Jan van der Mast schrijft over één van de meest invloedrijke Delftenaren aller tijden: ‘Hij stond bekend als God van Delft’

Jan van der mast

De huiskamer van Jan van der Mast (56) in het Westerkwartier ligt er vol mee: boeken, prenten, foto’s en gedichten van Jacques van Marken. De Delftse schrijver is bezig met een biografie over de eigenaar van de Gist- en Spiritusfabriek, één van de meest invloedrijke Delftenaren aller tijden.

Eigenlijk is het gek dat Delftenaren van nu zo weinig weten van Jacques van Marken, vindt Jan: “Van Marken was voor zijn tijd echt een bekende Nederlander, maar nu is hij vergeten. Hij was zijn tijd ver vooruit met zijn manier van maatschappelijk ondernemen. Hij heeft Delft wakker gekust. Het ging in die tijd helemaal niet zo goed met onze stad. De industriële ontwikkeling bleef achter.”

jan van der mast
Jan heeft mappen vol materiaal van en over Jacques van Marken

De Gistrepubliek

“Kijk, dit is het huis Rust Roest”, zegt Jan terwijl hij een van de vele mappen vol 19e eeuws materiaal uit de kast trekt. “Hier liepen de arbeiders vanuit de ‘Gistrepubliek’ elke dag langs, op weg naar de fabriek.” Het is voor Jan lang niet de eerste keer dat hij ergens zo diep induikt. Inmiddels heeft de Delftenaar vier verschillende romans op zijn naam staan en talloze toneelstukken geschreven. Toch is een biografie even wennen voor de schrijver: “Soms ben ik dagen bezig één stukje informatie te achterhalen.”

‘VAN MARKEN STOND BEKEND ALS DE GOD VAN DELFT’

Jan is geboren en getogen Delvenaar: opgegroeid in Buitenhof, ging naar school op het CLD en studeerde aan de TU. Maar net als veel Delftenaren was zijn kennis van de fabrieksbaas tot een aantal jaar geleden niet zo groot. Dat veranderde toen Jan iets bijzonders ontdekte in het archief van Delft: “Een dagboekje van Van Marken, wat tot 2040 gesloten moest blijven. Uiteindelijk kreeg ik toch toestemming het in te zien. Uit het boekje bleek dus dat Van Marken vijf kinderen kreeg met zijn minnares Maria. Het dagboekje was geschreven voor Ada, een van die kinderen.”

De inhoud van het boekje was als een schatvondst voor Jan: “Dat Van Marken een dubbelleven leidde, was tot een paar jaar geleden geheim. De arbeiders van toen wisten het allemaal, maar die konden het niet riskeren uit de school te klappen. Van Marken stond immers bekend als de God van Delft. Zelfs zijn concurrenten noemden hem zo.”

Gebiologeerd door Jacques

Voor zijn eerdere boek Agneta (naar de vrouw van Van Marken) stortte Jan zich volledig op het dubbelleven van JC van Marken: “Agneta is een bijzondere vrouw. Ze kwam erachter dat haar man al vijftien jaar een relatie had met zijn minnares Maria. Maar ze hield haar mond en maakte een deal met Maria. Toen Maria drie jaar later dood ging, nam ze de kinderen in huis en behandelde ze als prinsjes en prinsesjes.” De roman is in 2015 uitgegeven. Toch vond Jan dat hij Van Marken een beetje te kort had gedaan met álleen zijn roman: “Deze man was zóveel meer dan alleen zijn dubbelleven. Hij was zijn tijd 70 jaar voorruit met ondernemen. Hij was bijvoorbeeld een van de eersten die iets deed met sociale verzekeringen, pensioenen, goede huisvesting etc. En hij was ook nog eens jaren lang verslaafd aan morfine. Ik was zo gebiologeerd door dit verhaal.”

jan van der mast
Jan tijdens een van zijn rondleidingen, met de burgemeester. Foto: Janvandermast.com

Vier jaar leven in de vorige eeuw

Inmiddels weet Jan bijna meer te vertellen over het leven van de fabrieksbaas, dan over zijn eigen leven: “Ik zit al vier jaar fulltime in de vorige eeuw. Da’s best gek. Ik heb bijvoorbeeld een heel hoofdstuk over zijn studiejaren. Ik denk dat ik niet eens zoveel over mijn eigen studiejaren zou kunnen schrijven. Wel een leuke parallel trouwens: Van Marken wilde eigenlijk dichter worden, maar ging studeren en zich nuttig maken. Ik heb het andersom gedaan, eigenlijk. Ik ben afgestudeerd in bouwkunde, maar ben vervolgens schrijver geworden.”

‘ZELFS DE BURGEMEESTER STOND MET HAAR OREN TE KLAPPEREN TIJDENS EEN RONDLEIDING’

Nu nog een film

Jan kent inmiddels elk hoekje en gaatje van het Agnetapark, waar het grootste deel van Van Markens leven zich afspeelde. Kort geleden gaf hij er een van zijn rondleidingen aan de burgemeester: “Zelfs zij stond met haar oren te flapperen, over wat Van Marken in die tijd allemaal bereikt had. Zonder Van Marken had Delft er nu minder florissant uitgezien.”

Als de biografie in september 2018 in de boekwinkels ligt, is Jan wel weer ‘even klaar’ met het leven van Van Marken. Alhoewel.. een film over het leven van de fabrieksbaas, ziet hij nog wel zitten: “Dat zou wel echt een droom zijn. Op de middelbare school was mijn droom altijd om naar de filmacademie te gaan.”

Meer in deze categorie

Delftenaar van de Week

Ga naar “Wilma maakt in OPEN een kunstwerk uit de natuur: ‘Ik heb dozen vol bladeren’”

Wilma maakt in OPEN een kunstwerk uit de natuur: ‘Ik heb dozen vol bladeren’

Ga naar “Delftenaar Eileen (29) maakt animatiefilms met haar vriend: ‘We halen inspiratie uit ons leven’”

Delftenaar Eileen (29) maakt animatiefilms met haar vriend: ‘We halen inspiratie uit ons leven’

Eileen Boeijkens
Ga naar “Casper is honden (f)luisteraar: ‘We kunnen zoveel van dieren leren’”

Casper is honden (f)luisteraar: ‘We kunnen zoveel van dieren leren’

In onze gids

Ga naar “Jans Delft”

Jans Delft

  • Brabantse Turfmarkt 87
  • Lunch
  • Gesloten
    4,5
    (458)
4,5
(458)

Aanbiedingen

Ga naar “Satisfyer. Keuze uit het hele assortiment van € 19,95 voor € 9,98”

Satisfyer. Keuze uit het hele assortiment van € 19,95 voor € 9,98

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Onesie € 12,99”

Onesie € 12,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Catrice Giftbox van € 31,99 voor € 14,99”

Catrice Giftbox van € 31,99 voor € 14,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Jan van Haasteren puzzel € 9,99”

Jan van Haasteren puzzel € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “True Spirit trui** € 9,99”

True Spirit trui** € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022

Vacatures

Ga naar “Chef de partie bij De Centrale”

Chef de partie bij De Centrale

  • De Centrale
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Baliemedewerker Oude & Nieuwe Kerk Delft”

Baliemedewerker Oude & Nieuwe Kerk Delft

  • Protestantse Gemeente te Delft
  • Parttime
Ga naar “Algemeen administratief medewerker”

Algemeen administratief medewerker

  • Randstad
  • Parttime
Ga naar “R&D engineer aerospace – Delft”

R&D engineer aerospace – Delft

  • Continu Professionals
  • Fulltime
Ga naar “Laboratorium Assistent Planten”

Laboratorium Assistent Planten

  • Oxford Global Resources
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Concert KerstmiX”

Concert KerstmiX

  • Nieuw Kamer Koor Delft
  • 17 december 2022

Topper

Ga naar “Lichtjesavond Delft”

Lichtjesavond Delft

  • 13 december 2022
winters weekend weg Delft
Ga naar “Doe je mee met het Jan Steen Kadootjesspel?”

Doe je mee met het Jan Steen Kadootjesspel?

  • Beleef Delft
  • T/m 27 dec
kerk-en-jan-steen-kadootjesspelkerk-en-jan-steen-kadootjesspel

Topper

Ga naar “Lichtjesmarkt in Delft”

Lichtjesmarkt in Delft

  • 13 december 2022
Ga naar “Alpha Cursus Delft”

Alpha Cursus Delft

  • T/m 16 dec