Mysterie opgelost: dit is waarom sommige Delftse panden een versierde steen hebben

Foto: indebuurt Delft - Gevelsteen bij het Prinsenhof

Tijdens een wandeling door Delft heb je er misschien weleens een gespot: een versierde steen op de voorgevel van een pand. Tegenwoordig is het een mooie decoratie, maar vroeger had zo’n steen een belangrijke functie.

Deze versierde stenen worden gevelstenen genoemd. Over het algemeen zijn het kleine stenen met een reliëf, vaak met felle kleuren en een onder- of bovenschrift. Je vindt ze niet alleen in onze stad, maar in heel Nederland. En dan voornamelijk op oude panden. Af en toe is er een gevelsteen geplaatst op een nieuwer pand, bijvoorbeeld omdat het oorspronkelijke pand is gesloopt.

Gevelstenen in Delft

In onze historische stad vind je meer dan honderd verschillende gevelstenen. Deze zijn allemaal uniek. Zo kan je verschillende vissen, gezichten en vogels op de stenen tegenkomen. In veel Delftse straten zijn meerdere stenen te spotten: alleen al aan de Oude Delft zijn er meer dan dertig te vinden! Ook op de Markt (13 stuks), de Voldersgracht (zeven stuks) en op de Voorstraat (zeven stuks) zijn de gevelstenen volop te vinden.

Voorloper van het huisnummer

Wat is het verhaal achter deze stenen? Ze hadden vroeger een belangrijke functie in onze gemeente: ze dienden als adressen. Onno Boers, gevelsteenspecialist en auteur van het boek De Gevelstenen van Amsterdam, schreef: “Men woonde in Het Swarte Schaap, in De Rode Leeuw, in Het Melkmeisje of in het huis ertegenover of ernaast.” De gevelsteen is dus de voorloper van het huisnummer. Daarnaast werden de stenen gezien als een soort reclameborden voor bedrijven. In het begin van de 19e eeuw werden straatnamen en huisnummers in Nederland ingevoerd, waardoor gevelstenen niet langer nodig waren.

Een verhaal

Op veel gevelstenen werden familienamen of beroepen uitgebeeld. Een tandarts had bijvoorbeeld een gevelsteen met daarop een kies en een schrijver een steen met een veer. Was er een concurrerende collega in de stad met vrijwel dezelfde steen? Dan voegde men gewoon iets toe, zoals een kroon. Andere stenen verwezen naar een familiewapen of een religieuze of politieke overtuiging van de bewoner. Achter iedere gevelsteen die je tegenkomt schuilt wel een verhaal.

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Delftse mysteries: Waarom staan er naast de Schie 12 schuine blokken?”

Delftse mysteries: Waarom staan er naast de Schie 12 schuine blokken?

Ga naar “Wist je dit? Aan de Westvest zit een Duitse bunker uit de Tweede Wereldoorlog”

Wist je dit? Aan de Westvest zit een Duitse bunker uit de Tweede Wereldoorlog

Bunker Westvest
Ga naar “Mysterie: waarom geven sommige lantaarnpalen in Delft groen licht?”

Mysterie: waarom geven sommige lantaarnpalen in Delft groen licht?

In onze gids

Ga naar “Demi Green”

Demi Green

  • Brabantse Turfmarkt 59
  • Bezorgrestaurants
  • Gesloten
Ga naar “The English Bakery (by De Kat op het Spek)”

The English Bakery (by De Kat op het Spek)

  • Molstraat 19a
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “Small Batch”

Small Batch

  • Voldersgracht 18
  • Slijterijen
  • Gesloten

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “50% korting op opruimingsmatrassen! Op=op”

50% korting op opruimingsmatrassen! Op=op

  • Dutch Dream Delft
  • Geldig t/m 30 juni 2021

Topper

Ga naar “Ben je van plan om naar Blokker winkel te gaan?”

Ben je van plan om naar Blokker winkel te gaan?

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021
Ga naar “Raak Vruchtensiroop van € 3,09 voor € 0,99”

Raak Vruchtensiroop van € 3,09 voor € 0,99

  • PLUS
  • Geldig t/m 15 mei 2021
Ga naar “36 t/m 42 ook in beige Graceland € 24,99”

36 t/m 42 ook in beige Graceland € 24,99

  • vanHaren
  • Geldig t/m 23 mei 2021
Ga naar “Blokker Sodawater- maker starterset 2e waterfles gratis € 49,99”

Blokker Sodawater- maker starterset 2e waterfles gratis € 49,99

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021

Vacatures

Ga naar “Containerreiniger chauffeur C”

Containerreiniger chauffeur C

  • Luba Uitzendbureau Delft
  • Fulltime
luba uitzendbureau delft

Topper

Ga naar “Technisch accountmanager”

Technisch accountmanager

  • VPInstruments
  • Fulltime
Ga naar “Klantenservicemedewerker horeca”

Klantenservicemedewerker horeca

  • Luba Uitzendbureau Delft
  • Oproepbasis
luba uitzendbureau delft

Topper

Ga naar “Warehouse Medewerker”

Warehouse Medewerker

  • Page Personnel
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Hovenier – leerling”

Hovenier – leerling

  • Luba Uitzendbureau Delft
  • Fulltime/Parttime
luba uitzendbureau delft

Topper

Agenda

Ga naar “Online Harry Potter Quiz”

Online Harry Potter Quiz

  • Jansen & Jansen
  • 19 mei 2021

Topper

Ga naar “Outletmarkt Delft voor de Helft”

Outletmarkt Delft voor de Helft

  • 25 september 2021
Ga naar “Delft Fringe Festival 2021”

Delft Fringe Festival 2021

  • 27 mei 2021
delft fringe festival
Ga naar “Delft Chamber Music Festival 2021”

Delft Chamber Music Festival 2021

  • 22 juli 2021
Delft Chamber Music Festival