Daarom hebben sommige Haagse panden een versierde steen

Gevelstenen aan de Cartesiusstraat. Foto Google

Tijdens een wandeling door Den Haag heb je er misschien weleens een gespot: een versierde steen op de voorgevel van een pand. Tegenwoordig is het een mooie decoratie, maar vroeger had zo’n steen een belangrijke functie.

Deze versierde stenen worden gevelstenen genoemd. Over het algemeen zijn het kleine stenen met een reliëf, vaak met felle kleuren en een onder- of bovenschrift. Je vindt ze niet alleen in onze stad, maar in heel Nederland. En dan voornamelijk op oude panden. Af en toe is er een gevelsteen geplaatst op een nieuwer pand, bijvoorbeeld omdat het oorspronkelijke pand is gesloopt.

Gevelstenen in Den Haag

In Den Haag zijn verschillende gevelstenen te vinden. Zoals bij de Zwarte Ruiter, helemaal bovenin bij de nok van het dak, en op het Binnenhof. Ook aan de gevel van de Engelse pub Fiddler vindt je een flinke gevelsteen.

Beeld op de gevel van Fiddler Foto indebuurt

Voorloper van het huisnummer

Wat is het verhaal achter deze stenen? Ze hadden vroeger een belangrijke functie in onze gemeente: ze dienden als adressen. Onno Boers, gevelsteenspecialist en auteur van het boek De Gevelstenen van Amsterdam, schreef: “Men woonde in Het Swarte Schaap, in De Rode Leeuw, in Het Melkmeisje of in het huis ertegenover of ernaast.”

De gevelsteen is dus de voorloper van het huisnummer. Daarnaast werden de stenen gezien als een soort reclameborden voor bedrijven. In het begin van de 19e eeuw werden straatnamen en huisnummers in Nederland ingevoerd, waardoor gevelstenen niet langer nodig waren.

Een verhaal

Op veel gevelstenen werden familienamen of beroepen uitgebeeld. Een tandarts had bijvoorbeeld een gevelsteen met daarop een kies en een schrijver een steen met een veer. Was er een concurrerende collega in de stad met vrijwel dezelfde steen? Dan voegde men gewoon iets toe, zoals een kroon. Andere stenen verwezen naar een familiewapen of een religieuze of politieke overtuiging van de bewoner. Achter iedere gevelsteen die je tegenkomt schuilt wel een verhaal.

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Dit gebeurde er in het witte huisje aan het Rijswijkseplein”

Dit gebeurde er in het witte huisje aan het Rijswijkseplein

Ga naar “Vingers vasthouden op de foto: wat is dat toch met die handjes van politici?”

Vingers vasthouden op de foto: wat is dat toch met die handjes van politici?

Ga naar “11 x superleuke weetjes over Den Haag die je vast nog niet wist ;)”

11 x superleuke weetjes over Den Haag die je vast nog niet wist ;)

In onze gids

Ga naar “Grand Café de Pakschuit”

Grand Café de Pakschuit

  • Dunne Bierkade 21
  • Restaurants en horeca
  • 09:00 - 18:00

Nu geopend

Ga naar “Balihuisje”

Balihuisje

  • Piet Heinstraat 62
  • Indonesische restaurants
  • 09:00 - 18:00

Nu geopend

Ga naar “Le Petit Quartier”

Le Petit Quartier

  • Van Hoytemastraat 96
  • Restaurants en horeca
  • 08:30 - 18:00

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Alle CêlaVita van € 2,78 voor € 1,39”

Alle CêlaVita van € 2,78 voor € 1,39

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 18 april 2021
Ga naar “Princes tonijnstukken en sardines van € 3,30 voor € 1,65”

Princes tonijnstukken en sardines van € 3,30 voor € 1,65

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 18 april 2021
Ga naar “Hangstoel Swing van € 179 voor € 159”

Hangstoel Swing van € 179 voor € 159

  • Xenos
  • Geldig t/m 25 april 2021
Ga naar “AH Vetplant, monstera of sansevieria in pot van € 5,99 voor € 3,49”

AH Vetplant, monstera of sansevieria in pot van € 5,99 voor € 3,49

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 18 april 2021
Ga naar “Alle Prullenbakken van € 2,99 voor € 2,39”

Alle Prullenbakken van € 2,99 voor € 2,39

  • Xenos
  • Geldig t/m 25 april 2021

Vacatures

Ga naar “Operator Havenbedrijf en Bediencentrale”

Operator Havenbedrijf en Bediencentrale

  • Gemeente Den Haag
  • Fulltime/Parttime
Atrium Den Haag Foto ANP
Ga naar “Domeinmedewerker cultuur, Gemeente Den haag”

Domeinmedewerker cultuur, Gemeente Den haag

  • Randstad
  • Parttime
Ga naar “Klantenservice medewerker ANWB”

Klantenservice medewerker ANWB

  • Timing Uitzendbureau
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Onderzoeksbegeleider, Gemeente Den Haag”

Onderzoeksbegeleider, Gemeente Den Haag

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Winkelmedewerker”

Winkelmedewerker

  • Timing Uitzendbureau
  • Parttime

Agenda

Ga naar “Modetentoonstelling over Dior”

Modetentoonstelling over Dior

  • Kunstmuseum Den Haag
  • 16 oktober 2021
Ga naar “Live on the Beach 2021”

Live on the Beach 2021

  • 4 september 2021
Zangeres Anouk tijdens strandconcert Live at the Beach 2017. Foto ANP