Wist je dit? Het armamentarium was na WOII een gevangenis voor ‘foute’ Delftenaren

legermuseum arsenaal delft swim to fight cancer
Het oude legermuseum

Momenteel wordt er al een aantal jaar geklust in het armamentarium. Er komt hier straks een hotel met restaurant en expositiezalen. Veel mensen zullen nog wel weten dat hier ooit het Legermuseum zat. Maar wist je ook dat het gebouw na WOII dienst deed als gevangenis? Historicus Ingrid van der Vlis schreef er een bevrijdingsbulletin over voor Erfgoed Delft. Er gebeurden behoorlijk wat intrigerende dingen in deze gevangenis.

Na de oorlog vond in Nederland een ‘zuivering’ plaats: iedereen die sympathiseerde of meewerkte met de Duitsers, werd opgepakt. In mei 1945 werd het gebouw in gebruik genomen als gevangenis voor mannen en vrouwen die nog op berechting wachten. Sommige van hen waren Delftenaren, maar de meesten kwamen uit andere plaatsen in Nederland.

‘Keurige minisamenleving’

Wanneer de eerste gevangenen aankomen in het pand, is het een kale boel met één wc en één kraan. Daar komt snel verandering in, want de gevangenen helpen mee om het complex op te knappen. In september, als er inmiddels 1100 gevangenen in het armamentarium zitten, heeft de gevangenis 40 kranen, een scheersalon, timmerwinkel, ziekenzaal en zelfs een lokaal dat dienst doet als kerkje. De gevangenis is een ‘keurige minisamenleving’.

Tekst loopt door onder de foto

Meubilair ontbreekt nog als de eerste gevangenen in mei 1945 worden binnengebracht, foto Filmdienst Binnenlandse Strijdkrachten Delft. (NIOD)

Een dode, ontsnappingen en affaires

Toch duurt het niet lang voordat er onrust ontstaat. Wanneer een bewaker een onbedoeld raak waarschuwingsschot lost en daarbij een 18-jarige gevangene overlijdt, breekt het los. Verschillende gevangene proberen te ontsnappen, sommigen slagen daarin. Er is veel kritiek vanuit de Delftse Media én angst vanuit de binnenstadbewoners. Als klap op de vuurpijl duiken er ook nog geruchten op over affaires tussen vrouwelijke gevangene en mannelijke bewakers. Er wordt besloten om de mannelijke gevangene (die steeds proberen te ontsnappen) over te brengen naar Kamp Duindorp in Den Haag. Op 1 oktober 1945 vertrekken alle mannen uit het armamentarium en wordt het een vrouwengevangenis. Hoewel de zuivering in 1947 op zijn einde liep, bleef het armamentarium nog tot 1948 in gebruik als gevangenis.

Dit artikel is gemaakt in samenwerking met Erfgoed Delft. Meer bevrijdingsbulletins lees je hier. 

Meer in deze categorie

Toen in Delft

Ga naar “Wist je dit? Vroeger zaten er in Delft wel drie ziekenhuizen”

Wist je dit? Vroeger zaten er in Delft wel drie ziekenhuizen

Ga naar “Toen in Delft: de telefonistes in het oude postkantoor”

Toen in Delft: de telefonistes in het oude postkantoor

In onze gids

Ga naar “Bistro Mes Amis”

Bistro Mes Amis

  • Hippolytusbuurt 10
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Bistro Mes Amis (foto indebuurt) (3)Bistro Mes Amis (foto indebuurt) (3)

Nu gesloten

Ga naar “Jans Delft”

Jans Delft

  • Brabantse Turfmarkt 87
  • Lunch
  • 10:00 - 17:00
    4,5
    (458)

Nu geopend

4,5
(458)

Aanbiedingen

Ga naar “Huispak met legging M t/m XXL € 19,99”

Huispak met legging M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Huispak M t/m XXL € 19,99”

Huispak M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “GORDIJN van € 17,99 voor € 12,99”

GORDIJN van € 17,99 voor € 12,99

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “Teddy shopper 57 x 44 x 2 cm € 9,99”

Teddy shopper 57 x 44 x 2 cm € 9,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Ugg pantoffels 36 t/m 41 € 64,99”

Ugg pantoffels 36 t/m 41 € 64,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Verkoopmedewerker zorgwinkel”

Verkoopmedewerker zorgwinkel

  • Vegro Zorgwinkel
  • Parttime

Topper

Ga naar “Orderpicker Delft”

Orderpicker Delft

  • UBN Uitzendbureau
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “E-commerce Manager”

E-commerce Manager

  • FYGI
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Survival Run Outdoor Valley”

Survival Run Outdoor Valley

  • Outdoor Valley
  • 16 oktober 2022

Topper

Ga naar “Outdoor Valley Obstacle Run ”

Outdoor Valley Obstacle Run 

  • Outdoor Valley
  • 23 oktober 2022

Topper

Ga naar “Winterdip voorkomen? Doe mee met Runningtherapie!”

Winterdip voorkomen? Doe mee met Runningtherapie!

  • Runningtherapie Iris
  • Van 10 okt t/m 2 jan

Topper

Ga naar “Lichtjesavond Delft”

Lichtjesavond Delft

  • 13 december 2022
lichtjesavond kerstboom
Ga naar “Spirit U All- Solotentoonstelling Shertise Solano”

Spirit U All- Solotentoonstelling Shertise Solano

  • 38CC
  • Van 8 sep t/m 30 okt

Topper