Waarom zijn er in Den Haag twee grote treinstations?

Door Joyce Hoogland 27 augustus 2017

Veel grote steden hebben één groot centraal treinstation en soms een aantal kleine stations. Maar in Den Haag zijn er twee grote stations. De stations staan ook nog eens niet ver van elkaar, dat is toch raar? Wij zijn op onderzoek uitgegaan.

Om erachter te komen waarom wij twee grote treinstations hebben moeten we natuurlijk de geschiedenisboeken induiken. In 1839 werd in Nederland de eerste spoorlijn aangelegd. Deze liep tussen Amsterdam en Haarlem. Daarna werd de lijn doorgetrokken naar Leiden en natuurlijk naar het mooie Den Haag.

Hollands Spoor

In die tijd zag de stad er wel een beetje anders uit. De grond waar nu station Hollands Spoor op staat was eigenlijk van Rijswijk. Daarbij was het een weilandgebied met in de buurt alleen een kachelfabriek. Er was dus weinig te beleven. Rijswijk had niet genoeg mensen om de politietoezicht op het station te verzorgen en daarbij ligt het een half uur van het centrum vandaan. Rijswijk heeft dus de grond afgestaan aan Den Haag. Na veel onderhandelen en zakelijke transacties werd in 1843 Hollands Spoor geopend. Daarmee is het station het oudste station van Den Haag. De Naam is afkomstig van de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij (HSM).

Centraal Station

Een concurrent, de Nederlandsche Rhijnspoorweg Maatschappij (NRS) was ook druk bezig met het leggen van spoorlijnen. In 1870 hebben zij onder andere de spoorlijn Gouda- Den Haag aangelegd en daarvoor werd het tweede station van Den Haag gebouwd het Rhijnspoorstation. Dat station is in eerste instantie niet gebouwd als kopstation, zoals wij het nu kennen. Er waren namelijk plannen om de lijn door te trekken naar Scheveningen. Dat is uiteindelijk niet gebeurd. Maar in 1879 werd wel de eerste stoomtramlijn aangelegd. En je raad het al die ging van Den Haag naar Scheveningen. (Later, vanaf 1908, was er wel een trein die naar Scheveningen reed. De Hofpleinlijn bracht reizigers van Rotterdam via Hollands Spoor naar Scheveningen. Deze lijn werd in 1953 gesloten.)

20 jaar later werd de NRS overgenomen door de Nederlandse staat waardoor het station de naam Staatsspoor kreeg. In de jaren 70 van de vorige eeuw werd naast dat station, centraal in de stad, een nieuw station gebouwd dat van de NS de naam Den Haag Centraal kreeg. Met twaalf sporen is dit station het grootste kopstation van Nederland.

Verbinding

Er was toen nog geen verbinding tussen de beide stations. Reizigers konden met een omnibuslijn tussen de stations reizen of natuurlijk lopen. In 1871 werd er een spoorverbinding tussen de stations geopend. Dit was de eerste verbinding tussen de spoorwegnetten van de concurrenten NRS en HSM. In eerste instantie werd dit spoor alleen gebruikt voor goederenvervoer en het uitwisselen van materiaal.

Verschil

De twee Haagse stations zorgen regelmatig voor onduidelijkheid bij treinreizigers. Doorgaande treinen tussen Amsterdam en Rotterdam komen alleen langs Hollands Spoor en niet Centraal Station. De treinen van en naar Leiden en Amsterdam die in Den Haag beginnen of eindigen komen wel bij Centraal Station en niet langs Hollands Spoor.

Leuk weetje:

Den Haag Centraal werd door het NS-personeel de sjoelbak genoemd. De sporen liepen dood onder een overkapping en vanuit de cabine van de treinmachinist zag het station er dus als een sjoelbak uit.

Mysterie opgelost! Loop jij ook al tijden rond met een Haags mysterie dat echt opgelost moet worden?  Tip de redactie. Wie weet lossen we het voor je op.

Meer over

Mysteries