Mysterie: waar heeft het Glacis zijn naam aan te danken?

Door Joost Verdult 10 augustus 2019

Wanneer je tegenwoordig de naam Glacis voorbij hoort komen, denk je waarschijnlijk aan de supermarkten en middelbare school het Juvenaat in de kleine Bergse wijk. Maar waar komt het oorspronkelijke woord vandaan? Om antwoord op deze vraag te krijgen, gaan we honderden jaren terug in de tijd.

Honderden jaren geleden probeerden steden hun hachje te redden met een vestiging. De troef die zo’n stad meestal had: een glacis. Op de website van Flessinghe, is te zien dat dit is een schuin aflopend terrein. Op het hoogste punt van deze heuvel zaten de Bergenaren vroeger veilig verscholen achter een verhoging. Met hun wapens in de aanslag, konden ze op een relatief veilige manier de vijand raken die onderaan de glacis was. Voor de tegenstanders was het geen pretje om onderaan een glacis te staan. Omringd door water en op open terrein waren de aanvallers kwetsbaar voor de verdedigers bovenaan de heuvel.

Ontstaan van een glacis

Een glacis is geen natuurlijke zandheuvel die Moeder Natuur daar heeft neergelegd. Onderaan de heuvel van een glacis, lag meestal een gracht. Het water (ook wel de voorgracht genoemd) dat aan de voet lag, had vaak een diepe bodem. Het afgegraven zand werd vervolgens gebruikt om de helling van een glacis te maken. Daarnaast werden ook de aarde vestingwallen met dit zand verstevigd en verhoogd.

glacis juvenaat spoor priesters
Het Juvenaat van de priesters van het Heilig Hart, gezien vanaf de spoorlijn in noordwestelijke richting. Ook dit is het Glacis. Foto: West-Brabants Archief

De wijk die jij kent

Pakken we het boek De Straatnamen van Bergen op Zoom van Willem A. Van Ham erbij, dan lezen we ook daar dat de wijk vernoemd is naar de helling van een vestingwerk. Wil je weten hoe groot deze buurt precies is? Ook dat hebben we achterhaald dankzij het straatnamenboek. Tussen de Zuid-Oostsingel, Jacob Obrechtlaan, spoorlijn, Erasmuslaan, Antwerpsestraatweg, Antwerpsestraat tot aan Juvenaatplein: het telt allemaal als het Glacis. Van de middelbare school het Juvenaat tot het huidige politiebureau en van de rechtbank tot aan slagerij Van der Borght, allemaal zijn ze gevestigd op een plek die je laat herinneren aan de tijd van de vestingswerken.

Lees meer:

De grote Markt (2) peperbus terras lekker weer zomer hoe oud is bergen op zoom

Mysterie: hoe oud is Bergen op Zoom?

Dat Bergen op Zoom een oude stad is met een historische verleden, hoeven we je niet te vertellen. Ma...
grebbe

Mysterie: wat was het nut van de Grebbe?

Er is een basisschool, medisch centrum en natuurlijk de watergang onder de stad zelf naar vernoemd: ...
Sint Gertrudiskapel kapel

Mysterie: waarom staat er een kapel in de Scheldelaan?

Wanneer je vanuit de Plaat naar de Olof Palmebrug rijdt, zie je aan je rechterkant een opmerkelijk w...

adv.