Delftse mysteries: Is het ‘de’ Oude Delft of ‘het’ Oude Delft?

oude kerk delft

Het is dé oudste straat van onze stad en de plek waar Delft is ontstaan: de Oude Delft. Misschien sta je er (net als wij) wel van te kijken, maar bij sommige Delftenaren gaan hun nekharen overeind staan als je het voorzetsel ‘de’ gebruikt voor deze straatnaam. Zoals Delftenaar Mark Prins, die ons mailde dat we het echt helemaal bij het verkeerde eind hadden. Het moet namelijk HET Oude Delft zijn. Hoe zit dit nou precies en waar komt deze lidwoordverwisseling vandaan? We zochten het uit.

Zo ontstond ‘Oude Delft’

Veel Delftenaren zullen dit misschien wel weten, maar laten we het eerst even over het ‘vaste deel’ van de straatnaam hebben. De gracht die door de/het Oude Delft loopt, heeft er voor gezorgd dat Delft zijn naam kreeg. Deze werd rond het jaar 1100 gegraven. Vroeger werd het woord ‘delf’ vaak gebruikt in plaats van gracht, afgeleid van delven. In de loop van de tijd groeide Delft en werden er steeds meer grachtjes gegraven. De grachten kregen in de middeleeuwen nog allemaal de naam ‘Delf’ of ‘Dilf’. Maar omdat het natuurlijk wel handig is om te weten waar je je precies bevindt, kreeg de oudste gracht de naam ‘Oudelf’. Dit gebeurde zo ongeveer in het jaar 1268, uit dat jaar bestaat er een akte over het stadsrecht van Delft waarin deze naam voorkomt. De ’t’ is pas veel later aangeplakt, zo rond de zestiende eeuw.

De of het?

En dan de lidwoordkwestie. In de app Straatnamen van Delft is te lezen dat mevrouw M.A. Lindenburg zich opwindt over het gebruik van ‘de’. In een geschrift uit 1792 van Boitet, een boekje van lekkerkundige Dick Coster en een boekje van Anne Berendse uit 1957 vind je namelijk gewoon ‘het Oude Delft’, zoals het volgens haar hoort. Als we zelf het wereldwijdeweb raadplegen worden we ook niet veel wijzer, we vinden resultaten met beide lidwoorden. Op twee betrouwbare bronnen die we vaak gebruiken, de website WikiDelft en Achter de Gevels van Delft, komen we beiden vormen tegen. Er is geen bron te vinden die duidelijk zegt ‘dit is goed, dat is fout’.

De grote zoekmachine

Wat wel opvallend is: voor ‘het Oude Delft’ geeft Google ons 1.620 resultaten, voor ‘de Oude Delft’ zijn het er véél meer, namelijk 276.000 resultaten. Wil dat zeggen dat ‘de Oude Delft’ gewonnen heeft? Niet helemaal, want net als mevrouw Lindenburg vinden wij vooral de oude geschriften die het over ‘het Oude Delft’ hebben. Dikke kans dus, dat de notering ‘het Oude Delft’ minder Google-resultaten heeft, simpelweg omdat er vroeger nog geen internet bestond. Dit is natuurlijk helemaal geen sluitend antwoord, maar geeft wel een inzicht in hoe vaak beiden vormen voorkomen.

Dus… wat is het nu?

Dus, wat is het nou eigenlijk?! Helaas: wij weten het na deze zoektocht ook nog steeds niet. Anders dan bij de kwestie Koorstraat/Goorstraat, is er geen overduidelijke goed en fout antwoord in dit mysterie. Oftewel: zeg/schrijf/zing wat je zelf het mooiste vindt, als je het maar met liefde voor ons stadje doet.

Zit jij zelf met een mysterie in je maag?

Je hebt het vast wel eens gehad, je loopt door de stad, ziet iets en denkt: waarom is dit eigenlijk zo? Waarom woont er een spinnenkolonie onder de Zuidwal fietstunnel? En hoe is  ‘O, Jan, wat zit je haar mooi!’ eigenlijk op de muur gekomen? Deze mysteries hebben we al behandeld, we zijn op zoek naar ‘jouw’ mysteries. Wat vraag jij je altijd al af en kunnen wij eens uitzoeken? Laat het ons weten en wie weet zien we jouw mysterie terug op indebuurt Delft.

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Bijzonder: om deze reden was koningin Elizabeth ooit in Delft”

Bijzonder: om deze reden was koningin Elizabeth ooit in Delft

Ga naar “Fijn met de trein: een korte geschiedenis van het spoor in Delft”

Fijn met de trein: een korte geschiedenis van het spoor in Delft

Nederlandse spoorwegnetwerk
Ga naar “Griekse letters in een Delftse kerk? Zo komen ze daar terecht”

Griekse letters in een Delftse kerk? Zo komen ze daar terecht

Alfa Omega kerk Delft

In onze gids

Ga naar “Jans Delft”

Jans Delft

  • Brabantse Turfmarkt 87
  • Lunch
  • Gesloten
    4,5
    (458)

Nu gesloten

4,5
(458)

Aanbiedingen

Ga naar “Huispak met legging M t/m XXL € 19,99”

Huispak met legging M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Huispak M t/m XXL € 19,99”

Huispak M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Ugg pantoffels 36 t/m 41 € 64,99”

Ugg pantoffels 36 t/m 41 € 64,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Teddy shopper 57 x 44 x 2 cm € 9,99”

Teddy shopper 57 x 44 x 2 cm € 9,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Teddy gilet S/M en L/XL € 49,99”

Teddy gilet S/M en L/XL € 49,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Verkoopmedewerker zorgwinkel”

Verkoopmedewerker zorgwinkel

  • Vegro Zorgwinkel
  • Parttime

Topper

Ga naar “Medewerker Bedrijfsrestaurant”

Medewerker Bedrijfsrestaurant

  • Tempo-Team
  • Parttime
Ga naar “Consultant Bouw Bouwkunde Normen | Stakeholder | 3.500 – 5.000”

Consultant Bouw Bouwkunde Normen | Stakeholder | 3.500 – 5.000

  • WR.nl Solliciteren
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Scrum Master Agile | PSM | 3.000 – 4.000”

Scrum Master Agile | PSM | 3.000 – 4.000

  • WR.nl Solliciteren
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Monteur Testrekken bij Stedin”

Monteur Testrekken bij Stedin

  • Randstad
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “Survival Run Outdoor Valley”

Survival Run Outdoor Valley

  • Outdoor Valley
  • 16 oktober 2022

Topper

Ga naar “Outdoor Valley Obstacle Run ”

Outdoor Valley Obstacle Run 

  • Outdoor Valley
  • 23 oktober 2022

Topper

Ga naar “Winterdip voorkomen? Doe mee met Runningtherapie!”

Winterdip voorkomen? Doe mee met Runningtherapie!

  • Runningtherapie Iris
  • Van 10 okt t/m 2 jan

Topper

Ga naar “Lichtjesavond Delft”

Lichtjesavond Delft

  • 13 december 2022
lichtjesavond kerstboom
Ga naar “Spirit U All- Solotentoonstelling Shertise Solano”

Spirit U All- Solotentoonstelling Shertise Solano

  • 38CC
  • Van 8 sep t/m 30 okt

Topper