Gaaf om te zien! Dit zijn de vondsten van opgravingen aan de Kruisstaat

Op de locatie van de oude Delftse bibliotheek aan de Kruisstraat vinden sinds 10 mei opgravingen plaats. Op deze plek wordt binnenkort een appartementencomplex gebouwd. Voordat de bouw begint, wordt eerst een archeologisch bodemonderzoek gedaan. Archeologen van Erfgoed Delft hebben hier de afgelopen dagen bijzondere opgravingen gedaan.

Haardwangen tegen een 19e-eeuwse gevel

Foto: Erfgoed Delft, Archeologie, Jorrit van Horssen

Op een flink deel van het terrein zijn de archeologische sporen helaas al verdwenen bij de bouw van de vroegere bibliotheek. Maar gelukkig is niet alles weg! Zo vonden de archeologen een zijgevel van een 19e eeuws huis aan de Kruisstraat. Tegen de muur lagen de ‘haardwangen’ van de open haard. In de 19e eeuw hadden veel huizen namelijk een haard met open vuur om op te koken en om het huis te verwarmen. De muurtje aan de haard, de zogenoemde haardwangen, moesten voorkomen dat de vonken van het open vuur alle kanten opschoten.

De 17e of 18e-eeuwse tegelvloer

Foto: Erfgoed Delft, Archeologie, Jorrit van Horssen

Onder de 19e eeuwse zijgevel vonden de archeologen een kleurrijke tegelvloer uit de 17e of 18e eeuw. De vloer was alleen onder deze muur bewaard gebleven en moet van een ouder huis zijn geweest dat eerder op diezelfde plek stond.

De archeologen in actie

Foto: Erfgoed Delft, Archeologie, Jorrit van Horssen

Hier zie je een archeoloog die bezig is met het onderzoek. Hij meet de muren digitaal in en noteert vervolgens de kleur en afmetingen van de bakstenen in een database. Later bepaalt hij aan de hand van deze gegevens hoe oud de muren ongeveer zijn.

Biscuit van plateelbakkerij De Porceleyne Schotel

Foto: Erfgoed Delft, Archeologie, Jorrit van Horssen

Aan de westkant van het terrein stond in de 17e en 18e eeuw een plateelbakkerij – een pottenbakker van Delftsblauw aardewerk genaamd ‘De Porseleyne Schotel’. De archeologen deden hier direct meerdere vondsten. Zo vonden ze maar liefst vier kratten vol met scherven ‘biscuit’. Biscuit is een half afgewerkt product van Delftsblauw aardewerk. Het is al wel in vorm gebakken, maar nog niet geglazuurd en beschilderd.

Een fragment biscuit van een geplooide schotel

Foto: Erfgoed Delft, Archeologie, Jorrit van Horssen

Er zijn veel scherven gevonden van borden, schalen, geplooide schotels, tafelkannen en zalfpotten. Ook vonden de archeologen scherven van zoutschaaltjes. Vroeger ging tafelzout nog niet in een strooier, maar zat het in een speciaal hoog bakje op tafel, waar je een snufje zout uit kon pakken.

Een grote, houten bak voor de klei

Foto: Erfgoed Delft, Archeologie, Jorrit van Horssen

Behalve scherven zijn ook hier verschillende muren gevonden. Een interessante vondst is een grote bak van hout, gevuld met opvallend schone en vette klei. Dit moet de kleivoorraad van de plateelbakker zijn geweest.

Het schoonmaken van de houten bak

Foto: Erfgoed Delft, Archeologie, Jorrit van Horssen

De bodem van de bak bestond uit een stevige plankenvloer. De archeologen hebben de dikste planken meegenomen voor jaarringenonderzoek. Aan de dikte van de jaarringen van een boom, kun je namelijk zien in welke jaren hij gegroeid heeft. Aan de hand van de buitenste en jongste jaarring weten we dan in welk jaar de boom werd omgehakt, waarna deze gebruikt voor het maken van de bak.

De plankenvloer op de bodem van de bak

Foto: Erfgoed Delft, Archeologie, Jorrit van Horssen

Dankzij dat onderzoek hebben de archeologen straks niet alleen een datering voor de bak, maar ook van de scherven ‘biscuit’ die in de bak zijn gevonden. Heel fijn, want het is anders lastig te bepalen hoe oud de scherven zelf zijn. Ze zijn namelijk nog onbeschilderd en juist dankzij de beschildering kun je Delfsblauw aardewerk goed dateren.

Een stukje vloer in het gebouw van de plateelbakkerij

Foto: Erfgoed Delft, Archeologie, Jorrit van Horssen

De bak stond oorspronkelijk in een gebouw. Hierlangs liep een smalle steeg naar een binnenplaats met een brede waterput. Deze waterput was al eerder door de archeologen opgegraven en zal waarschijnlijk ook bij de plateelbakkerij hebben gehoord. Voor het maken van het aardewerk was namelijk heel veel water nodig, vooral voor het schoonmaken van gereedschappen.

De gemetselde goot in de steeg langs het gebouw

Foto: Erfgoed Delft, Archeologie, Jorrit van Horssen

De archeologen hadden zelfs nu, driehonderd jaar later, nog veel moeite om de vette pottenbakkersklei, die nog in de houten bak zat, van hun scheppen en troffels af te krijgen.

Meer zien?

Foto: Erfgoed Delft, Archeologie, Jorrit van Horssen

Wil je meer opgravingen van de Kruisstraat zien? Archeoloog Jorrit houdt hier de nieuwste vondsten bij.

Lees ook:

Meer in deze categorie

Nieuws

Ga naar “Voedselbank Delft houdt nog een inzamelingsactie: dit kun je doneren”

Voedselbank Delft houdt nog een inzamelingsactie: dit kun je doneren

voedselbank delft
Ga naar “Wilma maakt in OPEN een kunstwerk uit de natuur: ‘Ik heb dozen vol bladeren’”

Wilma maakt in OPEN een kunstwerk uit de natuur: ‘Ik heb dozen vol bladeren’

Ga naar “Filmhuis Lumen gaat verhuizen: dit zijn de plannen”

Filmhuis Lumen gaat verhuizen: dit zijn de plannen

In onze gids

Ga naar “Jans Delft”

Jans Delft

  • Brabantse Turfmarkt 87
  • Lunch
  • Gesloten
    4,5
    (458)
4,5
(458)

Aanbiedingen

Ga naar “Satisfyer. Keuze uit het hele assortiment van € 19,95 voor € 9,98”

Satisfyer. Keuze uit het hele assortiment van € 19,95 voor € 9,98

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Onesie € 12,99”

Onesie € 12,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Catrice Giftbox van € 31,99 voor € 14,99”

Catrice Giftbox van € 31,99 voor € 14,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “True Spirit trui** € 9,99”

True Spirit trui** € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Jan van Haasteren puzzel € 9,99”

Jan van Haasteren puzzel € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022

Vacatures

Ga naar “Chef de partie bij De Centrale”

Chef de partie bij De Centrale

  • De Centrale
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Baliemedewerker Oude & Nieuwe Kerk Delft”

Baliemedewerker Oude & Nieuwe Kerk Delft

  • Protestantse Gemeente te Delft
  • Parttime
Ga naar “Algemeen administratief medewerker”

Algemeen administratief medewerker

  • Randstad
  • Parttime
Ga naar “Calamiteiten medewerker”

Calamiteiten medewerker

  • Luba Uitzendbureau Delft
  • Fulltime
luba uitzendbureau delft
Ga naar “R&D engineer aerospace – Delft”

R&D engineer aerospace – Delft

  • Continu Professionals
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “Doe je mee met het Jan Steen Kadootjesspel?”

Doe je mee met het Jan Steen Kadootjesspel?

  • Beleef Delft
  • T/m 27 dec
kerk-en-jan-steen-kadootjesspelkerk-en-jan-steen-kadootjesspel

Topper

Ga naar “Concert KerstmiX”

Concert KerstmiX

  • Nieuw Kamer Koor Delft
  • 17 december 2022

Topper

Ga naar “Lichtjesavond Delft”

Lichtjesavond Delft

  • 13 december 2022
winters weekend weg Delft
Ga naar “Lichtjesmarkt in Delft”

Lichtjesmarkt in Delft

  • 13 december 2022
Ga naar “Alpha Cursus Delft”

Alpha Cursus Delft

  • T/m 16 dec