Scheveningen: Het ontstaan van het vissersdorp en de badplaats

Scheveningse Pier 1977. Foto ANP
Scheveningse Pier 1977. Foto ANP

Dit jaar vieren we de 200ste verjaardag van de badplaats Scheveningen, maar het vissersdorp bestaat al veel langer. Voor ons een aanleiding om eens in de boeken te duiken en meer over de geschiedenis van Scheveningen te leren.

In 1818 bouwde Jacob Pronk een badhuis. Dat was het begin van de badplaats Scheveningen. Maar voor die tijd woonden er natuurlijk al mensen aan de kust.

Buurtschap

Het is niet duidelijk hoe oud Scheveningen echt is. In het grafelijk register komt rond 1284 de naam voor het eerst voor. De bewoners noemden de kustplaats toen Terram de Sceveninghe, of wel Land van Scheveningen. Het buurtschap is waarschijnlijk in de 12de of 13de eeuw verdwenen. Er waren toen veel zandverstuivingen en uiteindelijk is Scheveningen onder het zand bedolven. Gelukkig was dat niet het einde van de badplaats.

De graven van Holland hielden erg veel van vis en hadden er dus baat bij dat er een vissersdorp zou zijn. En zo is het dorp Scheveningen gebouwd. Via het Westerpad brachten vissers hun vis naar het Noordeinde. Vervolgens is daar de Scheveningseweg aangelegd.

Bevolking

In 1840 woonden er 5903 mensen op Scheveningen en stonden er 489 huizen. Dat betekent dat er gemiddeld 12 mensen in een huis woonden. Een gezin van 12 mensen was zelfs voor die tijd erg veel, de gemiddelde gezinnen bestonden uit 6, 8 en hooguit 10 mensen. Tegenwoordig staan er zo’n 25.000 huizen op Scheveningen met 56.000 inwoners.

Zelfstandig

Regelmatig horen wij, veelal van oude Scheveningers, dat Scheveningen niet bij Den Haag hoort. Zoals je ook hierboven kunt lezen, klopt dat dus niet. Scheveningen is nooit een zelfstandig dorp of gemeente geweest, het heeft altijd bij Den Haag gehoord.

Tekst gaat verder onder de foto’s

Badplaats

De badplaats Scheveningen, die dit jaar dus 200 jaar bestaat, is ontstaan bij de bouw van een badhuis, daar waar nu het Kurhaus te vinden is. Jacob Pronk geloofde in de geneeskrachtige werking van het zeewater. In andere landen waren toen al kuuroorden aan zee en Jacob vond dat Nederland niet kon achterblijven. Verder ging het toen slechter met de visserij, terwijl Scheveningen daarvan afhankelijk was. Pronk dacht  een nieuwe bron van inkomsten te hebben gevonden. Hij had gelijk. Al snel kwamen er steeds meer rijke toeristen om te kuren op Scheveningen.

WO 2

De Duitse bezetters bouwde in de Tweede Wereldoorlog de Atlantikwall, een verdedigingslinie. Een groot deel van het dorp Scheveningen werd Sperrgebiet, verboden terrein. Veel van de panden zijn toen afgebroken waardoor er nog weinig over is van het oude dorp. Het meest karakteristieke oude gedeelte vind je nog achter de oude kerk. Ook hoor je daar nog het Scheveningse dialect en zo af en toe zie je nog iemand in klederdracht lopen.

Tegenwoordig

De afgelopen jaren is de boulevard opnieuw ingericht. De kustlijn is versterkt met een dijk en de boulevard is mooier gemaakt. Wist je dat er onder de boulevard een kilometerslange dijk is aangelegd? Deze moet ons de komende jaren beschermen tegen de zee. Verder is het strand verbreed. Er staan nog flink wat veranderingen op de planning. Zo wordt het sportstrand bij het noordelijk havenhoofd uitgebreid en wordt er gewerkt aan de boulevard tussen de Pier en het Zwarte Pad.

Bron: Scheveningen.com, Plaatsengids, Historiek

Meer in deze categorie

Vroegâh in Den Haag

Ga naar “Fotoserie: zo zag Den Haag er 50 jaar geleden uit”

Fotoserie: zo zag Den Haag er 50 jaar geleden uit

Ga naar “Zo is het prachtige duingebied De Harstenhoek ontstaan”

Zo is het prachtige duingebied De Harstenhoek ontstaan

Ga naar “Fotoserie: de oude interieurs van bekende winkels in Den Haag”

Fotoserie: de oude interieurs van bekende winkels in Den Haag

In onze gids

Ga naar “Aleppo Restaurant”

Aleppo Restaurant

  • Zoutmanstraat 2A
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Ugg Mini Classic € 119,99”

Ugg Mini Classic € 119,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 29 januari 2023
Ga naar “Lamswollen pantoffels vanaf € 22,99”

Lamswollen pantoffels vanaf € 22,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 29 januari 2023
Ga naar “Elektrische verwarmingsartikelen vanaf € 19,99”

Elektrische verwarmingsartikelen vanaf € 19,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 29 januari 2023
Ga naar “Ugg pantoffels € 74,99”

Ugg pantoffels € 74,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 29 januari 2023
Ga naar “Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00”

Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00

  • Kwantum
  • Geldig t/m 30 juni 2023

Vacatures

Ga naar “Onderhoudsmedewerker interieurbeplanting”

Onderhoudsmedewerker interieurbeplanting

  • De Klerk
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Operator Bediencentrale Tunnels”

Operator Bediencentrale Tunnels

  • Gemeente Den Haag
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Parkpop 2023”

Parkpop 2023

  • 11 juni 2023
Ga naar “The Life I Live 2023”

The Life I Live 2023

  • Van 26 apr t/m 27 apr
Ga naar “Concert Muse”

Concert Muse

  • 7 juni 2023
Ga naar “Bevrijdingsfestival 2023”

Bevrijdingsfestival 2023

  • 5 mei 2023
Ga naar “Vlaggetjesdag 2023”

Vlaggetjesdag 2023

  • 17 juni 2023