Delftse mysteries: Phoenixstraat, spreek je dat nou uit als Feuniks of Foeniks?

Foto: Spoorzone Delft

De Phoenixstraat is al heel lang een belangrijke en bekende straat in Delft. In 1877 kreeg hij zijn naam, vernoemd naar de sociëteit die eraan ligt. Maar waarom zeggen we in Delft toch héél vaak Foeniksstraat, in plaats van Feuniksstraat? 

Het woord Phoenix is latijn, dus zou de ‘oe’ uitgesproken moeten worden als ‘eu’. Maar waarom doen we dat in Delft dan steevast verkeerd? Voor het oplossen van deze vraag kijken we eerst eens naar een stukje voorgeschiedenis. De Phoenixstraat is dus vernoemd naar sociëteit ‘Phoenix’ van het Delftse Studenten Corps. Deze werd in 1877 geopend. Omdat hij is ontstaan uit ‘de as’ van de voorgaande, om zeep geholpen sociëteit, kreeg hij deze naam. Een phoenix is namelijk een mythische vogel die steeds herrijst uit zijn eigen as (zoals Felix de Feniks uit Harry Potter). De gemeenteraad besloot terstond de straat aan de voorzijde van het gebouw om te dopen van Westvest naar Phoenixstraat.

phoenix
Foto: DSC

Studententraditie?

Zou de Phoenix van DSC dan misschien met de oe-toon uitgesproken worden, om een of andere, traditionele studentenreden? Salomon Brummel, oud-lid bij DSC, weet het ons te vertellen: “Nee, wij spreken de naam van onze sociëteit gewoon uit als Feuniks, zoals het hoort. Dat wordt er tijdens de kennismakingstijd zelfs al ingestampt.” Dat de straatnaam door menig Delftenaar vervormd wordt, is dus niet te danken aan de Delftse studenten.

Poeniksstraat

We schakelen de straatnamenexperts maar eens in. René Dings heeft ons al veel vaker geholpen met interessante straatnaamzaken, maar voor deze kwestie overlegt hij toch even met zijn straatnamencommisie-collega Gerrit Verhoeven. “De verklaring is dat de Delftse uitspraak er een soort ‘volkslatijn’ van heeft gemaakt. Als je geen Latijnse les hebt gehad (waar ze je netjes leren dat je de -oe- als -eu- dient uit te spreken) ligt de Delftse uitspraak best voor de hand. Sommige mensen spreken het zelfs uit als Poeniksstraat, omdat ze niet weten dat een ph als f uitgesproken wordt.” We hebben het er in dit geval dus zelf naar gemaakt. Het is niet bekend wanneer deze verbastering is ontstaan, maar hij is in ieder geval gebleven.

We hebben er trouwens best een handje van, om zelf maar iets van straatnamen te brouwen. Ook de Choorstraat wordt regelmatig met g-klank uitgesproken, terwijl dat eigenlijk niet hoort.

Dit verhaal werd eerder gepubliceerd, op 16 juni 2017.

Meer in deze categorie

Delftenaren

Ga naar “Steven is de stadsarcheoloog van Delft: ‘We graven iets alleen op als dat echt nodig is’”

Steven is de stadsarcheoloog van Delft: ‘We graven iets alleen op als dat echt nodig is’

Ga naar “Leuk volgens local Jochen: ‘Dit is het geheime, culinaire wapen van Delft’”

Leuk volgens local Jochen: ‘Dit is het geheime, culinaire wapen van Delft’

Ga naar “Unmute Us Delft loopt mee met de protestmars in Leiden: ‘Laat je horen’”

Unmute Us Delft loopt mee met de protestmars in Leiden: ‘Laat je horen’

In onze gids

Ga naar “The English Bakery (by De Kat op het Spek)”

The English Bakery (by De Kat op het Spek)

  • Molstraat 19a
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “Your Avojoy”

Your Avojoy

  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Ga naar “Het Vermeertje”

Het Vermeertje

  • Nieuwe Langendijk 52-54
  • Restaurants en horeca
  • 15:00 - 21:30

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “EIS Adventskalender € 89,95”

EIS Adventskalender € 89,95

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 10 oktober 2021
Ga naar “Zwitsal babyverzorging van € 9,87 voor € 3,29”

Zwitsal babyverzorging van € 9,87 voor € 3,29

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 10 oktober 2021
Ga naar “Alle AH Aziatische gesneden verspakketten van € 5,99 voor € 4,99”

Alle AH Aziatische gesneden verspakketten van € 5,99 voor € 4,99

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 3 oktober 2021
Ga naar “alle wasmanden en -boxen Knit en Style 25% korting”

alle wasmanden en -boxen Knit en Style 25% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 3 oktober 2021
Ga naar “Coca Cola of Fanta van € 6,45 voor € 4,99”

Coca Cola of Fanta van € 6,45 voor € 4,99

  • Makro
  • Geldig t/m 28 september 2021

Vacatures

Ga naar “Redactiestagiair(e) bij indebuurt Delft”

Redactiestagiair(e) bij indebuurt Delft

  • Indebuurt
  • Stage
Ga naar “Horecamedewerker (m/v)”

Horecamedewerker (m/v)

  • IKEA Delft
  • Parttime
Ga naar “Logistiek medewerker (m/v)”

Logistiek medewerker (m/v)

  • IKEA Delft
  • Parttime
Ga naar “Medewerker bediening”

Medewerker bediening

  • Het Vermeertje
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Weekendmedewerker”

Weekendmedewerker

  • Nolten Delft
  • Parttime

Agenda

Ga naar “Elke donderdagavond cocktailavond bij Het Vermeertje”

Elke donderdagavond cocktailavond bij Het Vermeertje

  • Het Vermeertje
  • 9 september 2021
Ga naar “Tentoonstellingen in de Botanische Tuin”

Tentoonstellingen in de Botanische Tuin

  • 26 augustus 2021
Ga naar “Euridice en Orfeo, mini-opera in Sigarenfabriek”

Euridice en Orfeo, mini-opera in Sigarenfabriek

  • 24 september 2021
Ga naar “Kunstexpositie bij De Centrale”

Kunstexpositie bij De Centrale

  • 23 mei 2021
Ga naar “Delftse editie van Human Library”

Delftse editie van Human Library

  • OPEN Delft
  • 2 oktober 2021