Advertentie wordt geladen…

In 1929 was Delft in de greep van een uitbraak van pokken

Het coronavirus is nog steeds het gesprek van de dag. Dit is niet de eerste epidemie waarmee Delft te maken krijgt. In de afgelopen maanden schreven we al over de Spaanse griep, de cholera en de pest. In het najaar van 1929 stonden de Delftse kranten vol met nieuws over een andere ziekte: alastrim. Dit was een milde vorm van pokken waarmee in een paar weken tijd zo’n tweehonderd Delftenaren besmet raakten. Vooral kinderen werden ziek.

Advertentie wordt geladen…
Advertentie wordt geladen…

Pokken was een zeer dodelijke infectieziekte die werd veroorzaakt door een virus. De eerste symptomen van de ziekte leken op griep zoals koorts en misselijkheid. Daarna kregen patiënten over hun hele lichaam blaasje gevuld met een pusachtige substantie. De medische naam voor het virus is variola major. Alastrim was een milde vorm van pokken die veel minder dodelijk was. Tegenwoordig noemen deskundigen dit virus variola minor. Pokkenuitbraken kwamen vooral voor onder kinderen, maar ook volwassenen konden er erg ziek van worden.

Vaccin

Tot en met de achttiende eeuw hadden pokkenuitbraken wereldwijd grote gevolgen. In 1796 ontdekte de Britse arts Edward Jenner een vaccin tegen het virus. Hij zag dat boerenmeiden die besmet raakte met goedaardige koepokken ook immuun waren tegen de kwaadaardige pokken. Door kinderen te besmetten met koepokken kon je ze dus beschermen tegen de pokken.

Vanaf 1823 moesten alle Nederlandse schoolkinderen verplicht ingeënt worden. Toch was de ziekte daarmee nog niet uitgebannen. Tussen 1870 en 1872 was er nog een pokkenepidemie in Nederland. Vanaf 1928 was het vaccin niet langer verplicht omdat het fikse bijwerkingen had. In het ergste geval leidde het tot een mogelijk dodelijk virale hersenvliesontsteking. Toch was het nog steeds de beste bescherming tegen pokken. Toen alastrim in 1929 in Delft opdook stonden de kranten dan ook vol met de oproep om je vooral te laten (her)vaccineren.

Delftsche Courant, 5 september 1929

Alastrim in Delft

De alastrim uitbraak van 1929 begon in de zomer in Rotterdam. Daar raakte meer dan driehonderd mensen besmet en overleden 16 mensen aan het virus. In Delft dook het virus half augustus voor het eerst op. Kinderen die besmet waren, werden verpleegd in een barak van het Oude en Nieuwe Gasthuis aan de Koornmarkt om ze te isoleren. Omdat alastrim minder gevaarlijk was dan echte pokken, was deze isolatie niet verplicht. Sommige ouders verpleegden hun zieke kind daarom thuis.

In de Delftsche Courant van 16 september beklaagde de directeur van de geneeskundigen dienst dr. Cleyndert zich over ouders die mogelijk besmette kinderen toch buiten lieten spelen. ‘Het is zo vechten tegen de bierkaai’, zei hij. Daarnaast schreef de krant dat opvallend weinig Delftenaren zich lieten (her)vaccineren. Al voordat het eerste geval in Delft was vastgesteld kon iedereen zich gratis laten inenten bij het Oude en Nieuwe gasthuis. Pas toen het aantal besmettingen opliep, ontstonden er rijen voor het halen van een inenting.

Half september bereikte de uitbraak in Delft zijn hoogtepunt. Dagelijks meldde de krant toen tussen de tien en twintig nieuwe besmettingen. Alle Delftenaren merkten toen de gevolgen van het virus. Zo werd bezoek in het ziekenhuis beperkt en werden sommige sportwedstrijden afgelast. Een enkele winkelier maakte gebruik van de ziekte om in de krant zijn producten aan te prijzen (zie hierboven). Begin oktober was de uitbraak alweer over zijn hoogtepunt heen en vermeldde de krant nog maar enkele nieuwe gevallen. Volgen een rapport van de gezondheidsraad werden er in Delft in totaal 226 besmetting gemeld die allemaal gunstig verliepen.

Pokkenvrij

Tegenwoordig is het pokkenvirus helemaal verdwenen. De laatste pokkenuitbraak van Nederland was in 1954 in Tilburg. In de jaren zestig en zeventig werd het virus overal uitgebannen door een intensieve vaccinatiecampagne. In 1980 verklaarde de Wereld Gezondheidsorganisatie de wereld officieel pokkenvrij.

Lees ook:

  • Zo beleefde Delft de Spaanse griep van 1918

    Het Coronavirus COVID-19 is het gesprek van de dag in Delft en de rest van Nederland. Inmiddels zijn er in...

  • In de 19de-eeuw hadden cholera epidemieën grote gevolgen voor Delft

    Het virus COVID-19 houdt ons al een paar weken in zijn greep. Maar, dit is niet de eerste keer dat...

  • Van de 14e tot de 17e eeuw waren er veel pestuitbraken in Delft en zo ging dat eraan toe

    We leven al een paar maanden in een tijd waarin Covid-19 het gesprek van de dag is. Dit is natuurlijk...

Meer in deze categorie

Toen in Delft

Ga naar “Weet je nog? 11 x dit waren de blauwe huisjes aan de Spoorzone”

Weet je nog? 11 x dit waren de blauwe huisjes aan de Spoorzone

Ga naar “We missen je! Deze horecazaken uit Delft willen we terug”

We missen je! Deze horecazaken uit Delft willen we terug

cafe restaurant vlaanderen moeke delft
Ga naar “Wil je zien: 10 x zo zag de Delftse kermis eruit in de jaren ’50”

Wil je zien: 10 x zo zag de Delftse kermis eruit in de jaren ’50

kermis delft

In onze gids

Ga naar “Tonkotsu Ramen NIKKOU”

Tonkotsu Ramen NIKKOU

  • Molslaan 16B
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “Jack of Dice”

Jack of Dice

  • Staalweg 1, kamer 302
  • Speelgoedwinkels
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “Mama’s Falafel”

Mama’s Falafel

  • Markt 16
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “alle damesrokken 2e halve prijs, vanaf € 10,00”

alle damesrokken 2e halve prijs, vanaf € 10,00

  • HEMA
  • Geldig t/m 1 augustus 2021
Ga naar “jurk € 30,00”

jurk € 30,00

  • HEMA
  • Geldig t/m 1 augustus 2021
Ga naar “Katoenen Dameshemd 4 stuks € 12,00”

Katoenen Dameshemd 4 stuks € 12,00

  • HEMA
  • Geldig t/m 1 augustus 2021
Ga naar “Alle AH Gerookte zalmfilet 2 stuks, 40% korting”

Alle AH Gerookte zalmfilet 2 stuks, 40% korting

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 31 juli 2021
Ga naar “Zomerjurk € 9,99”

Zomerjurk € 9,99

  • Aldi
  • Geldig t/m 31 juli 2021

Vacatures

Ga naar “Redactiestagiair(e) bij indebuurt Delft”

Redactiestagiair(e) bij indebuurt Delft

  • Indebuurt
  • Stage

Topper

Ga naar “Pedagogisch medewerker bij De Lange Keizer in Delft”

Pedagogisch medewerker bij De Lange Keizer in Delft

  • Kinderopvang De Lange Keizer
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Groepshulp op de naschoolse opvang”

Groepshulp op de naschoolse opvang

  • Kinderopvang De Lange Keizer
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Verkoopmedewerker bij Henri Willig Cheese and More”

Verkoopmedewerker bij Henri Willig Cheese and More

  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Medewerker uitvoering informatiebeheer”

Medewerker uitvoering informatiebeheer

  • Gemeente Delft
  • Fulltime/Parttime
gemeente-delft

Agenda

Ga naar “Outletmarkt Delft voor de Helft”

Outletmarkt Delft voor de Helft

  • 25 september 2021
Ga naar “Delft Chamber Music Festival 2021”

Delft Chamber Music Festival 2021

  • 22 juli 2021
Delft Chamber Music Festival
Ga naar “Bieslanddagen 2021”

Bieslanddagen 2021

  • 4 september 2021
BieslandDagen 2017
Ga naar “Ronald Snijders – Made for music”

Ronald Snijders – Made for music

  • 4 juli 2021
Ga naar “OWee 2021”

OWee 2021

  • 15 augustus 2021
owee 2019 datum