BosschenarenMysteries

Bosch mysterie: waarom vieren we de 11e van de 11e?

11 november 2017

Den Bosch zou niet misstaan als decor in een spannende thriller vol onopgeloste raadsels. De stad zit namelijk vol met geheimen. In deze rubriek ontrafelen wij Bossche mysteries. Dingen waarvan je nog niet eens wist dat je ze altijd al had willen weten. Vandaag duiken we in de geschiedenis van elluf elluf. Want waarom vieren we op de 11e van de 11e de start van het carnavalsseizoen?

Carnaval – ook wel ‘Vastenavond’ genoemd –  is van oorsprong een katholiek feest en wordt vooral in het zuiden van Nederland gevierd. Volgens traditie start carnaval op zondag en duurt het tot dinsdagavond – de Vastenavond voorafgaand aan Aswoensdag.

Het getal der dwazen

Het getal elf staat al eeuwenlang bekend als het getal van dwazen en gekken. Volgens de ene theorie omdat het een dwaze overschrijding is van tien, het getal van de Tien Geboden; volgens de andere theorie omdat het 12-1 is: twaalf zou volheid symboliseren wat elf dwaas maakt omdat het net niet perfect is.

Vasten uit armoede

Bronnen uit andere carnavalssteden, zoals Breda, melden dat elf niks te maken heeft met dwazen maar met armoede. In de middeleeuwen werd er ook voor de kerst gevast. Niet uit religieuze overwegingen, maar uit armoede. Het vlees uit de slachtmaand november moest namelijk bewaard worden tot kerst. Daarmee begonnen ze op 12 november. De dag ervoor werden nog snel de niet houdbare producten met veel feestvertoon opgegeten. Waarom de elfde? Omdat het destijds toch al een feestdag was, namelijk Sint Maarten.

(Tekst loopt door onder foto)

Peer vaan den Muggenheuvel tot den Bobberd
Peer vaan den Muggenheuvel tot den Bobberd/ANP

Vasten voor Kerstmis

Er is ook nog een ander mogelijk verband tussen Sint-Maarten en carnaval. Hierbij draait het niet om armoede maar meer om de kalender. Sint-Maarten markeert de donkere periode voor Kerstmis.

Veertig dagen na de elfde van de elfde is het 21 december, de kortste dag van het jaar. Aan het einde van het Sint-Maartensfeest begon de Sint-Maartensvasten. Zoals carnaval voorafgaat aan de Veertigdagentijd voor Pasen, zo gaat Sint-Maarten vooraf aan de voorbereiding op Kerstmis.

(Tekst loopt door onder foto)

Carnavalsvierders drinken bier op carnavalsdinsdag om op 11 over 11 tijdens het Vochtig Ontbijt
Carnavalsvierders drinken bier op carnavalsdinsdag om op 11 over 11 tijdens het Vochtig Ontbijt/ANP

Franse steken

Er bestaat ook nog een andere theorie over de relatie tussen het ‘elf’ en carnaval. Toen aan het eind van de 18e eeuw de Fransen het Rijnland bezetten, werd daar al stevig carnaval gevierd. Maar nu moesten de Franse bezetters op de hak genomen worden. Men zette Franse steken op en koos de elfde van de elfde als datum voor hun spotfeest. Dit naar aanleiding van de drie principes van de Franse Revolutie: Egalité, Liberté et Fraternité. De beginletters vormen het woord ‘elf’.

(Tekst loopt door onder foto)

carnaval
Foto: ANP

Mysterie opgelost?

Tja, eigenlijk is er dus niet echt één juist antwoord te geven op de vraag: waarom vieren we de 11e van de 11e? Laten we het erop houden dat er altijd een mooie reden is voor een goed fiske!

Foutje gezien?

Lees mee en reageer!

Reactie