Hoe Greetje als kind de bommenregen 74 jaar geleden in Doetinchem meemaakte

Door Melisa Verheijen 19 maart 2019

De bommenregen van 19, 21 en 23 maart in 1945 hoort bij de geschiedenis van Doetinchem. Weinig mensen hebben de bombardementen overleefd, maar Greetje Willemsen kan het navertellen. Ze was vier jaar toen haar wereld letterlijk instortte. 

Het zijn de eerste herinneringen van Greetje als kind. Haar kleine hand drukte de dikke, prikkende gordijnen, gemaakt van paardenhaar, ietwat opzij en ze tuurde voorzichtig door de vrijgekomen kier. Sirenes, zoeklichten en gebrom van vliegtuigen vulden de stad. Ze spreidde haar wijsvinger twee centimeter van haar duim om de vliegtuigen denkbeeldig vast te houden. Het geluid van gillende bommen die een grote ‘boem’ veroorzaakten fascineerde haar.

Kapotte stad

Maar die fascinatie sloeg snel om in afschuw toen ze de volgende dag met haar moeder door Doetinchem fietste. De stad was kapot. Wie had dit gedaan en waarom? ‘Dat komt door de grote ‘boem’ van gisteren’, legde haar moeder uit.

Gevolgen van de bombardementen in de Hamburgerstraat. Erfgoedcentrum

Oorlogskind

Greetje is nu 77  jaar en woont inmiddels in Amerika. Een keer per week wordt ze gedwongen herinnerd aan de oorlog door een helikopter die over haar huis vliegt. “Het geluid brengt mij onmiddellijk terug naar het meisje dat vroeger door de gordijnen gluurde. Ik ben een oorlogskind, dat gaat nooit weg.”

De harde sirenes en het gebrom van de vliegtuigen werden normaal voor Greetje. ’s Nachts in bed spiekte ze door haar raam en keek naar de vallende bommen. Ze ging naar de School met den Bijbel in Doetinchem die later geraakt zou worden door de bommen. “De fietsenstalling zag eruit als een krater. We wisten niet beter.”

‘Niets doen is geen optie’

De herinneringen van de oud-Doetinchemse zijn momentopnames. Zo weet ze nog dat haar vader hoofd Bescherming Bevolking in Doetinchem was. In het huis van Greetje zat bijvoorbeeld een man ondergedoken. Hij knutselde wat met radio’s op zolder. “Ik heb mijn vader weleens gevraagd: ‘Was je een held in de oorlog?’ Hij antwoordde: ‘Zeker niet. Ik was hartstikke bang.’ Ik vroeg hem waarom hij dan in het verzet zat. ‘Omdat niets doen geen optie was’, zei hij dan.”

Niet alleen haar vader hielp mensen in de oorlog. Ook haar grootouders. “Ze hadden een safehouse voor joden. Dan had ik opeens allemaal ooms en tantes wanneer ik op bezoek ging.”

bombardementen-doetinchem-stad-erfgoedcentrum
Erfgoedcentrum

Doetinchems meisje

Greetje trouwde met een Amerikaan en zou er één jaar blijven wonen, maar is blijven hangen. Al ligt haar hart in Doetinchem. “Ik ben een Doetinchems meisje dat van de natuur houdt, de Oude IJssel prachtig vindt en de dorpsmentaliteit mist. Ik mis Doetinchem, ik mis Tata Huls.” De 77-jarige dame die inmiddels in het Engels denkt, maar nog aardig Nederlands spreekt, bezoekt haar jongere zus en haar moeder, toen ze nog leefde, nog wel in Doetinchem.

‘In gedachte ben ik in Doetinchem’

Ook herdenkt ze ieder jaar op 4 mei de oorlog. Vanwege het tijdsverschil kruipt ze om twee uur achter haar computer en ziet ze hoe de koning en koningin over de dam lopen. Twee minuten stilte houdt ze ieder jaar in ere. “Ik kijk naar de beelden en in gedachte ben ik in Doetinchem.” Eén keer heeft ze de herdenking in haar geboortestad meegemaakt. De dienst in de Catharinakerk, het lopen naar het plantsoen.. het was een bijzonder moment voor Greetje. “Ik heb aan diverse mensen gevraagd of zij in Doetinchem waren tijdens de oorlog, maar ik heb niemand kunnen vinden.. Doetinchem blijft in mijn hart en de oorlog zal ik nooit vergeten.”

De gebruikte namen zijn om privacyredenen gefingeerd.

bunker-doetinchem-vijverberg

Binnenkijken: onder deze villa zit een bunker verstopt

Een bunker in Doetinchem? Inderdaad! Onder een villa aan de Lijsterbeslaan zijn de restanten van dit...

Zo zag Doetinchem eruit na de bombardementen in 1945

Wat doet die klok aan het gemeentehuis?

adv.