Mysterie: wat was de eerste naam van Den Bosch?

nieuwe fietsenstalling boetes station
Foto: indebuurt Den Bosch

Den Bosch heette niet altijd Den Bosch en dat geldt voor veel plekken in Nederland. Ooit waren delen van ons land Romeins en ook het oudhollands klinkt heel anders dan zoals wij nu spreken. Dit zijn de eerste plaatsnamen die op schrift verschenen (of dit nu 500 jaar of 5 jaar geleden is).

Op deze kaart zijn de eerste plaatsnamen zijn verschenen te zien. Voor sommige steden en gebieden is dat nog helemaal niet zo lang geleden (denk maar aan grote delen van Flevoland). Maar als je bedenkt hoe lang het schrift al bestaat en hoe oud sommige Nederlandse steden zijn, dan gaat het vaak om honderden jaren of zelfs langer. Daardoor herken je sommige plaatsnamen misschien niet.

Wat denk je bijvoorbeeld dat Huosnin tegenwoordig betekent? Juist, dat is Huissen. Oosterbeek heette Ostarbac. Ede was Heda, en Wageningen klonk vroeger gewoon alsof iemand met een accent het zegt: Wachoningon.

Bossche sloot

Goed, door naar Den Bosch. De oudste naam voor deze stad is…: Busloth. Volgens deze website herleidt het naar ‘Bossche sloot’. Busloth komt vanuit de Latijnse taal en werd in de 12e eeuw gebruikt. Na Busloth werd Den Bosch onder meer Boscus (12e eeuw), Orthen cum Buscho (13e eeuw) en Silva Ducis genoemd. Hoe het komt dat Den Bosch soms meerdere namen tegelijk had? Omdat plaatsnamen nog niet werden vastgelegd. Daarom was het geen officiële naam.

Tekst loopt door onder de envelop met daarop ‘Busloth’ erop.

Foto: Erfgoed ‘s-Hertogenbosch

Uit de lijst met namen van Den Bosch zie je dat het ‘bos’ en ‘de hertog’ in verschillende vormen en talen een rode draad zijn. Duidelijk is dat ‘s-Hertogenbosch direct is afgeleid, of een upgrade is van Des Hertogen Bosch. De eerste officiële naam van onze stad is echter Den Bosch. Pas in 1996, achthonderd jaar na de eerste vermelding van de naam ‘s-Hertogenbosch, is de naam ‘s-Hertogenbosch officieel vastgelegd.

Een verschil tussen schrijven en spreken

Volgens taalgenootschap Onze Taal wordt Den Bosch vooral in spreektaal gebruikt en ‘s-Hertogenbosch geschreven. Er bestaat een genootschap die het daar niet helemaal mee eens is: De Genootschap ter Bevordering van het Gebruik van de Naam ‘s-Hertogenbosch zet zich al lange tijd in om de verwarring tussen twee namen te voorkomen. De missie van dit genootschap is ervoor te zorgen dat er meer eenheid komt in het gebruik van de naam ‘s-Hertogenbosch.

Wil je nog meer gekke oude namen voor Nederlandse plaatsen ontdekken. Kijk dan maar eens hier.

Meer over vroeger:

Doe mee met de winactie

Als lezer maak jij kans op een diner in Den Bosch en indebuurt betaalt de rekening.

Wil je winnen! Maak kans op een etentje naar keuze ter waarde van 100 euro

Edo van der Kruis vegan den bosch

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Dit is waarom bijna alle treinen op station Den Bosch op het hele of halve uur vertrekken”

Dit is waarom bijna alle treinen op station Den Bosch op het hele of halve uur vertrekken

luca's Minutenafteller
Ga naar “Fabeltje of feit: werken de knopjes bij fietsverkeerslichten écht niet?”

Fabeltje of feit: werken de knopjes bij fietsverkeerslichten écht niet?

Ga naar “Mysterie: welke tekst staat hier in spiegelbeeld bij het station?”

Mysterie: welke tekst staat hier in spiegelbeeld bij het station?

In onze gids

Ga naar “Boerengoed Den Bosch”

Boerengoed Den Bosch

  • Ketsheuvel 7
  • Grillrooms
  • Gesloten
Boerengoed Den Bosch

Nu gesloten

Ga naar “Jack’s Foodbar”

Jack’s Foodbar

  • Brede Haven 7
  • Restaurants en horeca
  • 12:00 - 22:00
Jack's Foodbar

Nu geopend

Ga naar “Hotel The Den”

Hotel The Den

  • Magistratenlaan 54
  • Hotels
  • Gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “WOOOD opbergkist Keet”

WOOOD opbergkist Keet

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 23 januari 2022
Ga naar “Dekbedovertrek 4-seizoenen vanaf”

Dekbedovertrek 4-seizoenen vanaf

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 30 januari 2022
Ga naar “Ambiano Elektrische lunchbox € 11,99”

Ambiano Elektrische lunchbox € 11,99

  • Aldi
  • Geldig t/m 23 januari 2022
Ga naar “Oral-B elektrische tandenborstels PRO en duopak van € 69,99 voor € 34,99”

Oral-B elektrische tandenborstels PRO en duopak van € 69,99 voor € 34,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 30 januari 2022
Ga naar “Alle Vivera* van € 5,78 voor € 2,89”

Alle Vivera* van € 5,78 voor € 2,89

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 23 januari 2022

Vacatures

Ga naar “Medewerkers bediening”

Medewerkers bediening

  • FF Swanjéé
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Horecamedewerker”

Horecamedewerker

  • McDonald’s Rosmalen
  • Fulltime/Parttime
horecamedewerker

Topper

Ga naar “Bedieningsmedewerker”

Bedieningsmedewerker

  • Jack’s Foodbar
  • Fulltime/Parttime
flexwerkplek den bosch

Topper

Ga naar “Management Trainee”

Management Trainee

  • McDonald’s Rosmalen
  • Fulltime/Parttime
Management Trainee

Topper

Agenda

Ga naar “Trouwbeleving XL @ Den Bosch”

Trouwbeleving XL @ Den Bosch

  • 20 maart 2022
Ga naar “Trouwbeleving @ Teugel Resort”

Trouwbeleving @ Teugel Resort

  • 13 februari 2022
Ga naar “Bosch Parade”

Bosch Parade

  • Bosch Parade
  • Van 16 jun t/m 19 jun
Ga naar “EK Petanque”

EK Petanque

  • Van 1 jun t/m 31 aug