Den Bosch

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Cognac en 50.000 granaten: zo werd Den Bosch exact 76 jaar geleden bevrijd

Door Marèl Holtermans 27 oktober 2020

27 oktober zal voor altijd een bijzondere dag voor Den Bosch zijn. Het is de datum waarop Den Bosch – al die jaren geleden – bevrijd werd. Voordat het daadwerkelijk feest was, woedde een bittere strijd in de stad. Zo ging de bevrijding van Den Bosch. 

De bevrijding van Den Bosch was niet zomaar in één dag geslaagd. Het begon op 5 september 1944, wat beter bekend is als ‘Dolle Dinsdag‘. Op deze datum kwamen de geallieerden (Verenigd Koninkrijk, China, de Verenigde Staten, de Sovjet-Unie en Canada) aan in Nederland. Het gevolg: hoop onder de Nederlanders, paniek bij de Duitsers en collaborateurs.

Cognac Dinsdag

De Duitsers en hun aanhang vreesden voor straffen en staken daarom alles in brand wat voor de tegenpartij interessant kon zijn. Opslagplaatsen van de Bossche veemarkthallen gingen in vlammen op en het was een puinhoop in de Visstraat (zie onderstaande foto). Daarnaast plunderden de Duitsers volgens Bossche Encyclopedie de drankvoorraad van Klooster Mariënburg, waarbij veel flessen cognac werden meegenomen. Om die reden heet Dolle Dinsdag in Den Bosch ook wel ‘Cognac Dinsdag’. Waarom ze juist de drank meenamen? Dat is niet bekend.

Tekst loopt door onder de foto van de plunderingen vanuit de Duitsers.

Foto: Erfgoed ‘s-Hertogenbosch

Na Dolle Dinsdag

Toch was Den Bosch niet vrij na Dolle Dinsdag; een dag later arriveerden nieuwe Duitse troepen in Den Bosch. Wat volgde was een grimmige sfeer, die een tijdlang aanhield in de stad. De spoorbrug, het station en verschillende locomotieven werden door de Duitsers vernield. Veel Bosschenaren trokken zich uit angst terug in schuilkelders.

De strijd

Het duurde nog tot 22 oktober voordat de échte bevrijding begon in de stad. De Britse 53e divisie ging de strijd aan met de Duitse 712e divisie. Dit moest van een afstandje: de Britten kwamen de binnenstad niet in, omdat de Duitsers veel bruggen vernietigden. Ze hadden wel een ander groot voordeel ten opzichte van de Duitsers: het Britse team was groter en beter uitgerust.

De slag duurde dagenlang. Het keerpunt was de verrassingsaanval vanuit de Britten in de nacht van 23 op 24 oktober: 50.000 granaten vielen op Den Bosch en de Duitse hoofdmacht werd omsingeld. Een paar dagen later, op 25 oktober, lukte het de Britten eindelijk om de binnenstad te bereiken.

27 oktober

Op 27 oktober probeerde de Duitse generaal Neumann Den Bosch weer in handen te krijgen door een aanval uit te voeren. Dit mislukte. Hoewel er nog veel gevochten werd, wordt dit moment toch gezien als de bevrijding van Den Bosch.

Nog altijd wordt in de week van 27 oktober de bevrijding herdacht. In 2019 werd groots gevierd dat de stad 75 jaar bevrijd was: in de stad was een militair Defilé. Dat zie je in onderstaande video van BD.

Bron: Erfgoed ‘s-Hertogenbosch / Bossche Encyclopedie / Klooster Mariënburg

Lees ook:

De Tweede Wereldoorlog in beeld: 7 x bijzondere beelden van Den Bosch

Op 10 mei 1940 begint in Nederland de Tweede Wereldoorlog. Ook onze stad wordt diverse keren aangeva...
Roosje Glaser

[VIDEO] Joodse Roosje gaf stiekem dansles op haar zolder in Den Bosch tijdens de oorlog

Al van jongs af aan was dansen voor de Bossche Roosje Glaser heel belangrijk. Ze runde samen met haa...
film Empel

[VIDEO] Kijk hier de mini-documentaire van Bob over het Empel van voor de oorlog

Volgend jaar is het alweer 75 jaar geleden dat Empel door oorlogsgeweld werd verwoest. En dat vraagt...

adv.