9 x bijzondere feiten over Delft tijdens de Tweede Wereldoorlog

Op 4 mei herdenken we in heel Nederland de slachtoffers die zijn omgekomen in oorlogsgebieden. Een van de oorlogen waarin veel Delftse slachtoffers zijn gevallen is de Tweede Wereldoorlog. Hoe ging het er tijdens de oorlog eigenlijk aan toe in Delft? We zetten negen bijzondere, droevige maar ook soms mooie weetjes voor je op een rij: 

Delft kreeg er meteen van langs

Op 10 mei 1940 viel Duitsland voor het eerst Nederland binnen. Voor sommige Nederlandse steden duurde het nog een paar dagen voordat de chaos los brak, maar Delft kreeg er meteen al flink van langs: vliegveld Ypenburg werd om vier uur ’s ochtends gebombardeerd. In de dagen erna hebben veel Joden geprobeerd Nederland te ontvluchten, met wisselende resultaten. Voordat de oorlog uitbrak, woonden er trouwens niet zo veel Joodse mensen in Delft: maar 165 om precies te zijn. Veel minder dan bijvoorbeeld in Den Haag, waar er bijna 17 duizend woonden.

In Delft waren 120 locaties die verboden waren voor Joden

In 1941 begonnen de Duitse bezetters in Nederland de Joden steeds meer te isoleren van de maatschappij. In december van dat jaar waren er maar liefst 120 locaties in Delft waar Joden niet meer welkom waren. Cafés en restaurants, hotels, bioscopen, lezingen, het zwembad, de openbare bibliotheek en andere openbaren gebouwen waren voor een deel van de Delftenaren plots verboden terrein geworden.

Aan de Ruys de Beerenbrouckstraat lag het hoofdkwartier van de Duitse bezetter

Aan de Ruys de Beerenbrouckstraat staat een vrijstaand woonhuis met een lugubere geschiedenis. Tegenwoordig wordt ‘Villa Solheim’ bewoond door zo’n vierentwintig studenten, maar tijdens de Tweede Wereldoorlog was dit het hoofdkwartier van de Duitse bezetter in Delft en omstreken. Andere gebouwen in Delft speelden ook een belangrijke rol. Daarover lees je hier meer:

  • Deze gebouwen in Delft speelden een belangrijke rol in WOII

    Op 4 mei herdenken we op verschillende plekken in Delft de slachtoffers die zijn omgekomen in oorlogsgebieden. Een deel van...

    Villa Solheim

De TU werd door de Duitse bezetters gesloten

Op 22 november 1940 werd door de Duitsers aangekondigd dat alle Joodse hoogleraren ontslagen werden. Op 23 november kwamen 500 studenten samen om bij wijze van demonstratie en als steunbetuiging het ‘laatste’ college van Joodse professor Josephus Jitta bij te wonen. Het college ging uiteindelijk niet door. Op 25 en 26 november besloten de studenten te staken vanwege Jitta’s ontslag, door massaal weg te blijven van college. De Duitsers waren woedend en sloten de universiteit. Studenten werd verboden om zich in te schrijven bij andere scholen. Pas in het voorjaar van 1941 werd de TH (de voorloper van de TU) weer geopend.

Er ontstond zelfs een heus studentenverzet

Delftse studenten van de Technische Hogeschool waren echte strijders. De sluiting van de TH was door de Duitsers bedoeld om de studenten uit elkaar te drijven, maar het had juist het tegenovergestelde effect. Op studentenverenigingen kwamen de studenten samen om zich te verzetten tegen het regime van de Duitsers. Ze hadden het niet makkelijk: op 18 december 1940 werd studentensociëteit Phoenix binnen gevallen, DSC werd opgeheven en er werden verschillende studenten gearresteerd. Sommigen zijn in concentratiekampen om het leven gekomen. Een van hen was Frans van Hasselt, naar wie het Van Hasseltplein in Delft is vernoemd.

Delft had zijn eigen Achterhuis

Wist je dat in Delft ook een Achterhuis verstopt zat? Op de Tak van Poortvlietstraat nummer 20 hadden Delftenaren Arie en Evy een geheime ruimte achter een boekenkast gebouwd. Er zaten zo’n elf Joden ondergedoken en ze hebben het allemaal overleefd. Het huis wordt tegenwoordig ‘gewoon’ bewoond. In dit artikel lees je er meer over. 

Delft werd pas bevrijd op 8 mei

We kennen en vieren 5 mei natuurlijk allemaal als de Dag van de Vrijheid. Maar wist je dat Delft pas op 8 mei bevrijd werd? Ook na de capitulatie van Duitsland waren er in het westen van Nederland nog steeds Duitse soldaten die ‘de orde’ hier wilden handhaven. Op 8 mei 1945 kwamen de Canadese soldaten in Delft en werd onze stad daadwerkelijk bevrijd.

De overlevingscijfers van Delft liggen hoger dan gemiddeld

Natuurlijk is elk oorlogsslachtoffer er één te veel. Maar het overlevingscijfer van Joden ligt in Delft flink wat hoger dan in de rest van Nederland: gemiddeld overleefde slechts 25% van de Nederlandse Joden de Tweede Wereldoorlog, tegenover 42% van de Joodse bevolking van Delft. WikiDelft heeft een lijst met alle Joodse slachtoffers die in Delft zijn geboren, hebben gewoond of hier ondergedoken zaten.

Bron: WikiDelft.nl

In Delft staan verschillende monumenten

De Oude Kerk heeft een glas-in-lood ‘Gedenkraam der Bevrijding’, het is aangebracht bij de restauratie in 1956. Op de Nieuwe Plantage in de buurt van het Koningsplein en voor de Delftse Daltonschool staan verzetsmonumenten. Op het kantoor van Rijkswaterstaat aan de Derde Werelddreef is een plaquette aangebracht. Bij het Sint Agathaplein is een Indië-monument, voor alle slachtoffers die na 1945 vielen in Nederlands-Indië.

Meer in deze categorie

Toen in Delft

Ga naar “Op deze ‘onaantrekkelijke plek’ zat de allereerste McDonald’s van Delft”

Op deze ‘onaantrekkelijke plek’ zat de allereerste McDonald’s van Delft

Ga naar “Gaaf om te zien! Zo groeide Delft in de afgelopen 100 jaar”

Gaaf om te zien! Zo groeide Delft in de afgelopen 100 jaar

Ga naar “Weet je nog? 5 x ketens die vroeger een vestiging in Delft hadden”

Weet je nog? 5 x ketens die vroeger een vestiging in Delft hadden

In onze gids

Ga naar “DaVinci’s”

DaVinci’s

  • Oude Delft 189
  • Cocktailbars
  • 14:00 - 22:00

Nu geopend

Ga naar “Kim by fashion”

Kim by fashion

  • Paradijspoort 22-24
  • Winkelen
  • 10:00 - 21:00

Nu geopend

Ga naar “Artholic”

Artholic

  • Choorstraat 23
  • Kledingwinkels
  • 10:00 - 21:00

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Vers gebrande noten – 3 bakjes voor € 10,-”

Vers gebrande noten – 3 bakjes voor € 10,-

  • Verkade & Jacques Delft
  • Geldig t/m 20 september 2021
verkade & jacques nieuw
Ga naar “Jan van Haasteren puzzel 950 stukjes € 8,99”

Jan van Haasteren puzzel 950 stukjes € 8,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 26 september 2021
Ga naar “Blokker serviesserie Moskou 3+1 gratis”

Blokker serviesserie Moskou 3+1 gratis

  • Blokker
  • Geldig t/m 19 september 2021
Ga naar “Kiproerbak met sperziebonen en rijst € 1,59”

Kiproerbak met sperziebonen en rijst € 1,59

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 26 september 2021
Ga naar “alle Blokker keukenhulpen 2e halve prijs”

alle Blokker keukenhulpen 2e halve prijs

  • Blokker
  • Geldig t/m 19 september 2021

Vacatures

Ga naar “Logistiek medewerker (m/v)”

Logistiek medewerker (m/v)

  • IKEA Delft
  • Parttime
Ga naar “Parttime verkoopmedewerker (30 uur)”

Parttime verkoopmedewerker (30 uur)

  • Nolten Delft
  • Parttime
Ga naar “Horecatopper gezocht”

Horecatopper gezocht

  • Restaurant Kruydt
  • Parttime
Ga naar “Verkoopmedewerker (16 – 32 uur)”

Verkoopmedewerker (16 – 32 uur)

  • Nolten Delft
  • Parttime
Ga naar “Medewerker bediening”

Medewerker bediening

  • Het Vermeertje
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Workshop Muziek uit de Verf”

Workshop Muziek uit de Verf

  • Iederal
  • 7 oktober 2021
Ga naar “Outletmarkt Delft voor de Helft”

Outletmarkt Delft voor de Helft

  • 25 september 2021
Ga naar “Elke donderdagavond cocktailavond bij Het Vermeertje”

Elke donderdagavond cocktailavond bij Het Vermeertje

  • Het Vermeertje
  • 9 september 2021
Ga naar “Kunstexpositie bij De Centrale”

Kunstexpositie bij De Centrale

  • 23 mei 2021
Ga naar “Tentoonstellingen in de Botanische Tuin”

Tentoonstellingen in de Botanische Tuin

  • 26 augustus 2021