Advertentie wordt geladen…

In de 19de-eeuw hadden cholera epidemieën grote gevolgen voor Delft

Overzicht van het aantal choleraslachtoffers dat per dag viel uit: De Delftsche Courant, 15 juni 1866

Het virus COVID-19 houdt ons al een paar weken in zijn greep. Maar, dit is niet de eerste keer dat we in Delft te maken krijgen met een ziekte die wereldwijd rondgaat. Een paar weken terug schreven we al over de Spaanse griep van 1918. In de eeuw daarvoor hadden Delftenaren al te maken gehad met een andere gevaarlijke ziekte: cholera. Ook deze ziekte had grote gevolgen voor Delft.

Advertentie wordt geladen…
Advertentie wordt geladen…

Cholera is geen virus, maar een bacteriële infectie ziekte. De ziekte verspreid zich vooral door vervuild water. De ziekte was al voor 1800 ontstaan in India en verspreidde zich aan het begin van de negentiende-eeuw over de wereld. Omdat de meeste steden in die tijd nog geen waterleiding of goede riolering hadden, had dit grote gevolgen.

De belangrijkste symptomen van cholera zijn hevige diarree en overgeven. Dit is vooral gevaarlijk omdat patiënten hierdoor snel kunnen uitdrogen omdat ze geen vocht binnenhouden. Daarnaast heeft de ziekte een hele korte incubatietijd. Als je met de bacterie in aanraking komt, kan je binnen zes uur ziek worden. In 1866 beschreef de Delftsche Courant hoe je aan de ontlasting kan zien of iemand cholera heeft. Als je niet van onsmakelijke verhalen houdt, kun je het komende citaat beter overslaan.

‘In negentien van de twintig gevallen begint de ziekte met diarree. Daarbij komt het er in de eerste gevallen op aan te bepalen, of deze cholera-aardige verschijnselen oplevert. Zolang de uitwerpselen geel, groenachtig of bruin zijn en meer of min vast zijn, bestaat er geen gevaar. Is de stof echter waterachtig, in kleur gelijkende op koffie met veel melk, op rijstewater met of zonder klonters, op vaatwater, op thee met een weinig melk, dan kan men er zeker van zijn, dat de patiënt […] door cholera is aangetast.’ Delftsche Courant, 24 april 1866

Cholera in Delft

De eerste cholera uitbraak in Delft was in 1832. In dat jaar overleden 155 Delftenaren aan de ziekte. In de jaren 1848-1849 en 1854-1855 volgden nieuwe uitbraken. Tussen november 1848 en oktober 1849 overleden in Delft maar liefst 571 patiënten aan cholera. Voor medici en het stadsbestuur was het niet direct duidelijk wat de oorzaak was van de ziekte. Wel ontstond het vermoeden dat vervuilt water er iets mee te maken had. In die tijd kwamen er nog veel menselijke uitwerpselen in de Delftse grachten terecht. Na de derde uitbraak besloot het stadsbestuur om diepe waterputten te graven zodat Delftenaren schoon drinkwater uit de grond konden halen.

Door de nieuwe putten bleef de ziekte enige tijd weg, maar in 1866 volgde een nieuwe epidemie die in het hele land huishield. In heel Nederland overleden toen zo’n 21.000 mensen aan cholera, waaronder 427 Delftenaren. Vooral in de armere buurten aan de oostzijde van de stad vielen veel slachtoffers. Artsen konden maar weinig tegen de ziekte doen omdat antibiotica nog niet bestond en de precieze oorzaak onduidelijk was. De Delftsche Courant gaf zijn lezers het advies om de ziekte te bestrijden met een glaasje likeur en een klontje suiker met spiritus. Daarnaast plaatste de krant wekelijkse een overzicht met het aantal overleden in Delft. Op het hoogtepunt van de epidemie in juni 1866 bezweken er elke dag tussen de 12 en 26 Delftenaren aan de ziekte. Daarmee was deze ziekte heftiger dan de epidemie waar we nu mee te maken hebben.

Bron: Ingrid van der Vlis, Vooruit met veel verleden, Geschiedenis van Delft vanaf 1795 (Zwolle, 2016) blz. 97-99

Lees ook:

  • Zo beleefde Delft de Spaanse griep van 1918

    Het Coronavirus COVID-19 is het gesprek van de dag in Delft en de rest van Nederland. Inmiddels zijn er in...

  • Zo leer je tijdens het thuiszitten alles over de geschiedenis van Delft

    We leven in een vreemde tijd. Goede kans dat je door het coronavirus veel thuis zit. Dat is hét moment...

Meer in deze categorie

Toen in Delft

Ga naar “Weet je nog? 11 x dit waren de blauwe huisjes aan de Spoorzone”

Weet je nog? 11 x dit waren de blauwe huisjes aan de Spoorzone

Ga naar “We missen je! Deze horecazaken uit Delft willen we terug”

We missen je! Deze horecazaken uit Delft willen we terug

cafe restaurant vlaanderen moeke delft
Ga naar “Wil je zien: 10 x zo zag de Delftse kermis eruit in de jaren ’50”

Wil je zien: 10 x zo zag de Delftse kermis eruit in de jaren ’50

kermis delft

In onze gids

Ga naar “Tonkotsu Ramen NIKKOU”

Tonkotsu Ramen NIKKOU

  • Molslaan 16B
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “Jack of Dice”

Jack of Dice

  • Staalweg 1, kamer 302
  • Speelgoedwinkels
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “Mama’s Falafel”

Mama’s Falafel

  • Markt 16
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “alle damesrokken 2e halve prijs, vanaf € 10,00”

alle damesrokken 2e halve prijs, vanaf € 10,00

  • HEMA
  • Geldig t/m 1 augustus 2021
Ga naar “jurk € 30,00”

jurk € 30,00

  • HEMA
  • Geldig t/m 1 augustus 2021
Ga naar “Katoenen Dameshemd 4 stuks € 12,00”

Katoenen Dameshemd 4 stuks € 12,00

  • HEMA
  • Geldig t/m 1 augustus 2021
Ga naar “Alle AH Gerookte zalmfilet 2 stuks, 40% korting”

Alle AH Gerookte zalmfilet 2 stuks, 40% korting

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 31 juli 2021
Ga naar “Zomerjurk € 9,99”

Zomerjurk € 9,99

  • Aldi
  • Geldig t/m 31 juli 2021

Vacatures

Ga naar “Redactiestagiair(e) bij indebuurt Delft”

Redactiestagiair(e) bij indebuurt Delft

  • Indebuurt
  • Stage

Topper

Ga naar “Pedagogisch medewerker bij De Lange Keizer in Delft”

Pedagogisch medewerker bij De Lange Keizer in Delft

  • Kinderopvang De Lange Keizer
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Groepshulp op de naschoolse opvang”

Groepshulp op de naschoolse opvang

  • Kinderopvang De Lange Keizer
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Verkoopmedewerker bij Henri Willig Cheese and More”

Verkoopmedewerker bij Henri Willig Cheese and More

  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Technisch accountmanager”

Technisch accountmanager

  • VPInstruments
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Outletmarkt Delft voor de Helft”

Outletmarkt Delft voor de Helft

  • 25 september 2021
Ga naar “Delft Chamber Music Festival 2021”

Delft Chamber Music Festival 2021

  • 22 juli 2021
Delft Chamber Music Festival
Ga naar “Bieslanddagen 2021”

Bieslanddagen 2021

  • 4 september 2021
BieslandDagen 2017
Ga naar “Ronald Snijders – Made for music”

Ronald Snijders – Made for music

  • 4 juli 2021
Ga naar “OWee 2021”

OWee 2021

  • 15 augustus 2021
owee 2019 datum