Vroegâh in Den Haag: waarom Shell niet langer Koninklijk is

Foto: Haags Gemeentearchief

Het kan je haast niet ontgaan zijn dat Shell uit Den Haag vertrekt. Als we de laatste roddels moeten geloven, gaat alleen de top van het bedrijf naar Londen en blijven de werknemers gewoon hier in Den Haag. We moeten natuurlijk nog maar zien of dat echt waar is. Hoe dan ook, vanaf nu verliest Shell z’n koninklijke glans.

Wij vonden het een goed moment om de geschiedenis van Shell in Den Haag in te duiken. Het koninklijke gedeelte van Shell begon al in 1890. Het eerste kantoor van De Koninklijke (een Nederlands oliebedrijf) was het woonhuis van de directeur, meneer J.A. van Gelder. Met steun van de overheid werd er op Sumatra naar olie geboord door dit bedrijf.

Hoe ontstond Shell?

Ondertussen waren er in Londen twee broers druk met het opzetten van een zeeschelpenhandel, maar al snel zagen ze dat oliehandel meer toekomst had. Zo ontstond Shell (shell is naar het Nederlands vertaald schelp). In 1907 gingen Koninklijke Olie en Shell samenwerken. Er kwamen twee hoofdkantoren; in Londen en in Den Haag. Het kantoor in Den Haag was toen het belangrijkste. Het eerste kantoor, aan de van Bylandtlaan, staat er nu nog steeds. Herken jij het?

Tekst gaat verder onder de foto.

Foto: Haags Gemeentearchief

Tankstation

Door de jaren heen nam de Haagse directeur steeds meer oliebedrijven over. Zijn doel was om de baas te zijn over het hele proces, van olie winnen tot aan olie verkopen. Inmiddels hadden steeds meer mensen een auto, die mensen moesten toen hun benzine nog bij de apotheek halen.

In 1920 werd de eerste benzinepomp van Shell in Zeist geopend. In Den Haag duurde het nog even voordat er een echt tankstation werd geopend. Dit tankstation uit 1935 stond midden op het plein bij de Torenstraat.

Tekst gaat verder onder de foto.

eerst tankstation van shell
Foto: Haags Gemeentearchief

Oorlog

Tijdens de oorlog was Shell doelwit van de Duitsers. Het werd de omgekeerde wereld toen Engeland bommen op gebouwen van Shell begon te gooien. De Duitsers hadden het hoofdkantoor in Den Haag overgenomen en Engeland wilde met hun bombardementen op ‘eigen’ doelwitten de boel daar flink ontregelen.

Reputatie

Na de oorlog groeide de Koninklijke Shell uit tot een megabedrijf. Vrijwel overal op de wereld waren ze te vinden. Lange tijd had Shell een goede reputatie en was het een eer om voor het bedrijf te werken. Door onder andere een milieurechtszaak heeft Shell een deukje opgelopen.

Tekst gaat verder onder de foto.

shell sloopt woningen
Foto: Haags Gemeentearchief, 1983. Bewoners uit de buurt staan te kijken hoe huizen gesloopt worden voor uitbreiding van het hoofdkantoor van Shell.

In mei 2021 heeft Milieudefensie een rechtszaak tegen Shell gewonnen. Shell moet voor 2030 de CO²-uitstoot met minstens 45% hebben teruggebracht. Goed nieuws voor Milieudefensie: ook nu het een Brits bedrijf wordt, kan Shell de uitspraak van de rechtbank niet ontlopen.

Koninklijk

Met het vertrek naar Engeland verliest Shell z’n koninklijke glans. Het bedrijf draagt dan niet langer het Koninklijk predicaat met het bekende kroontje boven de naam. Tegenwoordig kunnen bedrijven na een bestaan van honderd jaar dit Koninklijk predicaat aanvragen. Koning Willem-Alexander beslist daarna of een bedrijf ook echt het predicaat krijgt.

Shell kreeg dit predicaat al in 1890, van Koning Willem III. Daarvoor heette het nog de Nederlandsche Maatschappij tot Exploitatie van Petroleumbronnen in Nederlands-Indië. Shell ging voor 131 jaar als Koninklijk door het leven en was daarmee misschien wel het meest koninklijke bedrijf van Nederland.

Bronnen: Shell, Volkskrant, Trouw, NPO Kennis, Haags Gemeentearchief

Nog meer vroegâh in Den Haag

Meer in deze categorie

Vroegâh in Den Haag

Ga naar “Fotoserie: zo lagen we in de jaren ’90 op het strand”

Fotoserie: zo lagen we in de jaren ’90 op het strand

Ga naar “Vandaag begint het Songfestival; zo ging dat 42 jaar geleden in Den Haag”

Vandaag begint het Songfestival; zo ging dat 42 jaar geleden in Den Haag

1980 Maggie MacNeal op het Eurovisie Songfestival Copyright Kippa
Ga naar “Bijzondere foto’s van de bevrijding van Den Haag op 8 mei 1945”

Bijzondere foto’s van de bevrijding van Den Haag op 8 mei 1945

In onze gids

Ga naar “Hoeve Essesteijn”

Hoeve Essesteijn

  • Kinderboerderijen
  • Gesloten
Ga naar “Food Hall MingleMush”

Food Hall MingleMush

  • Anna van Buerenplein 712
  • Restaurants en horeca
  • 12:00 - 21:00

Nu geopend

Ga naar “Lipton”

Lipton

  • Boodschappen
  • Gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Blokker heteluchtfriteuse BL-18304 € 99,99”

Blokker heteluchtfriteuse BL-18304 € 99,99

  • Blokker
  • Geldig t/m 22 mei 2022
Ga naar “Michael Kors zonnebril € 69,99”

Michael Kors zonnebril € 69,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 22 mei 2022
Ga naar “Diverse A-merk schoenen** € 24,99”

Diverse A-merk schoenen** € 24,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 22 mei 2022
Ga naar “5-daagse treinreis incl. hotelovernachtingen € 199,00”

5-daagse treinreis incl. hotelovernachtingen € 199,00

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 22 mei 2022
Ga naar “Kipling dames tas € 32,99”

Kipling dames tas € 32,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 22 mei 2022

Vacatures

Ga naar “Zelfstandig werkend kok”

Zelfstandig werkend kok

  • La Galleria
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Administratief Financieel Medewerker”

Administratief Financieel Medewerker

  • Invers BV
  • Parttime

Topper

Ga naar “Food Corner Medewerker”

Food Corner Medewerker

  • Amazing Oriental Den Haag-Ypenburg
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Teamleider Logistiek”

Teamleider Logistiek

  • Amazing Oriental Den Haag-Ypenburg
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Inspecteur achterstallig woningonderhoud Haagse Pandbrigade”

Inspecteur achterstallig woningonderhoud Haagse Pandbrigade

  • Gemeente Den Haag
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Den Haag Onderneemt!”

Den Haag Onderneemt!

  • Ondernemersportaal
  • 31 mei 2022

Topper

Ga naar “Gespreksdiner- Heb het lef!”

Gespreksdiner- Heb het lef!

  • iederal
  • 10 juni 2022

Topper

Ga naar “Nog plaats voor ondernemers bij Broodfondsen in Den Haag”

Nog plaats voor ondernemers bij Broodfondsen in Den Haag

  • Broodfonds
  • 20 juni 2022

Topper

Ga naar “Den Haag outdoor 2022”

Den Haag outdoor 2022

  • 18 juni 2022
Ga naar “Green Garden festival 2022”

Green Garden festival 2022

  • 13 augustus 2022