Delftse mysteries: Phoenixstraat, spreek je dat nou uit als Feuniks of Foeniks?

Foto: Spoorzone Delft

De Phoenixstraat is al heel lang een belangrijke en bekende straat in Delft. In 1877 kreeg hij zijn naam, vernoemd naar de sociëteit die eraan ligt. Maar waarom zeggen we in Delft toch héél vaak Foeniksstraat, in plaats van Feuniksstraat? 

Het woord Phoenix is latijn, dus zou de ‘oe’ uitgesproken moeten worden als ‘eu’. Maar waarom doen we dat in Delft dan steevast verkeerd? Voor het oplossen van deze vraag kijken we eerst eens naar een stukje voorgeschiedenis. De Phoenixstraat is dus vernoemd naar sociëteit ‘Phoenix’ van het Delftse Studenten Corps. Deze werd in 1877 geopend. Omdat hij is ontstaan uit ‘de as’ van de voorgaande, om zeep geholpen sociëteit, kreeg hij deze naam. Een phoenix is namelijk een mythische vogel die steeds herrijst uit zijn eigen as (zoals Felix de Feniks uit Harry Potter). De gemeenteraad besloot terstond de straat aan de voorzijde van het gebouw om te dopen van Westvest naar Phoenixstraat.

phoenix
Foto: DSC

Studententraditie?

Zou de Phoenix van DSC dan misschien met de oe-toon uitgesproken worden, om een of andere, traditionele studentenreden? Salomon Brummel, oud-lid bij DSC, weet het ons te vertellen: “Nee, wij spreken de naam van onze sociëteit gewoon uit als Feuniks, zoals het hoort. Dat wordt er tijdens de kennismakingstijd zelfs al ingestampt.” Dat de straatnaam door menig Delftenaar vervormd wordt, is dus niet te danken aan de Delftse studenten.

Poeniksstraat

We schakelen de straatnamenexperts maar eens in. René Dings heeft ons al veel vaker geholpen met interessante straatnaamzaken, maar voor deze kwestie overlegt hij toch even met zijn straatnamencommisie-collega Gerrit Verhoeven. “De verklaring is dat de Delftse uitspraak er een soort ‘volkslatijn’ van heeft gemaakt. Als je geen Latijnse les hebt gehad (waar ze je netjes leren dat je de -oe- als -eu- dient uit te spreken) ligt de Delftse uitspraak best voor de hand. Sommige mensen spreken het zelfs uit als Poeniksstraat, omdat ze niet weten dat een ph als f uitgesproken wordt.” We hebben het er in dit geval dus zelf naar gemaakt. Het is niet bekend wanneer deze verbastering is ontstaan, maar hij is in ieder geval gebleven.

We hebben er trouwens best een handje van, om zelf maar iets van straatnamen te brouwen. Ook de Choorstraat wordt regelmatig met g-klank uitgesproken, terwijl dat eigenlijk niet hoort.

Dit verhaal werd eerder gepubliceerd, op 16 juni 2017.

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Fijn met de trein: een korte geschiedenis van het spoor in Delft”

Fijn met de trein: een korte geschiedenis van het spoor in Delft

Nederlandse spoorwegnetwerk
Ga naar “Griekse letters in een Delftse kerk? Zo komen ze daar terecht”

Griekse letters in een Delftse kerk? Zo komen ze daar terecht

Alfa Omega kerk Delft
Ga naar “Wist je dit? Vroeger zaten er in Delft wel drie ziekenhuizen”

Wist je dit? Vroeger zaten er in Delft wel drie ziekenhuizen

In onze gids

Ga naar “Bistro Mes Amis”

Bistro Mes Amis

  • Hippolytusbuurt 10
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Bistro Mes Amis (foto indebuurt) (3)Bistro Mes Amis (foto indebuurt) (3)

Nu gesloten

Ga naar “Jans Delft”

Jans Delft

  • Brabantse Turfmarkt 87
  • Lunch
  • Gesloten
    4,5
    (458)

Nu gesloten

4,5
(458)

Aanbiedingen

Ga naar “GORDIJN van € 17,99 voor € 12,99”

GORDIJN van € 17,99 voor € 12,99

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “Huispak M t/m XXL € 19,99”

Huispak M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Ugg pantoffels 36 t/m 41 € 64,99”

Ugg pantoffels 36 t/m 41 € 64,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Huispak met legging M t/m XXL € 19,99”

Huispak met legging M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Teddy shopper 57 x 44 x 2 cm € 9,99”

Teddy shopper 57 x 44 x 2 cm € 9,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Verkoopmedewerker zorgwinkel”

Verkoopmedewerker zorgwinkel

  • Vegro Zorgwinkel
  • Parttime

Topper

Ga naar “Medewerker Facilitaire Dienstverlening”

Medewerker Facilitaire Dienstverlening

  • Tempo-Team
  • Fulltime
Ga naar “Chemisch Laborant Beschermingsmiddelen”

Chemisch Laborant Beschermingsmiddelen

  • Checkmark Labrecruitment
  • Fulltime
Ga naar “Administratief medewerker”

Administratief medewerker

  • Actief Werkt! Uitzendbureau
  • Parttime

Agenda

Ga naar “Survival Run Outdoor Valley”

Survival Run Outdoor Valley

  • Outdoor Valley
  • 16 oktober 2022

Topper

Ga naar “Outdoor Valley Obstacle Run ”

Outdoor Valley Obstacle Run 

  • Outdoor Valley
  • 23 oktober 2022

Topper

Ga naar “Spirit U All- Solotentoonstelling Shertise Solano”

Spirit U All- Solotentoonstelling Shertise Solano

  • 38CC
  • Van 8 sep t/m 30 okt

Topper

Ga naar “Lichtjesavond Delft”

Lichtjesavond Delft

  • 13 december 2022
lichtjesavond kerstboom
Ga naar “Winterdip voorkomen? Doe mee met Runningtherapie!”

Winterdip voorkomen? Doe mee met Runningtherapie!

  • Runningtherapie Iris
  • Van 10 okt t/m 2 jan

Topper