Delftse mysteries: Is het ‘de’ Oude Delft of ‘het’ Oude Delft?

oude kerk delft

Het is dé oudste straat van onze stad en de plek waar Delft is ontstaan: de Oude Delft. Misschien sta je er (net als wij) wel van te kijken, maar bij sommige Delftenaren gaan hun nekharen overeind staan als je het voorzetsel ‘de’ gebruikt voor deze straatnaam. Zoals Delftenaar Mark Prins, die ons mailde dat we het echt helemaal bij het verkeerde eind hadden. Het moet namelijk HET Oude Delft zijn. Hoe zit dit nou precies en waar komt deze lidwoordverwisseling vandaan? We zochten het uit.

Zo ontstond ‘Oude Delft’

Veel Delftenaren zullen dit misschien wel weten, maar laten we het eerst even over het ‘vaste deel’ van de straatnaam hebben. De gracht die door de/het Oude Delft loopt, heeft er voor gezorgd dat Delft zijn naam kreeg. Deze werd rond het jaar 1100 gegraven. Vroeger werd het woord ‘delf’ vaak gebruikt in plaats van gracht, afgeleid van delven. In de loop van de tijd groeide Delft en werden er steeds meer grachtjes gegraven. De grachten kregen in de middeleeuwen nog allemaal de naam ‘Delf’ of ‘Dilf’. Maar omdat het natuurlijk wel handig is om te weten waar je je precies bevindt, kreeg de oudste gracht de naam ‘Oudelf’. Dit gebeurde zo ongeveer in het jaar 1268, uit dat jaar bestaat er een akte over het stadsrecht van Delft waarin deze naam voorkomt. De ‘t’ is pas veel later aangeplakt, zo rond de zestiende eeuw.

De of het?

En dan de lidwoordkwestie. In de app Straatnamen van Delft is te lezen dat mevrouw M.A. Lindenburg zich opwindt over het gebruik van ‘de’. In een geschrift uit 1792 van Boitet, een boekje van lekkerkundige Dick Coster en een boekje van Anne Berendse uit 1957 vind je namelijk gewoon ‘het Oude Delft’, zoals het volgens haar hoort. Als we zelf het wereldwijdeweb raadplegen worden we ook niet veel wijzer, we vinden resultaten met beide lidwoorden. Op twee betrouwbare bronnen die we vaak gebruiken, de website WikiDelft en Achter de Gevels van Delft, komen we beiden vormen tegen. Er is geen bron te vinden die duidelijk zegt ‘dit is goed, dat is fout’.

De grote zoekmachine

Wat wel opvallend is: voor ‘het Oude Delft’ geeft Google ons 1.620 resultaten, voor ‘de Oude Delft’ zijn het er véél meer, namelijk 276.000 resultaten. Wil dat zeggen dat ‘de Oude Delft’ gewonnen heeft? Niet helemaal, want net als mevrouw Lindenburg vinden wij vooral de oude geschriften die het over ‘het Oude Delft’ hebben. Dikke kans dus, dat de notering ‘het Oude Delft’ minder Google-resultaten heeft, simpelweg omdat er vroeger nog geen internet bestond. Dit is natuurlijk helemaal geen sluitend antwoord, maar geeft wel een inzicht in hoe vaak beiden vormen voorkomen.

Dus… wat is het nu?

Dus, wat is het nou eigenlijk?! Helaas: wij weten het na deze zoektocht ook nog steeds niet. Anders dan bij de kwestie Koorstraat/Goorstraat, is er geen overduidelijke goed en fout antwoord in dit mysterie. Oftewel: zeg/schrijf/zing wat je zelf het mooiste vindt, als je het maar met liefde voor ons stadje doet.

Zit jij zelf met een mysterie in je maag?

Je hebt het vast wel eens gehad, je loopt door de stad, ziet iets en denkt: waarom is dit eigenlijk zo? Waarom woont er een spinnenkolonie onder de Zuidwal fietstunnel? En hoe is  ‘O, Jan, wat zit je haar mooi!’ eigenlijk op de muur gekomen? Deze mysteries hebben we al behandeld, we zijn op zoek naar ‘jouw’ mysteries. Wat vraag jij je altijd al af en kunnen wij eens uitzoeken? Laat het ons weten en wie weet zien we jouw mysterie terug op indebuurt Delft.

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Op deze ‘onaantrekkelijke plek’ zat de allereerste McDonald’s van Delft”

Op deze ‘onaantrekkelijke plek’ zat de allereerste McDonald’s van Delft

Ga naar “Mysterie opgelost: dit is er aan de hand met de pinautomaat op de Markt”

Mysterie opgelost: dit is er aan de hand met de pinautomaat op de Markt

Ga naar “Mysterie: dit is het nut van zo’n buis bij een boom”

Mysterie: dit is het nut van zo’n buis bij een boom

In onze gids

Ga naar “Spellenwinkel.nl”

Spellenwinkel.nl

  • Rotterdamseweg 370 A9
  • Winkelen
  • Gesloten
Spellenwinkel.nl in Delft, buitenkant
Ga naar “Kim by fashion”

Kim by fashion

  • Paradijspoort 22-24
  • Winkelen
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “De Botanie”

De Botanie

  • Choorstraat 24,
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Vers gebrande noten – 3 bakjes voor € 10,-”

Vers gebrande noten – 3 bakjes voor € 10,-

  • Verkade & Jacques Delft
  • Geldig t/m 20 september 2021
verkade & jacques nieuw
Ga naar “Blokker serviesserie Moskou 3+1 gratis”

Blokker serviesserie Moskou 3+1 gratis

  • Blokker
  • Geldig t/m 19 september 2021
Ga naar “Jan van Haasteren puzzel 950 stukjes € 8,99”

Jan van Haasteren puzzel 950 stukjes € 8,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 26 september 2021
Ga naar “Kiproerbak met sperziebonen en rijst € 1,59”

Kiproerbak met sperziebonen en rijst € 1,59

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 26 september 2021
Ga naar “alle Blokker keukenhulpen 2e halve prijs”

alle Blokker keukenhulpen 2e halve prijs

  • Blokker
  • Geldig t/m 19 september 2021

Vacatures

Ga naar “Logistiek medewerker (m/v)”

Logistiek medewerker (m/v)

  • IKEA Delft
  • Parttime
Ga naar “Verkoopmedewerker (16 – 32 uur)”

Verkoopmedewerker (16 – 32 uur)

  • Nolten Delft
  • Parttime
Ga naar “Medewerker bediening”

Medewerker bediening

  • Het Vermeertje
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Horecamedewerker (m/v)”

Horecamedewerker (m/v)

  • IKEA Delft
  • Parttime
Ga naar “Verkoopmedewerker avond (6-16 uur)”

Verkoopmedewerker avond (6-16 uur)

  • Nolten Delft
  • Parttime

Agenda

Ga naar “Workshop Muziek uit de Verf”

Workshop Muziek uit de Verf

  • Iederal
  • 7 oktober 2021
Ga naar “Outletmarkt Delft voor de Helft”

Outletmarkt Delft voor de Helft

  • 25 september 2021
Ga naar “Elke donderdagavond cocktailavond bij Het Vermeertje”

Elke donderdagavond cocktailavond bij Het Vermeertje

  • Het Vermeertje
  • 9 september 2021
Ga naar “Kunstexpositie bij De Centrale”

Kunstexpositie bij De Centrale

  • 23 mei 2021
Ga naar “Tentoonstellingen in de Botanische Tuin”

Tentoonstellingen in de Botanische Tuin

  • 26 augustus 2021