Delft

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Dit is het verhaal van de grote stadsbrand van 1536 in Delft

Door Michiel de Haan 16 februari 2020

Je hebt er misschien wel eens van gehoord: in 1536 werd Delft getroffen door een verwoestende stadsbrand. Bij deze brand ging bijna driekwart van de stad in vlammen op. Op de plattegrond hierboven kun je goed zien hoe groot de schade was.

Deze plattegrond is bijzonder omdat hij de gevolgen van de stadsbrand toont en omdat het een van de oudste bekende stadsplattegronden van Nederland is. De plattegrond is 92 bij 160 cm groot en geschilderd op doek. Daarom denken sommige deskundigen dat het een replica is van een ouder paneel, omdat men in 1536 nog niet op doek zou schilderen. Maar, een stadsplattegrond op doek van het Belgische Gent uit 1534 weerspreekt dit.

De plattegrond laat in ieder geval duidelijk zien hoeveel schade de stadsbrand aanrichtte. De donkere delen onderaan de kaart zijn de gebouwen die nog overeind stonden, terwijl de licht gekleurde straten de verwoeste delen van de stad zijn.

De stadsbrand

De stadsbrand begon op 3 mei 1536 toen de bliksem op meerdere plekken insloeg nadat het droog weer was geweest. Het duurde drie dagen voordat het vuur geblust was en in totaal 2306 huizen gingen in vlammen op. Ook veel belangrijke gebouwen raakten beschadigd. Het dak van de Nieuwe Kerk stortte in en de top van de kerktoren brandde af. Ook het stadhuis raakte beschadigd, waarbij een groot deel van het stadsarchief verbrandde. Hierdoor ging veel informatie over Delft van voor 1536 verloren.

Na de brand nam het stadsbestuur een aantal maatregelen om een nieuwe stadsbrand te voorkomen. Er werden brandwachten aangewezen die de stad op verschillende plekken in de gaten hielden en alle Delftenaren waren verplicht om een emmer en een ladder in huis te hebben. Ook bepaalde het stadsbestuur dat alle huizen voortaan van steen moesten zijn. Het was trouwens niet zo dat alle huizen voor de stadsbrand van hout waren. Op de stadsplattegrond is te zien dat veel huizen ook voor de brand al een stenen gevel hadden, maar ook stenen huizen kunnen uitbranden.

Brand in het stadhuis

De stadsbrand van 1536 was zeker niet de laatste keer dat Delft door een grote brand getroffen werd. In 1618 ging het stadhuis in vlammen op. Ditmaal ontstond de brand doordat het vuur in de openhaarden niet goed was afgedekt. Ook bij deze brand ging een deel van het archief in vlammen op, waaronder de enkele documenten die de grote stadsbrand hadden overleefd. Na deze brand werd het stadhuis herbouwd zoals we het tegenwoordig kennen.

Precies 363 jaar geleden ontplofte er 90.000 pond buskruit in het kruithuis

Dit gebeurde er toen de toren van de Nieuwe Kerk in brand stond

Meer over

Toen in Delft

adv.