Van schietbaan naar theater: zo komt het Doelenplein aan zijn naam

Foto: Google maps

In de binnenstad van Delft vind je het Doelenplein, de Doelenstraat en de Schutterstraat. Deze drie straten danken hun naam aan hetzelfde stukje Delftse geschiedenis: de schutterij. Wij leggen uit wat dat is en wat hun ‘doelen’ waren.

De meeste Hollandse steden hadden vroeger en schutterij. Dit was een groep burgers die de orde moest handhaven en de stad bij een belegering verdedigde. Daarvoor oefenden ze regelmatig in het schieten met handbogen en later ook musketten. De schietbanen die ze daarvoor gebruikte heetten doelen.  

Delftse schutterij

De geschiedenis van de Delftse schutterij gaat terug tot de middeleeuwen. Vanaf begin veertiende eeuw had Delft een zogeheten Ridderlijke Confrérie (broederschap). Deze groep van zo’n honderd Delftse burgers oefende met handbogen en later met musketten om de stad in geval van oorlog te verdedigen. In 1579 werd de Ridderlijk Confrérie ontbonden en een jaar later werd een nieuwe schutterij opgericht onder gezag van het stadsbestuur.   

Stadsdoelen

De tegenwoordige Doelenstraat dankt zijn naam aan de oude en nieuwe Doelen die daar vroeger lagen. Dit was de plek waar de schutters hun oefeningen hielden. De oude doelen waren bedoeld voor oefeningen met pijl en boog en de nieuwe doelen voor musketten. Bij de ontploffing van het kruithuis in 1654 werden beide doelen verwoest. Daarom kregen de schutters iets verderop een nieuwe oefenbaan aan het tegenwoordige Doelenplein.

De Delftse schutterij bestond in de zeventiende eeuw uit zo’n 800 man die waren verdeeld over vier compagnieën (eenheden). Elke compagnie had zijn eigen vaandel en een eigen deel van de stad waar de orde handhaafde. De stadsdoelen waren hun gezamenlijke hoofdkwartier.

Lees verder na de afbeelding >

Delftse schutters in de zeventiende eeuw op een schilderij van Jacob Delff II

Van schietbaan naar theater

Vanaf het begin van de negentiende eeuw verdween de klassieke schutterij en hadden ze hun schietbanen niet meer nodig. In 1831 besloot de gemeente om van de leegstaande stadsdoelen een theater te maken: het Doelentheater

Het Doelentheater werd voor de Delftse bevolking al snel een populaire plek om uit te gaan en er traden artiesten op uit binnen- en buitenland. In 1903 werd het theater flink uitgebreid en vanaf 1927 kwam er ook een bioscoop in: de Doelen Kino. Het Doelentheater en de bioscoop waren lang succesvol, maar in 1987 ging het failliet. Twee jaar later werd het inmiddels sloopklare theater door een brand verwoest.

Het Doelenplein en de Schutterstraat

Het plein voor de Stadsdoelen heette officieel de Doelen, maar veel Delftenaren noemden het het Doelenplein. Daarom maakte de gemeente deze naam in 1995 officieel. In de jaren tachtig had de gemeente een nieuwe straat achter het plein al Schutterstraat genoemd als herinnering aan bijzondere geschiedenis van de Delftse schutterij.  

Bronnen: Vooruit met veel verleden, geschiedenis van Delft vanaf 1795; Ach lieve Tijd, 750 jaar Delft en Delftenaren; app straatnamen van Delft

Lees ook:

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Aha! Dit betekent de naam St. Lucasgilde op de gevel van het Vermeercentrum in Delft”

Aha! Dit betekent de naam St. Lucasgilde op de gevel van het Vermeercentrum in Delft

Ga naar “Mysterie opgelost: daarom zie je deze herfst zoveel eikels in Delft”

Mysterie opgelost: daarom zie je deze herfst zoveel eikels in Delft

Ga naar “Deze huisjes bij de Paardenmarkt hebben een bijzonder verhaal”

Deze huisjes bij de Paardenmarkt hebben een bijzonder verhaal

In onze gids

Ga naar “Jans Delft”

Jans Delft

  • Brabantse Turfmarkt 87
  • Lunch
  • Gesloten
    4,5
    (458)
4,5
(458)

Aanbiedingen

Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “PLUS Mandarijnen van € 5,38 voor € 2,69”

PLUS Mandarijnen van € 5,38 voor € 2,69

  • PLUS
  • Geldig t/m 3 december 2022
Ga naar “Catrice Giftbox van € 31,99 voor € 14,99”

Catrice Giftbox van € 31,99 voor € 14,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Onesie € 12,99”

Onesie € 12,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Chelsea boots € 22,99”

Chelsea boots € 22,99

  • ALDI
  • Geldig t/m 4 december 2022

Vacatures

Ga naar “Chef de partie bij De Centrale”

Chef de partie bij De Centrale

  • De Centrale
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Medewerker magazijn Delfgauw”

Medewerker magazijn Delfgauw

  • Luba Uitzendbureau Delft
  • Fulltime
luba uitzendbureau delft
Ga naar “Office manager”

Office manager

  • Luba Uitzendbureau Delft
  • Fulltime/Parttime
luba uitzendbureau delft
Ga naar “Calamiteiten medewerker”

Calamiteiten medewerker

  • Luba Uitzendbureau Delft
  • Fulltime
luba uitzendbureau delft
Ga naar “Assistent collectie onderzoek”

Assistent collectie onderzoek

  • Tempo-Team
  • Parttime

Agenda

Ga naar “Op 26 november, 30 november en 3 december komt de Sint op bezoek bij spellenwinkel.nl”

Op 26 november, 30 november en 3 december komt de Sint op bezoek bij spellenwinkel.nl

  • Spellenwinkel.nl
  • T/m 3 dec

Topper

Ga naar “Lichtjesavond Delft”

Lichtjesavond Delft

  • 13 december 2022
winters weekend weg Delft
Ga naar “Lichtjesmarkt in Delft”

Lichtjesmarkt in Delft

  • 13 december 2022
Ga naar “Alpha Cursus Delft”

Alpha Cursus Delft

  • T/m 16 dec