Iedere Doetinchemmer kon zien wat de misdadiger had gedaan. Bij lijfstraffen moest de stadsgenoot zoveel mogelijk pijn hebben.

Bron: Canon van Nederland.

Naar de gevangenis

Pleeg je tegenwoordig een ernstig misdrijf, dan beland je waarschijnlijk achter de tralies. Vroeger had de gevangenis veelal een andere functie: Doetinchemse verdachten wachtten hier de uitvoering van hun straf af. De reden dat een gevangenisstraf niet vaak werd uitgedeeld, was dat de samenleving weinig baat had bij de straf. De gevangenis werd dus meestal als een ’tussenstap’ gezien.

Gevangenis in Doetinchem

Veroordeelde stadsgenoten gaan nu naar een gevangenis ergens in Nederland. Vroeger werden Doetinchemmers gevangen genomen in jongensgevangenis De Kruisberg. Het ging om jongens van 10 tot 16 jaar, soms nog jonger, die hier geplaatst werden vanwege vaak kleinere vergrijpen, zoals bedelarij, diefstal, oplichting en landloperij. 

Bron: Historisch Nieuwsblad.

Handen afhakken

Veel Doetinchemmers kochten hun brood, vlees, vis en groenten vroeger op de markt. Helaas waren de producten voor veel mensen te duur en terugvallen op een uitkering was geen optie. Stelen was een groot risico: werd een Doetinchemmer op heterdaad betrapt, dan werden de handen vaak afgehakt. Op die manier was een dief snel te herkennen en kon-ie zijn ‘beroep’ niet meer uitvoeren!

Bron: Gevangenenpoort.

Schaamfluit

Loop je door de Hamburgerstraat, dan zie je regelmatig een straatmuzikant zitten. Hij heeft vaak veel bekijks! Gelukkig voor hem is het een professional, want vroeger hadden muzikanten het zwaar. Een slechte muzikant liep het risico om een zogenoemde schaamfluit te krijgen. Dit was een enorme fluit die een Doetinchemmer om zijn nek hing, waardoor heel de stad zag dat hij geen muzikale held was.

Kun je raden waar dit ding voor gebruikt werd?Hint: het is een middeleeuws voorwerp.

Posted by Historia Magazine on Friday, July 10, 2015
Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie instellingen

Bron: Historia Magazine.

Schandsteen

Op zondag was heel Doetinchem in de Sint Catharinakerk te vinden. Vaste prik, voor iedereen! Maar wat nou als je te laat kwam? Dan werd je gestraft. De meest voorkomende manier was de schandsteen. Die moest je een tijd lang om je nek dragen terwijl je over Simonsplein liep. Dit lijkt misschien niet heel erg, maar vergis je niet: de stenen waren kilo’s zwaar.

Onterende straffen

Naast de schandsteen waren er ook andere varianten om Doetinchemmers te generen. Denk aan de schandmantel, schandstoel of zelfs de schandkooi. Van deze items zijn niet veel afbeeldingen te vinden. Hieronder zie je een schandmantel die in Duitsland werd gebruikt.

Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie instellingen
Bron: Wikipedia.

Verbanning

Een gebiedsverbod, beter bekend als verbanning, was in de Middeleeuwen een van de zwaarste straffen die Doetinchemmers konden krijgen. De straf werd bij verschillende misdrijven opgelegd. Volgens deze site stond verbanning uit Doetinchem gelijk aan de doodstraf. “Wie voorgoed verdreven wordt van huis en haard, heeft grote kans te eindigen als struikrover of lijf en leden te verliezen.” Het doel van een verbanning was dat ‘ongewenste personen’ voor altijd uit de maatschappij verdwenen waren.

Zeg nou zelf: verbannen worden uit Doetinchem klinkt als een heftige straf, nietwaar?

Plaatsnamen in
Foto: Topotijdreis

Brandstapel

De verhalen van heksen op de brandstapel zijn bij veel mensen misschien wel bekend. Maar de verbrandingsdood kwam vaker voor. Rechters deelden deze straf bijvoorbeeld ook uit aan mensen die een ander geloof aanhielden. De brandstapel werd vaak midden op het plein gezet, want heel de stad keek mee.

Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie instellingen

Bron: Historia Net.

Naakt op een paard

Ja, de kop las je goed. Doetinchemmers die ervoor uitkwamen dat ze op mensen van hetzelfde geslacht vielen, konden hiervoor op een bizarre manier gestraft worden. Volgens dit NTR-programma moesten deze mensen naakt, achterstevoren op een paard rijden door de stad. Dat was niet alleen gênant voor de Doetinchemmer, maar zorgde ook voor vermaak.

Gelukkig liggen de tijden van deze straffen ver achter ons!

Meer in deze categorie

Toen in Doetinchem

Ga naar “Eetten en Wheel: zo werden Achterhoekse plaatsnamen in 1815 geschreven”

Eetten en Wheel: zo werden Achterhoekse plaatsnamen in 1815 geschreven

Plaatsnamen in
Ga naar “7 x met deze opvallende gebeurtenissen haalde Doetinchem jaren geleden het landelijke nieuws”

7 x met deze opvallende gebeurtenissen haalde Doetinchem jaren geleden het landelijke nieuws

stadsmuur kazemat doetinchem
Ga naar “Wist je niet: dit is wat Napoleon in Doetinchem heeft veranderd”

Wist je niet: dit is wat Napoleon in Doetinchem heeft veranderd

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Jack & Jones hoodie € 17,99”

Jack & Jones hoodie € 17,99

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “Teddy shopper 57 x 44 x 2 cm € 9,99”

Teddy shopper 57 x 44 x 2 cm € 9,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Huispak M t/m XXL € 19,99”

Huispak M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Alle Robijn, Ariel en Lenor van € 43,16 voor € 21,58”

Alle Robijn, Ariel en Lenor van € 43,16 voor € 21,58

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “Fletcher bestaat 25 jaar! € 25,00”

Fletcher bestaat 25 jaar! € 25,00

  • Geldig t/m 2 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Docent ISK voor Oekraïense leerlingen”

Docent ISK voor Oekraïense leerlingen

  • Randstad
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Productiemedewerker dagdienst”

Productiemedewerker dagdienst

  • Seesing Flex
  • Fulltime/Parttime