Wegwijs in Bergen op Zoom: waarom heet het Gouvernementsplein zo?

Door Joost Verdult 22 augustus 2019

De zon schijnt en je trakteert jezelf op een ijsje bij Crusio. Je verwent jezelf deze keer extra veel door twee bolletjes mét slagroom te nemen. Onder de schaduw van de Dikke Boom ga je op de stenen verhoging van het Gouvernementsplein zitten. Dan schiet het opeens te binnen: waarom heet het Gouvernementsplein eigenlijk zo?

Of het ijsje je bovenkamer op gang heeft gebracht of dat je van nature nieuwsgierig bent: het is een goede vraag van je. Zoals we eerder bij de Franse Sortie en De Kragge deden, halen we onze informatie weer uit De Straatnamen van Bergen op Zoom van Willem A. van Ham. Daar zien we dat het binnenplein in het centrum genoemd is naar een voormalig gouvernementsgebouw. Allemaal leuk en aardig, denk je waarschijnlijk. Want het woord gouvernement zit in de straatnaam Gouvernementsplein. Maar weet jij ook wat dit is?

Het verhaal achter het Gouvernementsplein

Het gouvernement was volgens het boek van Willem de ambtswoning van de militaire gouverneur van de vesting. Het terrein bestond uit het vroegere Sint-Maartensgasthuis en een aantal woonhuizen. Al in 1246 werd het gasthuis (ook wel het hospitale) genoemd. Later is het gasthuis uitgebreid en werd het pand in de zestiende eeuw als stadsschool gebruikt. Heel vroeger stond er naast een gasthuis ook een kapel op het terrein. Precies op deze plek ligt nu het Gouvernementsplein. Heb je dat gebouw nooit eerder gezien? Dat kan kloppen. De Sint-Maartenskapel is namelijk in 1770 afgebroken.

Van kerk tot paardenstal

Toch veranderde het gouvernementsgebouw na de stadsschool weer van functie. In 1579 werd het afgestaan aan hervormden. Daarna werd het een Engelse kerk, Franse school om te eindigden in een paardenstal. Ook daar bleef het niet bij. Als we een flinke stap in de tijd maken, komen we uit bij het jaar 1819. Het gouvernementsgebouw werd toen een militaire hospitaal, dat vervolgens in 1922 al niet meer het geval was. Na die tijd vonden er nog steeds militaire activiteiten plaats, waaronder medische, maar van een militair hospitaal was geen sprake meer.

gouvernementsplein
Bij het gouvernementsgebouw stond vroeger een groot hek. Foto: West-Brabants Archief

Shoppen en sporten

De kans is groot dat je dit nog wel weet over het gouvernementsgebouw. In 1993 werd het pand namelijk ingericht als winkelgalerij. Hoewel hier in de loop der jaren verschillende winkels hebben ingezeten, staat de begane grond van het pand nu leeg. Bovenin het gouvernementsgebouw train je nu voor een perfect lichaam. Hier zit namelijk een sportschool.

Lees meer:

stortplaats de kragge

Wegwijs in Bergen op Zoom: het verhaal achter De Kragge

Wanneer je na een verbouwing met een volle aanhangwagen met sloopafval je zooi gaat dumpen, doe je d...
franse sortie straatnaam straatnaambordje

Entrée! Hier veroverden de Fransen in 1747 onze stad

De Steenbergsestraat, Wouwsestraat of de Bredasestraat: soms is de betekenis achter de straatnamen i...
Sint Gertrudiskapel kapel

Mysterie: waarom staat er een kapel in de Scheldelaan?

Wanneer je vanuit de Plaat naar de Olof Palmebrug rijdt, zie je aan je rechterkant een opmerkelijk w...

adv.