Mag dat? Geweld gebruiken als je een inbreker op heterdaad betrapt?

Door Janneke Pol 7 november 2019

Je hoopt natuurlijk dat het jou niet overkomt, maar wat kun je doen wanneer je een inbreker op heterdaad betrapt? Mag je geweld gebruiken?

Je ligt te slapen, maar schrikt wakker van een geluid in de woonkamer. Geschrokken sta je op en pak je het eerste ‘wapen’ dat je tegenkomt. Mag je dit gebruiken tegen de inbreker?

Allereerst: bel de politie. Het bellen van 112 is bedoeld voor spoed. Dus niet alleen voor levensbedreigende situaties, maar zeker ook wanneer je getuige bent van een misdrijf of het voorbereiden van een inbraak of diefstal.

Noodzakelijke verdediging

Als je een inbreker op heterdaad betrapt, mag je hem aanhouden. Maar je mag daarbij geen onnodig geweld of wapens gebruiken. Doe je dat wel, dan maak je je schuldig aan ‘eigenrichting’. Dat betekent: daders van misdrijven bestraffen zonder dat hier een rechterlijke procedure aan te pas komt, en dat is strafbaar.

Het wordt sowieso afgeraden om voor eigen rechter te spelen, maar wat als je in een situatie komt dat je toch geweld moet gebruiken? Of je een inbreker mag slaan hangt af van twee rechtsbeginselen: noodweer en noodweerexces. Noodweer wordt in artikel 41 van het Wetboek van Strafrecht uitgelegd als het gebruiken van geweld voor ‘de noodzakelijke verdediging van eigen of eens anders lijf, eerbaarheid of goed tegen ogenblikkelijke, wederrechtelijke aanranding.’ Mits het geweld proportioneel is, mag je dus geweld gebruiken om jezelf te verdedigen.

Proportioneel betekent dat er niet meer of ernstiger geweld gebruikt mag worden dan noodzakelijk is om de inbreker tegen te houden. Noodzakelijk houdt in dat je geen andere keus hebt dan geweld te gebruiken. Via de achterdeur vluchten of iemand opsluiten heeft dus de voorkeur. (Maar pas daar ook mee op, want voor je het weet word je beschuldigd van onrechtmatige vrijheidsbeneming).

Honkbalknuppel onder je bed?

Mag je jezelf bewapenen tegen inbrekers? En bijvoorbeeld een honkbalknuppel onder je bed leggen? Dat kan in ieder geval een succesvol beroep op noodweer in de weg staan. Door je te bewapenen neem je namelijk het risico op escalatie. Het gevaar bestaat dat je het wapen te snel gebruikt. Wapens in huis hebben mag sowieso niet, maar dat is niet relevant als het om inbraak gaat. Zo werd een vrouw vrijgesproken nadat ze indringers in haar huis had neergeschoten (er was sprake van noodweerexces omdat ze werd aangerand), maar ze werd wel veroordeeld voor illegaal wapenbezit.

Cliché maar waar

We hopen natuurlijk dat je nooit in zo’n situatie terechtkomt en daarom dit cliché: voorkomen is beter dan genezen. Hoe je dat doet? Daar schreven wij al eerder over:

inbrekers-deventer

Pas op! Zo checken inbrekers of je op vakantie bent

Het zal je maar gebeuren: je komt terug van een heerlijke vakantie, maar bij thuiskomst is je halve ...

Meer over

Gemeente

adv.