Onder de rook van Breda: hier komt deze uitdrukking vandaan

Foto: indebuurt Breda

Ken je het gezegde ‘ik woon onder de rook van Breda’? Dat kun je gebruiken als je bijvoorbeeld in Ulvenhout woont. Wat betekent die uitspraak eigenlijk? En waar komt het vandaan?

Voor de oorsprong van deze uitspraak moeten we terug in de tijd én naar de andere kant van de wereld.

Betekenis gezegd

De meeste mensen kennen de uitspraak wel. Als je ‘onder de rook van Breda woont’, wil dat zeggen dat je erg dicht in de buurt van Breda woont. Zo kun je makkelijk uitleggen wat de geografische ligging is van jouw woonplaats. De uitdrukking is tot stand gekomen doordat er, normaal gesproken, in een stad meer rook is dan in een dorp.

Francois Valentijn

Maar wie heeft die uitspraak ooit verzonnen? En waar komt ‘ie vandaan? De oudste vermelding van deze uitdrukking staat in het Woordenboek der Nederlandsche Taal uit 1726. De Dordtse dominee en schrijver François Valentijn (Dordrecht,17 april 1666 – Den Haag, 6 augustus 1727) schreef het boekwerk Oud en Nieuw Oost-Indiën waar hij de uitdrukking gebruikte in de zin:

Het Eiland Onrust, drie mylen van Batavia gelegen, en aldus als onder den rook van deze stad,

François Valentijn werd tweemaal uitgezonden naar ‘de Oost’, oftewel Indonesië en omstreken. Daar schrijf hij zijn boekwerk Oud en Nieuw Oost-Indiën. Het is een zeer uitgebreide beschrijving over de geschiedenis van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC). Het boekwerk bestaat uit vijf delen, 5.144 bladzijden en 1.050 illustraties.

Zo zie je maar dat een doodnormale uitdrukking een bijzondere oorsprong kan hebben.

Lees ook:

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie opgelost: daarom ligt deze kleurrijke tegel in de Graaf Engelbertlaan”

Mysterie opgelost: daarom ligt deze kleurrijke tegel in de Graaf Engelbertlaan

Ga naar “Mysterie: Dit is waarom er in sommige wijken extra gevelbankjes zijn geplaatst”

Mysterie: Dit is waarom er in sommige wijken extra gevelbankjes zijn geplaatst

Ga naar “Mysterie opgelost: wat Breda met deze populaire Netflix-serie te maken heeft ”

Mysterie opgelost: wat Breda met deze populaire Netflix-serie te maken heeft 

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “Mantel S/M en L/XL € 59,99”

Mantel S/M en L/XL € 59,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Huispak M t/m XXL € 19,99”

Huispak M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Ugg pantoffels 36 t/m 41 € 64,99”

Ugg pantoffels 36 t/m 41 € 64,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Alle Hak potten 330-370 gram en stazakken 150-225 gram van € 5,56 voor € 5”

Alle Hak potten 330-370 gram en stazakken 150-225 gram van € 5,56 voor € 5

  • Geldig t/m 9 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Thuiswerk Medewerker GGD”

Thuiswerk Medewerker GGD

  • Olympia
  • Fulltime
Ga naar “Gemeente Breda – Interim Administratief medewerker – 32 uur”

Gemeente Breda – Interim Administratief medewerker – 32 uur

  • Continu Professionals
  • Parttime
Ga naar “Online Marketeer”

Online Marketeer

  • RAAAK Personeel
  • Fulltime
Ga naar “Administratief medewerker bank”

Administratief medewerker bank

  • Tempo-Team
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Parttime kok Breda”

Parttime kok Breda

  • Tempo-Team
  • Parttime

Agenda

Ga naar “Breda krijgt een nieuw Broodfonds voor ondernemers”

Breda krijgt een nieuw Broodfonds voor ondernemers

  • Broodfonds
  • 28 november 2022

Topper

Ga naar “Oktoberfestival Breda XL”

Oktoberfestival Breda XL

  • 22 oktober 2022
Ga naar “De Grote Groene Doe Markt”

De Grote Groene Doe Markt

  • 9 oktober 2022
Ga naar “Mart Hoogkamer in Chassé”

Mart Hoogkamer in Chassé

  • 13 oktober 2022
Ga naar “Yoga Zonnegroeten”

Yoga Zonnegroeten

  • Van 12 sep t/m 30 nov