Peter zoekt uit: wie is ‘De Scheveningse Vissersvrouw’?

Beeld: Christiane Fick

Volgens een familieverhaal (vertelling) zou de vrouw die al jaren over de zee uitkijkt Martijntje Roeleveld zijn, maar klopt dit? Peter Roeleveld zoekt uit hoe het zit met dit Schevenings familieverhaal:

Het was net voordat corona ons leven ging beheersen toen een ver familielid mij vertelde dat hij elk jaar, samen met zijn broers, naar het Scheveningse Vissersmonument ging. Vroeger nam hun moeder hen mee en dan vertelde zij dat die vissersvrouw hun oma Martijntje Roeleveld was. Zonder enig afbreuk te doen aan de mooie traditie van de broers wilde ik toch graag weten of dit verhaal ook werkelijk klopte.

Martijntje

Op zoek naar Martijntje vond ik een boek die de periode 1873-1882 van haar leven beschrijft. Op de boekomslag is een schets van haar te zien; een sterke, aantrekkelijke en zelfstandige vissersvrouw. Ze trouwt met Arie Roeleveld en op 32-jarige leeftijd verliest ze hem aan de zee. In de haven van IJmuiden valt Arie tussen wal en schip in zee en wordt de dagen daarna niet meer gevonden.

Lees verder onder de afbeelding >>>

Martijntje

Direct komt bij mij de gelijkenis met het verhaal achter ‘De Scheveningse Vissersvrouw’, naar boven. Ook Martijntje heeft de dagen na de vermissing van haar man regelmatig wanhopig over de zee moeten staan uitkijken. Na een maand wordt zijn lichaam alsnog gevonden. Martijntje kon hem begraven, rouwen en daarna samen met haar kinderen deze verschrikkelijke gebeurtenis afsluiten.

Martijntje overleed zelf in 1911. Het beeld werd tussen 1980 en 1982 gemaakt. Zij kan dus niet model hebben gestaan voor het beeld. Wel is er enige gelijkenis tussen het beeld van de vissersvrouw en de schets van Martijntje. Dat alleen al was voor mij genoeg om door te gaan met mijn zoektocht.

Het Vissersnamenmonument

Onder het beeld van ‘De Scheveningse Vissersvrouw’ staat de naam van Arie, de man van Martijntje, gegraveerd. Was dat niet een duidelijke aanwijzing dat het verhaal van de broers toch waar kon zijn? Nu moet ik deze constatering een beetje nuanceren; zijn naam staat samen met 1363 andere vissersnamen op het ‘VissersNamenMonument’. Ik moest dus uitkijken voor tunnelvisie.

Dit ‘VissersNamenMonument’ is sinds 2013 onderdeel van de vernieuwde boulevard en bestaat uit zwart granieten platen over een lengte van 25 meter. Hierop staan de namen van vissers die tussen 1814 en 2008, op zee zijn gebleven.

Mysterie opgelost

Het Googelen naar de vrouw achter het beeld van de vissersvrouw gaf geen resultaat. Uiteindelijk lag het einde van mijn zoektocht in het boekje ‘Scheveningen gedenkt 1982-2007’ van Dirkje Roeleveld. Het boekje beschrijft de totstandkoming van het vissersmonument, met feiten, namen en jaartallen. In 1978 is de stichting ‘Vissersmonument Scheveningen’ opgericht. In het bestuur zaten een dominee, oud-kapitein en oud gezagvoerder koopvaardij en later ook Dirkje Roeleveld. In de jury, die bepaalde wie de opdracht voor het maken van een beeld zou krijgen, zat diezelfde Dirkje Roeleveld. Maar hier stopt helaas de relatie tussen het beeld en mijn familienaam.

De kunstenaar Gerard Bakker kreeg de opdracht. De reactie op het eindresultaat was overweldigend positief, niet alleen van de jury maar ook van de Scheveningse gemeenschap. Het beeld had het karakter van een sterke vissersvrouw geweldig weten te vangen. Ze staat daar rechtop en fier, starend over de zee. Het lijkt dat alles om haar heen even niet meer belangrijk is. Aan haar is te zien dat ze de harde waarheid heeft aanvaard. Haar handen tonen vertrouwen in het geloof.

Maar weer even terug naar de zoektocht. Ergens in het boekje van Dirkje, onder het kopje ‘ontwerp’ vond ik de vrouw waar naar ik naar opzoek was. Dirkje schrijft in dat hoofdstuk dat de kunstenaar; prenten, fotomateriaal en studies van Scheveningse vrouwen gebruikte. En dan wordt de naam Ina Pronk genoemd. In een korte bijzin wordt vermeld dat Ina voor de kunstenaar poseerde. Gewapend met die naam struinde ik opnieuw het internet af en vond ik een artikel in Trouw (2000) waar haar naam in verband wordt gebracht met het monument en het werd nog beter, ik vond zowaar ook haar persoonlijke verhaal in een YouTub filmpje.

Lees verder onder de video >>>

Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie-instellingen

Ina was al dertig jaar vrijwilliger in het Scheveningse museum. Op een dag was ze aan het werk toen ze werd geroepen met de vraag ‘zou je willen poseren voor het beeld van de Scheveningse Vissersvrouw’. Ze was vereerd, maar besefte niet hoeveel impact dat op haar verdere leven zou hebben.

Op 10 november 1982 werd het vissersmonument door Koningin Beatrix onthuld. Voorafgaande aan de onthulling was er een kerkdienst. Ina liep samen met de kunstenaar de kerk in. Bij binnenkomst was ze diep onder de indruk van wat ze zag. In de kerkbanken zaten veel Scheveningse vissersvrouwen in rouwdracht. Na de dienst vertelde deze vissersvrouwen dat ze met de onthulling van ‘De Scheveningse Vissersvrouw’ ook eindelijk hun man konden begraven. Voor het overgrote deel van de 1364 vissersweduwen is het lichaam van hun man nooit gevonden en was er tegen beter weten in altijd dat sprankje hoop. Daarom konden ze nooit echt rouwen. Voor een aantal nog levende vissersvrouwen kon het rouwen na de onthulling beginnen.

Bronnen: vissersnamenmonumentscheveningen, proeleveld

Lees ook…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie opgelost: daarom vieren we in Den Haag geen carnaval en in andere steden wel”

Mysterie opgelost: daarom vieren we in Den Haag geen carnaval en in andere steden wel

Ga naar “Hierom bakken Hagenaars massaal pannenkoeken op 2 februari”

Hierom bakken Hagenaars massaal pannenkoeken op 2 februari

Ga naar “Opgelost: zes leuke Scheveningse mysteries”

Opgelost: zes leuke Scheveningse mysteries

In onze gids

Ga naar “Aleppo Restaurant”

Aleppo Restaurant

  • Zoutmanstraat 2A
  • Restaurants en horeca
  • 16:00 - 22:00

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Skechers sneakers 36 t/m 46 € 39,99”

Skechers sneakers 36 t/m 46 € 39,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 12 februari 2023
Ga naar “CALVÉ PINDAKAAS van € 9,68 voor € 4,50”

CALVÉ PINDAKAAS van € 9,68 voor € 4,50

  • Jumbo
  • Geldig t/m 7 februari 2023
Ga naar “Fleece panty € 9,99”

Fleece panty € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 12 februari 2023
Ga naar “Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00”

Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00

  • Kwantum
  • Geldig t/m 30 juni 2023
Ga naar “TEDDY FAUTEUIL van € 119 voor € 99”

TEDDY FAUTEUIL van € 119 voor € 99

  • Xenos
  • Geldig t/m 12 februari 2023

Vacatures

Ga naar “Onderhoudsmedewerker interieurbeplanting”

Onderhoudsmedewerker interieurbeplanting

  • De Klerk
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Redacteur/Community Manager indebuurt Den Haag”

Redacteur/Community Manager indebuurt Den Haag

  • Indebuurt Den Haag
  • Tijdelijk
Ga naar “Operator Bediencentrale Tunnels”

Operator Bediencentrale Tunnels

  • Gemeente Den Haag
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Parkpop 2023”

Parkpop 2023

  • 11 juni 2023
Ga naar “The Life I Live 2023”

The Life I Live 2023

  • Van 26 apr t/m 27 apr
Ga naar “Concert Muse”

Concert Muse

  • 7 juni 2023
Ga naar “Bevrijdingsfestival 2023”

Bevrijdingsfestival 2023

  • 5 mei 2023
Ga naar “Vlaggetjesdag 2023”

Vlaggetjesdag 2023

  • 17 juni 2023