Elvira en Stephan graven Bergse geschiedenis op: ‘We komen op de raarste plekken’

opgraving bergen op zoom in den scherminckel elvira stephan
Elvira en Stephan hebben de geschiedenis dagelijks in handen. | Foto: indebuurt

De Bergse geschiedenis ligt voor het oprapen, of soms zelfs voor het opgraven. Elvira Adriaansen en Stephan Asselbergs hebben de historie van de stad bijna dagelijks in handen. Ze zijn namelijk al tientallen jaren verbonden aan Stichting in den Scherminckel en daarbij vrijwilliger bij opgravingen. “Soms heb je echt maar een paar uur om te redden wat er in de grond zit.”

Van scherven en munten tot botresten: het tweetal heeft al heel wat historie gezien. Wat het meest bijzondere is dat ze ooit gevonden hebben, blijft een lastig te beantwoorden vraag. “Alles heeft zijn eigen verhaal”, aldus Elvira.

Opgravingen

Maar hoe gaat zo’n opgraving eigenlijk? “Overal waar bouwwerkzaamheden zijn, is bodem- en historisch onderzoek verplicht”, vertelt Elvira. “Als er een grote kans is dat er iets gevonden wordt, wordt er een opgraving gestart. Dan vraagt de archeoloog vaak of wij en andere vrijwilligers komen helpen.” Want die helpende handen, zijn volgens stichting voorzitter Stephan hard nodig. “Soms heb je echt maar een paar uur om te redden wat er in de grond zit.”

Blubber en tunnels

Soms is het ook behelpen. “Als je geen stroom hebt bij een opgraving bijvoorbeeld”, legt hij uit. “Je weet dat de accu van je lamp maar een bepaalde tijd meegaat. Daar moet je het dan mee doen. Dat geldt ook voor de plaatsen waar je komt. We komen op de raarste plekken. Je loopt of rijdt er normaal overheen en denkt nooit: daar kom ik eens terecht. Zo stond ik vorig jaar in de blubber in een waterput onder een huis. En als kleine jongen kroop ik ooit door tientallen meters tunnel onder het stadhuis.”

Lees verder na de afbeelding>
Bij een van de opgravingen werden restanten van de Sint Jacobspoort blootgelegd. Deze poort is rond 1500 gebouwd en was ongeveer even groot als de nu nog bestaande Lievevrouwepoort.

Katrientje

Ook al is er door de jaren heen al zoveel gevonden, volgens de enthousiaste vrijwilligers is het werk nooit klaar. Als ze overal in de stad konden graven, was de keuze in ieder geval snel gemaakt. “Onder het Katrientje, dat roepen we al tien jaar”, veert Elvira enthousiast op. “Maar de grote verrassing daar is: gaan we nog iets vinden, daar is al zoveel gebouwd. Al is niets vinden ook een vondst.”

Graftombes

Een andere geliefde locatie is onder de Gertrudiskerk. “Daar waren opgravingen in de jaren zeventig, toen vonden ze graven uit de twaalfde eeuw. Die tombes zijn destijds met zand afgedekt, dus een nieuwe opgraving gaat niet gebeuren. Maar in een ideale wereld… Wie weet zit er wel een Romeinse tempel.” Stephan is het daar helemaal mee eens. “We zoeken nog de Romeinse pottenbakker en een Romeinse haven.”

Van vondst tot tentoonstelling

Naast het helpen bij opgravingen doet het tweetal nog veel meer. Zo is er het wassen, onderzoeken en documenteren van alles dat gevonden wordt. En natuurlijk het tentoonstellen in het depot aan de Wassenaarstaat. Gelukkig zijn er nog meer vrijwilligers die daarbij helpen. “Maar van alles dat we met ons werk doen, blijft het graven en ontdekken toch wel het leukste”, aldus Stephan.

Lees verder na de foto >

Naast het graven, horen ook wassen, documenteren, puzzelen en tentoonstellen tot de dagelijkse bezigheden. | Foto: indebuurt

De onbekende weg

Natuurlijk zijn er vondsten waar ze extra trots op zijn. Als Stephan echt moet kiezen, gaat hij voor een vondst op de Noordsingel. “Daar werd het riool vervangen. De grond was keihard. Ik kwam er niet doorheen en bedacht ineens: volgens mij is het een weg. Toen kwam stadsarcheoloog Marco Vermunt erbij, en het was inderdaad een profiel van een weg. Tot op die dag wisten niet dat er een weg door de stadswal liep. Elke keer als ik de foto ervan zie hangen in de hal van het depot denk ik: dat heb ik opgegraven.”

Goudschat

Voor Elvira is het verhaal van het voorwerp vaak nog mooier dan de vondst. “Je hebt dat voorwerp voor het eerst sinds zoveel jaar in handen. Wie heeft het gebruikt en waarvoor? Iedereen wil een goudschat vinden, maar het gaat niet om het goud. Het verhaal erachter; dat is archeologie.” Niet zo gek, want die passie voor het verleden is ook precies hoe ze jaren geleden bij de stichting terecht kwam. Na een studie geschiedenis kwam ze jaren geleden in aanraking met In Den Scherminckel. “En dan wil je eigenlijk nooit meer weg.”

‘Hier heb je een schop’

Bij Stephan is de passie er met de paplepel ingegoten. “Mijn vader vond alles dat over geschiedenis ging interessant. Als ergens iets opgegraven of tentoongesteld werd, gingen we ernaartoe. Op een gegeven moment zei hij: hier heb je een schop, ga je gang. Dat was midden jaren zeventig. Zo vlogen de jaren voorbij, en voor ik het wist was ik voorzitter”, besluit hij lachend.


Lees ook:

Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie-instellingen

Meer in deze categorie

Bergenaar van de Week

Ga naar “Bergenaar Jean-Paul sprak als popjournalist wereldsterren als Queen en Amy Winehouse”

Bergenaar Jean-Paul sprak als popjournalist wereldsterren als Queen en Amy Winehouse

jean paul heck crazy rock roll stories.
Ga naar “Leonie speelt mee in de musical All Shook Up: ‘We gaan knallen’”

Leonie speelt mee in de musical All Shook Up: ‘We gaan knallen’

leonie all shook up musicompany
Ga naar “Bergse Yen gaat naar het WK permanente make-up: ‘Dit had ik nooit gedacht’”

Bergse Yen gaat naar het WK permanente make-up: ‘Dit had ik nooit gedacht’

yen nk wk permanente make up mico blading

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Blond Amsterdam Holland Glorie servies van € 9,95 voor € 7,46”

Blond Amsterdam Holland Glorie servies van € 9,95 voor € 7,46

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “McGregor leren portemonnee voor € 5,95”

McGregor leren portemonnee voor € 5,95

  • Action
  • Geldig t/m 29 november 2022
Ga naar “McGregor horloge voor € 6,95”

McGregor horloge voor € 6,95

  • Action
  • Geldig t/m 29 november 2022

Agenda

Ga naar “Lampionnenoptocht”

Lampionnenoptocht

  • 2 december 2022
lampionnenoptocht sint sinterklaas zwarte piet pieten sint nicolaas lampioen
Ga naar “Santarun”

Santarun

  • 17 december 2022
santarun santa run 2019 grote markt winter bergs winterparadijs schaatsbaan kerstman kerst kerstmis