In de Schoolstraat zat ooit een bejaardentehuis met hele vreemde regels en straffen

Door Michiel de Haan 14 juli 2019

Als je door de Schoolstraat fietst, is het je misschien wel eens opgevallen: boven de deur van nummer 10 staat ‘Oude Mannen en Vrouwenhuis’. Waarom staat dit er en wie woonden daar vroeger? Wij zochten het voor je uit.

Zoals je misschien al verwachtte, was het Oude Mannen en Vrouwenhuis vroeger een woon- een verzorgingstehuis voor ouderen. Al in 1652 opende er in de Schoolstraat een Oude Vrouwenhuis. Hier woonden vrouwen vanaf zestig jaar die ongetrouwd of weduwe waren. Oude mannen hadden hun eigen tehuis aan de Kantoorgracht.

Het Oude Vrouwenhuis werd beheerd door de Kamer van Charitate. Dit was een gemeentelijke instelling die hulp gaf aan arme Delftenaren. Het huis aan de Schoolstraat was dus bedoeld voor armere mensen. Erg gezellig was het er trouwens niet. De vrouwen moesten zich aan allerlei strenge regels houden. Zo moest een vrouw die op een avond dronken thuis kwam voor straf acht jeneverflesjes aan een ketting om haar nek dragen. Ook kreeg ze een jaar huisarrest.

Ellendig

Vanaf de 18de-eeuw kwamen er in de Schoolstraat ook oude mannen wonen. In 1825 verhuisde het tehuis naar de plek waar je nu nog de tekst Oude Mannen en Vrouwenhuis boven de deur ziet. De ouderen woonden hier in een rij huisjes rond een binnentuin. De Nederlands Hervormde Kerk beheerde toen het tehuis.

Ook in de 19de-eeuw was het tehuis voor oude mannen en vrouwen niet bepaald een comfortabel onderkomen. De ouderen die dat konden moesten allerlei klusjes doen in en om het huis. In 1907 plaatste de Delftsche Courant een ingezonden brief van een Delftenaar van wie een familielid een aantal jaar in het tehuis woonde. Hij schreef:

“Als het zo ver komt dat die oude mensen ziek worden, dan is het er in één woord ellendig. (…) ’s Morgens komt er een oudere vrouw (ook een bewoonster) om de bedden op te maken. Zijn er zieken die bedlegerig zijn, dan komen er twee oude mannen mee. Dan wordt zo een zieke uit bed gesjord en moet deze blijven staan of hangen tussen die twee mannen totdat het bed weer is opgemaakt. Dan wordt de zieke weer op haar of zijn bed gelegd.” Delftsche Courant, 7 februari 1907

Rusthuis

In 1908 opende het tehuis een nieuw hoofdgebouw met een nieuwe ingang aan de Phoenixstraat. In dit pand zit tegenwoordig het Best Westernhotel. In 1941 veranderde het tehuis zijn naam in “Rusthuis der Nederlands Hervormde Gemeente”. De plaquette boven de nieuwe ingang aan de Phoenixstraat werd vervangen, maar de tekst boven de oude ingang aan de Schoolstraat bleef zitten. Zo weten we nu nog steeds dat daar vroeger het Oude Mannen en Vrouwenhuis zat.

Het nieuwe hoofdgebouw aan de Phoenixstraat.

Meer over

Toen in Delft

adv.