Mysterie opgelost: waar komt het klûnen toch vandaan?

Door Susanne de Bruin 9 februari 2019

Volgens menig Bredanaar is het de ideale voorbereiding op het carnavalsfeest; het klûnen drie weken voor carnaval losbarst. Ook dit weekend dragen de cafés rondom en op de Grote Markt voor één dag de naam van Friese steden uit de Elfstedentocht. Maar waar komt deze goede gewoonte nu eigenlijk vandaan?

Voor dat antwoord moet je terug naar het begin; het ontstaan van de Bredase Klûntocht in 1997. De doorgewinterde carnavalsvierders Kees en Margreet van de Kerkhof hadden lucht gekregen van een klûnfeest in Oost-Brabant. ”In Oss om precies te zijn”, licht Pim van Bel, voorzitter van Stichting Bredase Klûntocht, toe. ”Zij waren daar zo enthousiast over dat ze het idee hebben geleend”, vervolgt hij, ”Want wat ze daar konden, zou in Breda vast ook succes worden.”

Dun ijs

Klûnen is een term die wordt gebruikt in de schaatswereld, vandaar ook de link met de Elfstedentocht. Bij schaatstochten is het nu eenmaal niet altijd mogelijk om de gehele tocht op de schaatsen af te leggen. Soms is het ijs te dun (of zelfs afwezig). Dan zit er maar één ding op: lopen. 

Om bij schaatsevenementen op natuurijs (zoals de Friese Elfstedentocht) de schaatsen te beschermen, worden er op de plaatsen waar niet geschaatst kan worden planken en matten neergelegd. Daarover kunnen de schaatsers met hun schaatsen aan lopen zonder dat de ijzers beschadigen. Dat lopen op schaatsen wordt in het Fries ‘klûnen’ genoemd.

Carnavalstraditie

Tijdens die eerste jaren werden er dus matten op de markt gelegd. Veel feestvierders waren ook als schaatsers verkleed. ”Inmiddels is het daadwerkelijke klûnen er misschien een beetje af, al heeft het altijd al een carnavaleske inslag gehad”, meent de voorzitter. De verwijzingen naar de Elfstedentocht hebben echter stand gehouden, maar klûnen staat vandaag de dag bekend als het grootste pré-carnavalfeest van Breda.

Groot geworden

Wat ooit begon als een feest met zo’n 250 feestvierders en 11 deelnemende cafés, is uitgegroeid tot een evenement waar 6000 carnavalsfanaten en 26 horecagelegenheden aan meedoen! Door de jaren heen zijn er ook veel steden die het idee dan weer van Breda hebben geleend. ”Daar zijn we alleen maar het trots op. Vorig weekend was het ook een fantastisch feest in Roosendaal bijvoorbeeld”, vindt Pim.

Trots van Breda

Dit jaar wordt het voor de 22e keer gevierd, een speciaal carnavalsjubileum. ”Het klûnen draait volledig op vrijwilligers en we schenken elk jaar een substantieel deel van de opbrengst aan een goed doel. Ter ere van 2 x 11 wilden we iets speciaals doen. Daarom doneren we dit jaar aan de trots van Breda; de Grote Kerk”, verklapt hij tot slot.

Lees ook:

Calypso van coothplein

Mysterie opgelost: wat betekent het bronzen beeld op het Van Coothplein?

Waarschijnlijk ben je er al honderd keer omheen gereden op de glitterrotonde aan het Van Coothplein;...
struycken

Mysterie opgelost: wie was Dr. Struycken?

In de buurt de Heuvel vind je zowel de Dr. Struyckenstraat als het Dr. Struyckenplein. Maar wie was ...

Meer over

Mysteries

adv.