Deventer

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Emilie was de eerste Dolle Mina in Deventer: ‘Ze stak de stapel onderbroeken in brand en verloor daarbij haar wenkbrauwen’

Door Janneke Pol 11 februari 2020

Ze liep slechts tien maanden stage bij een buurthuis in Deventer in het jaar 1970. Voor Emilie Gomperts (destijds 21 jaar) tijd genoeg om een club van zo’n 20 tot 25 Dolle Mina’s op te richten en actie te voeren voor de gelijkheid van vrouwen. “Onze acties waren ludiek, maar daarom niet minder gemeend.” We gaan precies vijftig jaar terug in de tijd.

Emilie Gomperts woont in Rotterdam, ze is 71 jaar oud en gepensioneerd. “Ik probeer van mijn vrije tijd te genieten en pas graag op mijn kleinkinderen.” Hoe anders zag haar leven er precies vijftig jaar geleden uit. Emilie was als twintiger voorvechter van vrouwenrechten en dat had ze niet van een vreemde. “Mijn oma streed samen met Aletta Jacobs voor vrouwenkiesrecht. In die tijd -rond 1900- werden vrouwen nog te dom bevonden om te stemmen. Zij haalden handtekeningen op om hiervoor aandacht te vragen, ook van mannen. Dat sprak me aan”, begint Emilie haar verhaal.

“Er hadden zich zo’n vijf mannen bij ons aangesloten.”

Via Amsterdamse vriendinnen

Tijdens haar studie op de Sociale Academie in Amsterdam kwam ze in Deventer terecht voor een stage. “Ik werkte tien maanden bij buurthuis De Kartuut, daar begeleidde ik de kindergroepen. De zolder van schilder Jan Slijkhuis huurde ik als kamer”, zegt Emilie. “In Amsterdam waren intussen al Dolle Mina’s actief. Vriendinnen van mij hadden zich erbij aangesloten en ook ik ging graag mee op de golf van emancipatie die in beweging kwam. Waarom zou dit niet ook in Deventer op gang gebracht worden?”

“‘De vrouw, de slaaf der eeuwen’, riepen we tijdens onze geketende optocht door de winkelstraat.”

Op de zolder van de schilder

Al gauw vond Emilie een bondgenoot. “De vriendin van de schilder, Sonja, was enthousiast over mijn idee. Al gauw zaten we met een heleboel mensen op de zolder om acties te verzinnen. Met hoeveel we precies waren? Dat weet ik niet meer, maar het waren zeker 20 tot 25 mensen. Zo’n vijf mannen hadden zich bij ons aangesloten.”

“In een café gingen we naast een man zitten en vertelden een vieze mop, na zijn reactie vertelden we waarom we dat deden.”

Dat het een creatieve groep was, bleek uit de acties die ze verzonnen én uitvoerden. “Een van de eerste acties was in de winkelstraat. We liepen een optocht met zware ketens om. ‘De vrouw, de slaaf der eeuwen’, riepen we. Het was altijd dolle pret samen. De acties waren dan wel ludiek, maar zeker gemeend.”

Onderbroeken in brand

Zo zijn er nog enkele acties die Emilie erg goed bijstaan. “De keer dat we aandacht wilden vragen voor toiletgelegenheid voor vrouwen. Op de Nieuwe Markt stonden urinoirs voor mannen, maar waar moesten vrouwen dan plassen? In die tijd was het nog niet zo gewoon om als vrouw alleen een café binnen te stappen”, zegt ze. “We trokken lange rokken aan en gingen op een hoger gedeelte van het plein op onze hurken zitten. Daar was het de bedoeling om te plassen, zodat er een riviertje naar beneden zou ontstaan. De onderbroeken staken we daarna in brand.”

“Ze stak niet alleen de onderbroeken, maar ook haar wenkbrauwen en wimpers in brand.”

Dat bleek geen ongevaarlijk klusje. “Sonja had een fles spiritus meegenomen en goot dat over de onderbroeken. Toen ze er lucifers bij hield, vlogen niet alleen de onderbroeken in brand. Ook haar wenkbrauwen en wimpers werden weggeschroeid.” Andere acties waren onschuldiger. “We waren het zat dat mannen altijd zomaar naast je gingen zitten en iets tegen je fluisterden als je eens alleen in het café zat”, zegt Emilie. “Wij keerden het eens om en gingen naast een man zitten. We fluisterden iets of vertelden een vieze mop. Als ze daar op reageerden, legden we uit waarom we het deden.”

Op steun van omstanders hoefden de Deventer Dolle Mina’s niet te rekenen. “Ze stonden niet te juichen en klappen. Vaak stonden ze gewoon te kijken”, zegt Emilie. “Wel kwam er altijd een stukje in de krant.” Samen met haar groep Dolle Mina’s organiseerde Emilie vier tot vijf acties in Deventer. “Ik ging op een gegeven moment natuurlijk weer terug naar Amsterdam, zo is het gestopt.”

Zo moeder, zo dochter

Het actief opkomen voor de emancipatie van verschillende bevolkingsgroepen zit Emilie in het bloed. In de opvoeding van haar eigen kinderen is deze gedachtegang zeker een aandachtspunt geweest. “Dat geldt niet alleen voor vrouwen, maar voor alle lagen van de bevolking. We hebben onze dochter altijd gestimuleerd om zelf te denken, ik denk dat dat goed gelukt is”, lacht oma Emilie.

Foto|Archief Deventer Dagblad

 

Vijftig jaar terug in de tijd: de Dolle Mina’s in Deventer

Vanaf 1969 werden de Dolle Mina's actief in Nederland. Weet je nog (uit je geschiedenisles)? De femi...
St Maxime driegangendiner

[winactie verlopen] Winnen? Gratis driegangendiner voor twee bij St. Maxime

Gratis met z'n tweeën genieten van een driegangendiner met wijn bij St. Maxime? Dat kan want wij bet...
Biertje tips van Persee

Biertips van Persee: van tropische IPA’s tot volle flesbieren! Waar proost jij mee in februari?

In Deventer zijn we er gek op: speciaalbier. Een lekker bittere IPA, een wat zwaardere trippel of do...

adv.