Steven is de stadsarcheoloog van Delft: ‘We graven iets alleen op als dat echt nodig is’

De Delftse bodem zit vol geschiedenis. Onder de stad zitten overal sporen van vroegere bebouwing en gebruiksvoorwerpen van de Delftenaren van toen. Als bouwwerkzaamheden deze sporen mogelijk verstoren, komen de medewerkers van Archeologie Delft in actie om ze vast te leggen en veilig te stellen. Stadsarcheoloog Steven Jongma (44) is het gezicht van de Delftse archeologie.

Stadsarcheoloog

We spreken Steven in het kantoor van Archeologie Delft aan de Kluizenaarsbocht. Op de benedenverdieping worden vondsten onderzocht en bewaard. In het depot liggen duizenden objecten uit de Delftse bodem. Door de coronamaatregelen werken de medewerkers van Archeologie Delft nog steeds zoveel mogelijk thuis.

“We werken hier nu met zo’n 15 mensen”, vertelt Steven. “De eerste stadsarcheoloog werd in 1991 aangesteld. Hij had die titel, omdat hij de enige archeoloog in dienst van de gemeente Delft was. Nu ben ik als stadsarcheoloog degene die zorgt dat we naar buiten treden en laten zien wat we doen. We hebben ook een educatieve taak dus ik vertel graag over ons werk en onze vondsten. Tegenwoordig doen we dat samen met de afdeling monumenten en het stadsarchief onder de naam Erfgoed Delft. Hiervoor heb ik bijvoorbeeld een serie YouTube-filmpjes gemaakt waarin ik bijzondere objecten uit ons depot toon.” 

Steven legt wat uit tijdens de Nationale Archeologiedag van 2017, waar kinderen zelf scherven konden opgraven. Foto: Erfgoed Delft, Marco Zwinkels

Drie hoofdtaken

“Onze archeologen hebben drie hoofdtaken”, legt Steven uit. “Allereerst geven we de gemeente advies. Bijvoorbeeld of er op een bepaalde bouwloacatie archeologische vondsten kunnen liggen. Ten tweede doen we archeologisch onderzoek als er ergens gebouwd gaat worden. Ten derde zijn we verantwoordelijk voor het analyseren en bewaren van alle vondsten die uit de Delftse bodem komen.”

“Veel mensen denken dat archeologen alles willen opgraven, maar het beleid in Nederland is er juist op gericht om zoveel mogelijk in de bodem te laten zitten”, vertelt Steven verder. “Alleen als archeologische vondsten door bouwwerkzaamheden verstoord kunnen worden, graven wij ze op om ze veilig te stellen. Hiervoor zijn we dan al vanaf het begin bij een bouwproject betrokken. Alles wat we opgraven, moeten we ook veilig bewaren voor de toekomst. Zo kunnen volgende generaties het ook onderzoeken. Misschien komen zij met nieuwe technieken wel tot andere conclusies.”

“Anders dan mensen denken, zoeken archeologen in eerste instantie niet naar objecten maar naar sporen. We zoeken bijvoorbeeld naar fundamenten van gebouwen, afvalkuilen en beerputten. In die putten vinden we dan weer gebruiksvoorwerpen van de mensen die daar vroeger woonden. Als archeoloog ben je erop getraind om ondergrondse sporen bovengronds te herkennen. Een straatje dat in een heuvel loopt, vertelt je bijvoorbeeld dat mensen daar vroeger hun afval stortten.”

Middeleeuwen

Als kind al zocht Steven op straat naar bijzondere voorwerpen. Hij groeide op in Leeuwarden, studeerde archeologie in Amsterdam en kwam daarna in Delft terecht. “Tijdens mijn studie heb ik me gespecialiseerd in middeleeuwse archeologie. Dan is Delft wel een droomplek om terecht te komen”, vertelt Steven. “Tijdens de middeleeuwen was Delft een van de belangrijkste steden van Holland. Er zit hier zoveel middeleeuwse geschiedenis in de grond.”

Zijn meest bijzondere opgraving was voor Steven het onderzoek in het spoorzonegebied voor de aanleg van de nieuwe spoortunnel. “Dit was een unieke kans om de historische stadswal van Delft bloot te leggen. Hier hebben we veel nieuwe ontdekkingen gedaan. Zo dachten we altijd dat Delft vroeger een hoge stadsmuur had, maar het blijkt dat de stad werd beschermd door een aarden wal met daarop slechts een bescheiden muur. Ook hebben we hele mooie objecten gevonden zoals een goed bewaarde veertiende-eeuwse ridderhandschoen.”

Gerestaureerde harnashandschoen uit eind veertiende eeuw gevonden in de Spoorzone. Foto: Archeologie Delft

Nieuwe Kerk

Momenteel is Archeologie Delft bezig met opgravingen in de Nieuwe Kerk. Een ander onderzoeksbureau voert dit onderzoek uit, maar als stadsarcheoloog is Steven er nauw bij betrokken. “Ook dit is natuurlijk een unieke kans. Rijkere Delftenaren zijn eeuwenlang in de kerk begraven. Nu hebben we de mogelijkheid om een deel van deze graven te onderzoeken. Tot nu toe zijn er vooral grafkisten uit de 18de een 19de eeuw gevonden. Dit is de laatste periode dat Delftenaren in de kerk begraven werden. Oudere graven zijn waarschijnlijk vroeger al geruimd, maar misschien liggen er nog een aantal in diepere lagen.”

“Wat veel mensen niet weten, is dat je ook op de Markt over duizenden graven loopt”, vertelt Steven verder. “Uit eerder onderzoek weten we dat het grafveld voor de kerk tot ongeveer halverwege de Markt loopt. Als het kon, zou ik op de andere helft van het plein in de grond willen kijken. Hier was eeuwenlang markt. Waarschijnlijk liggen er honderden munten en allerlei handelswaar netjes gescheiden in verschillende lagen. Maar, dit gaat niet gebeuren want je moet als archeoloog niet voor je lol gaan graven. Als je iets niet hoeft op te graven, kun je het beter in de grond laten zitten.”

Steven bij de opgraving in de Nieuwe Kerk. Foto: Marianne Q fotografie voor Erfgoed Delft

Lees ook:

Meer in deze categorie

Delftenaar van de Week

Ga naar “Piet en Hans helpen kinderen aan speelgoed: ‘Spelen gun je ieder kind’”

Piet en Hans helpen kinderen aan speelgoed: ‘Spelen gun je ieder kind’

Ga naar “Rik is voorzitter van de Delftse vrijmetselaars: ‘Ik bewaar de harmonie binnen de loge’”

Rik is voorzitter van de Delftse vrijmetselaars: ‘Ik bewaar de harmonie binnen de loge’

Ga naar “Jeanette ging viral door de borstenfoto van FMNST: ‘Als kind had ik geen voorbeeld’”

Jeanette ging viral door de borstenfoto van FMNST: ‘Als kind had ik geen voorbeeld’

In onze gids

Ga naar “Jans Delft”

Jans Delft

  • Brabantse Turfmarkt 87
  • Lunch
  • Gesloten
    4,5
    (458)

Nu gesloten

4,5
(458)
Ga naar “Bistro Mes Amis”

Bistro Mes Amis

  • Hippolytusbuurt 10
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Bistro Mes Amis (foto indebuurt) (3)Bistro Mes Amis (foto indebuurt) (3)

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Huispak met legging M t/m XXL € 19,99”

Huispak met legging M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Huispak M t/m XXL € 19,99”

Huispak M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “GORDIJN van € 17,99 voor € 12,99”

GORDIJN van € 17,99 voor € 12,99

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “Teddy shopper 57 x 44 x 2 cm € 9,99”

Teddy shopper 57 x 44 x 2 cm € 9,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Ugg pantoffels 36 t/m 41 € 64,99”

Ugg pantoffels 36 t/m 41 € 64,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Verkoopmedewerker zorgwinkel”

Verkoopmedewerker zorgwinkel

  • Vegro Zorgwinkel
  • Parttime

Topper

Ga naar “Orderpicker Delft”

Orderpicker Delft

  • UBN Uitzendbureau
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “E-commerce Manager”

E-commerce Manager

  • FYGI
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Survival Run Outdoor Valley”

Survival Run Outdoor Valley

  • Outdoor Valley
  • 16 oktober 2022

Topper

Ga naar “Outdoor Valley Obstacle Run ”

Outdoor Valley Obstacle Run 

  • Outdoor Valley
  • 23 oktober 2022

Topper

Ga naar “Spirit U All- Solotentoonstelling Shertise Solano”

Spirit U All- Solotentoonstelling Shertise Solano

  • 38CC
  • Van 8 sep t/m 30 okt

Topper

Ga naar “Lichtjesavond Delft”

Lichtjesavond Delft

  • 13 december 2022
lichtjesavond kerstboom
Ga naar “Winterdip voorkomen? Doe mee met Runningtherapie!”

Winterdip voorkomen? Doe mee met Runningtherapie!

  • Runningtherapie Iris
  • Van 10 okt t/m 2 jan

Topper