Wist je dit? Delft had tijdens WOII ook een ‘Achterhuis’

Achterhuis Delft
Arie en Evy. Foto: Delftse Post.

In de loop van jaren zijn er heel wat boeken en films over oorlogshelden verschenen. Maar wat zich afspeelde in de Delftse Tak van Poortvlietstraat nummer 20 is relatief onbekend gebleven, schreef de Delftse Post vorig jaar. Twee onbekende Delftse helden, Arie en Evy verborgen minimaal elf Joden in hun huis, allen overleefden de oorlog. 

Carla van Beers, stiefdochter van Arie (nadat Evy overleed hertrouwde Arie met de moeder van Carla) zocht het uit en schreef er het boek ‘Een schuilhuis in Delft’ over. Carla: “Toen mijn moeder met Arie trouwde waren haar kinderen al volwassen en hadden zelf kinderen. Arie had wel eens iets laten doorschemeren, maar we hadden het allemaal druk met onze gezinnen en kleine kinderen, dus in die tijd hebben we nooit precies door gehad wat hij gedaan heeft. Wel hing hij bij de voordeur het gedicht ’18 doden’ van Remco Campert waaruit je kunt afleiden dat hij er zelf nog wel veel mee bezig was.”

Koffertje vol brieven

De ommekeer kwam voor Carla in 2010. Er kwam iemand van het tv-programma ‘Andere Tijden’ langs om een documentaire over het verzetswerk van schrijver Hans Keilson te maken. Keilson kwam geregeld over de vloer bij het jonge stel. Uiteindelijk kwam de documentaire niet van de grond, maar Carla’s nieuwsgierigheid was gewekt. Haar onderzoek begon bij het bruin leren koffertje van Arie dat bij haar moeder op de linnenkast stond. Dit zat vol met aantekeningen, foto’s en na-oorlogse briefwisselingen met voormalige onderduikers, en voerde onder andere langs het oorlogsmuseum in Overloon, waar de collectie Bakker-Beer bewaard wordt. Nadat Carla brieven had gelezen bleek dat Keilson een affaire had met Hanna Sanders, een jonge Joodse vrouw die bij Arie en Evy zat ondergedoken. In 2014 verscheen hierover ‘Dagboek 1944’ van Hans Keilson.

In het huis

Kort na het begin van de oorlog trokken Arie Bakker en Evy Beer in hun huis, ze waren net getrouwd en enorm blij dat ze dit huis konden krijgen. Ze waren de eerste bewoners. Arie studeerde net voor het begin van de oorlog, op 30 april 1940, af. Toen hij snel een baan vond bij het Laboratorium voor Grondmechanica wilde hij zo snel mogelijk met Evy trouwen. Hij vertrouwde de veranderingen niet en had het idee dat zo snel mogelijk trouwen verstandig was. Kort daarvoor had hij op zijn werk al een niet-jood verklaring moeten tekenen. Arie en Evy waren lid van de Vereniging van van Studerende Kinderen van Vrijmetselaars en hadden van daaruit een groot netwerk en veel contacten, zo had Evy geruime tijd een eetclub bij haar thuis. Het opnemen van onderduikers lijkt iets waar ze geleidelijk inrolden. Zeker is dat ze vanaf december 1942 onderduikers hadden. Sommige langer, sommige korter, Hanna Sanders bleef het langst. Van elf personen is de naam bekend, inclusief schuilnaam. Vermoedelijk waren er meer. Met een aantal nabestaanden heeft Carla nog contact gehad.

Tekst loopt verder onder de foto.

achterhuis delft
Foto: Delftse Post

 

 

Achterhuis?

Dat Delft een eigen achterhuis(je) had is vrijwel onbekend. In de Tak van Poortvlietstraat hadden sommige huizen een poortje met daarboven een ruimte. De voorkant voor het ene huis, de achterkant voor het andere. Arie timmerde dit af en gokte erop dat de Duitsers het niet door zouden hebben omdat de afmetingen nu overeen kwamen met beneden. De gok pakte goed uit want het is nooit ontdekt. Voor de wand kwam een enorme verzameling boeken en er was een kleine ingang (zie foto). In de ruimte werden valse persoonsbewijzen gemaakt en verstopten de onderduikers zich als er een inval was.

In tegenstelling tot het Achterhuis van Anne Frank is de Tak van Poortvlietstraat nog gewoon in gebruik als woonhuis en is het schuilhok bij het huis getrokken. Arie beschreef in zijn aantekeningen en foto’s precies hoe allerlei voorzorgsmaatregelen werden genomen, zoals een bloempot voor het raam, een naambordje dat werd verschoven en er was zelfs een alarmknopje. Het boek laat zich in één adem uitlezen. Het wachten is nu op de film.

Dit stuk is geschreven door Annemarie Spiessens voor de Delftse Post.

Meer in deze categorie

Toen in Delft

Ga naar “Kijk en vergelijk: zo ga je met Google Street View in Delft terug in de tijd”

Kijk en vergelijk: zo ga je met Google Street View in Delft terug in de tijd

terug in de tijd google street view
Ga naar “Aha! Dit betekent de naam St. Lucasgilde op de gevel van het Vermeercentrum in Delft”

Aha! Dit betekent de naam St. Lucasgilde op de gevel van het Vermeercentrum in Delft

Ga naar “Van schietbaan naar theater: zo komt het Doelenplein aan zijn naam”

Van schietbaan naar theater: zo komt het Doelenplein aan zijn naam

In onze gids

Ga naar “Jans Delft”

Jans Delft

  • Brabantse Turfmarkt 87
  • Lunch
  • Gesloten
    4,5
    (458)
4,5
(458)

Aanbiedingen

Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Essence Lash Princess mascara van € 3,99 voor € 2”

Essence Lash Princess mascara van € 3,99 voor € 2

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 27 november 2022
Ga naar “Alle Kwekkeboom oven & airfryersnacks Diepvries van € 4,55 voor € 2,49”

Alle Kwekkeboom oven & airfryersnacks Diepvries van € 4,55 voor € 2,49

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 27 november 2022
Ga naar “EETKAMERSTOEL van € 69,99 voor € 39”

EETKAMERSTOEL van € 69,99 voor € 39

  • Xenos
  • Geldig t/m 27 november 2022
Ga naar “Groene kiwi’s 1 kg. van € 2,49 voor € 1,69”

Groene kiwi’s 1 kg. van € 2,49 voor € 1,69

  • ALDI
  • Geldig t/m 27 november 2022

Vacatures

Ga naar “Chef de partie bij De Centrale”

Chef de partie bij De Centrale

  • De Centrale
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Medewerker magazijn Delfgauw”

Medewerker magazijn Delfgauw

  • Luba Uitzendbureau Delft
  • Fulltime
luba uitzendbureau delft
Ga naar “Office manager”

Office manager

  • Luba Uitzendbureau Delft
  • Fulltime/Parttime
luba uitzendbureau delft
Ga naar “Huismeester”

Huismeester

  • VPS Nederland
  • Parttime
Ga naar “Calamiteiten medewerker”

Calamiteiten medewerker

  • Luba Uitzendbureau Delft
  • Fulltime
luba uitzendbureau delft

Agenda

Ga naar “Op 26 november, 30 november en 3 december komt de Sint op bezoek bij spellenwinkel.nl”

Op 26 november, 30 november en 3 december komt de Sint op bezoek bij spellenwinkel.nl

  • Spellenwinkel.nl
  • T/m 3 dec

Topper

Ga naar “Expositie: Kunst die je niet laat zien”

Expositie: Kunst die je niet laat zien

  • Stichting Beeldende kunsten Delft
  • T/m 27 nov

Topper

Ga naar “Lichtjesavond Delft”

Lichtjesavond Delft

  • 13 december 2022
winters weekend weg Delft
Ga naar “Lichtjesmarkt in Delft”

Lichtjesmarkt in Delft

  • 13 december 2022
Ga naar “Tentoonstelling: VERSTRENGELD LEVEN”

Tentoonstelling: VERSTRENGELD LEVEN

  • T/m 27 nov