Mysterie opgelost: dit is waarom sommige Bergse panden een versierde gevelsteen hebben

gevelstenen bergen op zoom Lievevrouwestraat gevel in den crisstofel
Foto: Jurgen Kwisthout

Tijdens een wandeling door Bergen op Zoom heb je ze vast weleens gespot: versierde gevelstenen op een pand. Tegenwoordig is het een mooie decoratie, maar vroeger had zo’n steen een belangrijke functie.

Deze versierde stenen worden gevelstenen genoemd. Over het algemeen zijn het kleine stenen met een reliëf, vaak met felle kleuren en een onder- of bovenschrift. Je vindt ze niet alleen in onze stad, maar in heel Nederland. En dan voornamelijk op oude panden. Af en toe is er een gevelsteen geplaatst op een nieuwer pand, bijvoorbeeld omdat het oorspronkelijke pand is gesloopt.

Gevelstenen in Bergen op Zoom

In Bergen op Zoom zijn verschillende gevelstenen te vinden. Neem de Lievevrouwestraat, waar de volgende exemplaren te vinden zijn:

(Tekst loopt door onder de foto’s)

Voorloper van het huisnummer

Wat is het verhaal achter deze stenen? Ze hadden vroeger een belangrijke functie in onze gemeente: ze dienden als adressen. Onno Boers, gevelsteenspecialist en auteur van het boek De Gevelstenen van Amsterdam, schreef: “Men woonde in Het Swarte Schaap, in De Rode Leeuw, in Het Melkmeisje of in het huis ertegenover of ernaast.” De gevelsteen is dus de voorloper van het huisnummer. Daarnaast werden de stenen gezien als een soort reclameborden voor bedrijven. In het begin van de 19e eeuw werden straatnamen en huisnummers in Nederland ingevoerd, waardoor gevelstenen niet langer nodig waren.

Een verhaal

Op veel gevelstenen werden familienamen of beroepen uitgebeeld. Een tandarts had bijvoorbeeld een gevelsteen met daarop een kies en een schrijver een steen met een veer. Was er een concurrerende collega in de stad met vrijwel dezelfde steen? Dan voegde men gewoon iets toe, zoals een kroon. Andere stenen verwezen naar een familiewapen of een religieuze of politieke overtuiging van de bewoner. Achter iedere gevelsteen die je tegenkomt schuilt wel een verhaal. Hetzelfde geldt voor dit pand aan de Lievevrouwestraat waar vroeger een bierbrouwerij was.

Lees meer:

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Bergse creaties: het verhaal achter het kunstwerk van de bokkie springende kinderen in Gageldonk”

Bergse creaties: het verhaal achter het kunstwerk van de bokkie springende kinderen in Gageldonk

beeld kunstwerk frans spaapen spelende kinderen gagelboslaan rooseveltlaan bokkiespringen
Ga naar “Bergs mysterie: bestaat festivalbier?”

Bergs mysterie: bestaat festivalbier?

bestaat festivalbier foodstoet 2019 kijk in de pot gespot festival foodtruck evenement park optreden
Ga naar “Mysterie opgelost: daarom hoor je een melodietje voordat de klok in Bergen op Zoom slaat”

Mysterie opgelost: daarom hoor je een melodietje voordat de klok in Bergen op Zoom slaat

blauwe lucht zonnig zon sint gertrudiskerk peperbus kerk toren klok

In onze gids

Ga naar “Uitjeskrant.nl”

Uitjeskrant.nl

  • Jacob Bontiusplaats 9
  • Winkelen
Uitjeskrant.nl

Nu geopend

Ga naar “De Bergse Borrelplank”

De Bergse Borrelplank

  • Restaurants en horeca
  • 09:00 - 18:00
De Bergse Borrelplank

Nu geopend

Ga naar “Het Lunchcafé”

Het Lunchcafé

  • Wouwsestraat 12
  • Lunch
  • 09:00 - 20:00
Het Lunchcafé het lunch cafe café panos wouwsestraat

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Ben je van plan om naar Blokker winkel te gaan?”

Ben je van plan om naar Blokker winkel te gaan?

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021
Ga naar “36 t/m 42 ook in beige Graceland € 24,99”

36 t/m 42 ook in beige Graceland € 24,99

  • vanHaren
  • Geldig t/m 23 mei 2021
Ga naar “Blokker Sodawater- maker starterset 2e waterfles gratis € 49,99”

Blokker Sodawater- maker starterset 2e waterfles gratis € 49,99

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021
Ga naar “Tefal pannen Excellence, Performance en Family 25% korting”

Tefal pannen Excellence, Performance en Family 25% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021
Ga naar “Alle Kellogg’s ontbijtgranen van € 7,98 voor € 4”

Alle Kellogg’s ontbijtgranen van € 7,98 voor € 4

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 16 mei 2021

Vacatures

Ga naar “Logistiek Medewerker”

Logistiek Medewerker

  • Wolfram Chain N.V.
  • Fulltime
Ga naar “Allroundmedewerker”

Allroundmedewerker

  • Fit For Free
  • Parttime
Fit For Free Bergen op Zoom
Ga naar “Horeca Topper”

Horeca Topper

  • Olympia
  • Fulltime
Ga naar “Begeleider Logeerhuis”

Begeleider Logeerhuis

  • Olympia
  • Parttime
Ga naar “Receptiemedewerker”

Receptiemedewerker

  • Olympia
  • Parttime