Wegwijs in Bergen op Zoom: het verhaal achter De Kragge

Door Joost Verdult 15 augustus 2019

Wanneer je na een verbouwing met een volle aanhangwagen met sloopafval je zooi gaat dumpen, doe je dat (in de volksmond) bij De Kragge. Iedereen weet dan dat je netjes naar de milieustraat in de Van Konijnenburgweg gaat. Maar hoe zat en zit het dan met de Kragge? Bergen verzetten, dat kunnen wij als de beste. Daarom doken wij in het verleden van afvalberg De Kragge.

Net zoals bij het verhaal achter de Franse Sortie, doen wij dit met behulp van het boek De Straatnamen van Bergen op Zoom van Willem A. van Ham. Want slaan we de kaft open, dan zien we dat De Kragge in het Buitengebied-Oost ligt. Daarnaast zien we dat de hoeve al in 1550 werd vermeld, alleen werd het toen nog als De Cragge geschreven.

De Kragge in delen

Pakken we het woordenboek erbij, dan zien we dat een kragge ‘een begroeid drijvend eilandje is, dat vaak voorkomt in zoet en brak water’. Ook Vogelwerkgroep Bergen op Zoom, die met het idee van een Vlindertuin op de stortplaats kwam, komt met een soortgelijke uitleg. De stortplaats werd namelijk aangelegd in een natuurgebied dat bestaat uit heide en bos met nattere delen. In de vochtige stukken lagen kragges.

De Voorste en Achterste Kragge

Hoe dat in Bergen op Zoom zit? Een flinke tijd nadat De Cragge voor het eerst opdook, werd er gesproken over De Voorste Kragge, De Middelste Kragge en De Achterste Kragge (ook wel Derde Kragge). In het jaar 1890, 1900 en 1918 kocht de Staats Spoorwegen percelen op de Voorste Kragge om er zand te winnen.

(Tekst loopt door onder de foto)

de kragge vroeger
Vuilstortplaats de Kragge. Foto: West-Brabants Archief

Het zand van deze Zanderijen (daar waar je vroeger kon zwemmen), werd gebruikt om het Zeeuwse gedeelte van de spoorlijn Wouw-Vlissingen in stand te houden, zo lezen we in De Straatnamen van Bergen op Zoom. De spoorwegen kochten in 1919 nog eens zo’n 27 hectare grond waar zand uit gewonnen werd. Dit noemen we tegenwoordig recreatiegebied De Heide. Het afgraven van zand ging nog tot 1954 door.

De vuilnisbak van de stad

Het was de gemeente Bergen op Zoom die halverwege jaren 30 een deel van het terrein huurde om het te gebruiken als vuilnisstort. In 1989 was het terrein van het zuiden van de spoorlijn zelfs nog eigendom van de Nederlandse Spoorwegen, al werd de grond nog steeds gebruikt als stortplaats. In 1990 werden de stortactiviteiten op Kragge I stopgezet en werd er begonnen met het afdekken van het afval, meldt Vogelwerkgroep Bergen op Zoom.

Vlinders tussen het afval

Vuilnisbelt De Kragge is tegenwoordig niet meer operationeel, zo geeft de huidige grondeigenaar milieubedrijf Attero aan. Alleen voor op- en overslag (overladen) wordt het terrein nog gebruikt. Een ander deel van De Kragge is na het sluiten van de vuilstort ingezaaid met bloemenzaadjes en planten, waarna het stuk grond werd omgedoopt tot de Vlindertuin. Een idee van Vogelwerkgroep Bergen op Zoom. Dit is ongeveer ter hoogte van de spoorwegovergang bij de Heide. Volgens de werkgroep zijn er op het terrein nu verschillende vogels te vinden die er broeden en naar voedsel zoeken. Denk aan de fazant, de roodborsttapuit en de bosrietzanger.

Lees meer:

franse sortie straatnaam straatnaambordje

Entrée! Hier veroverden de Fransen in 1747 onze stad

De Steenbergsestraat, Wouwsestraat of de Bredasestraat: soms is de betekenis achter de straatnamen i...
glacis supermarkten glacisstraat

Mysterie: waar heeft het Glacis zijn naam aan te danken?

Wanneer je tegenwoordig de naam Glacis voorbij hoort komen, denk je waarschijnlijk aan de supermarkt...

Bergs mysterie: waarom staat er mille periculis supersum op het stadhuis?

Wanneer je in de binnenstad omhoog kijkt, zie je dat veel oude gevels prachtige versierd zijn. Heb j...

adv.