Stikstofcrisis in klare taal: dit merk je ervan in Arnhem

Stikstof is momenteel het gesprek van de dag. De boerenprotesten zijn volop in het nieuws en voor het eerst is er een minister voor natuur en stikstof aangesteld: Christianne van der Wal. Maar wat is en doet stikstof eigenlijk? En wat merk je er precies van in Arnhem?

Wat is stikstof?

Stikstof is een kleur- en reukloos gas dat van nature in de lucht zit. Ongeveer 78 procent van alle lucht om ons heen bestaat er uit. Dit gas is op zichzelf niet schadelijk, maar als stikstof zich gaat verbinden met andere stoffen wel.

Die verbindingen zijn stikstofoxiden (een verbinding van stikstof en zuurstof) en ammoniak (een verbinding van stikstof en waterstof). Deze stikstofverbindingen zijn door bijvoorbeeld uitlaatgassen, industrie, landbouw en veeteelt de afgelopen eeuw verdubbeld, legt RIVM uit.

Foto: ANP

Waarom is er teveel stikstof?

Uitstoot van uitlaatgassen en fabrieken (stikstofoxiden) en ammoniakdampen van (kunst)mest en (vee)dieren komen in de lucht terecht. Dit is meer dan wat er van nature in de lucht hangt. Die grote hoeveelheid stikstofverbindingen in de lucht, is volgens de experts van het RIVM schadelijk voor de natuur.

Om die hoeveelheid stikstofverbindingen in de lucht terug te dringen, heeft het kabinet een stikstofaanpak bedacht. In die aanpak wil de regering eerst de landbouw aanpakken, omdat 46 procent van de stikstofuitstoot afkomstig is uit de landbouw, zo is op nu.nl te lezen.

Bronnen: RIVM, Milieu Centraal, AD, nu.nl

A12
Foto: Mariska Hofman, de Gelderlander

Wat zijn de gevolgen in Arnhem?

De gassen die in de lucht hangen, dalen ook op andere plekken in het land weer neer op de bodem. Daardoor is er voor de natuur een ’teveel’ aan voeding ontstaan. Voor planten die het hardst groeien, zoals brandnetels, grassen en braamstruiken is die grote hoeveelheid stikstofverbindingen geen enkel probleem. Maar planten die langzaam groeien, zoals kruiden en orchideeën, worden daardoor verdrongen, waardoor ze sterk in aantal verminderen.
Bron: RIVM

In de buurt van Arnhem is de Veluwe een gebied waar teveel stikstof is gevonden. Op de Veluwe zijn er gebieden lichtgroen en paars gekleurd. Lichtgroen betekent dat er op deze plek kans is op overbelasting door stikstof en paars betekent dat er sprake is van lichte tot sterke overbelasting van stikstof.

Natura 2000-gebieden | Foto: AERIUS

Te veel stikstof op de Veluwe

Volgens Laurens Jansen, senior boswachter bij Staatsbosbeheer, heeft de Veluwe last van de gevolgen van te veel stikstof. Jansen legt uit: “Op de Veluwe vind je meerdere soorten natuur als heide, eikenbossen en stuifzand. Al deze natuursoorten worden aangetast door te veel stikstof. Zo worden de bijzondere planten op de heide verdrongen door snel groeiend gras en sterven er eikenbomen doordat ze te weinig voeding uit de bodem krijgen. Het stuifzand wordt bedreigd door tankmos waardoor het zand niet meer goed verstuift.”

Ook als bezoeker kun je zien dat er op de Veluwe te veel stikstof gevonden is. Zo hebben eikenbomen dorre takken en zitten er minder bladeren aan de bomen. Ook de heide ziet er bruiner uit door het gras – het heeft nu een soort savanne-look.

“Het is voor mensen belangrijk dat de natuur goed functioneert”, vertelt Jansen. “Als de natuur gezond is kunnen we drinkwater uit de bodem halen en zorgt de natuur ook voor goede bestuiving van gewassen en fruitbomen, wat essentieel is voor onze voedselproductie. Dit zijn diensten die we van de natuur terugkrijgen. Daarom is het belangrijk dat het ecosysteem in stand gehouden wordt.”

Netherlands, Hoenderlo, National Park Hoge Veluwe. Deelense Veld. Foto: De Veluwe

Wat betekent dit voor insecten en dieren?

De biodiversiteit in Nederland staat dus onder druk. Zo is bij Natuurmonumenten te lezen dat in Nederland nog maar 15 procent van de oorspronkelijke biodiversiteit over is. In Europa is dit 40 procent en wereldwijd is dit 70 procent. Dit komt niet alleen door het stikstofprobleem, maar het stikstofprobleem is wel één van de oorzaken.

Doordat zeldzame planten overwoekerd worden door snelgroeiende planten, is er voor veel soorten insecten en vlinders minder te eten. Milieu Centraal meldt dat te veel stikstof zorgt voor minder plant- en diersoorten: de biodiversiteit neemt af, de natuur ‘verarmt’. Omdat het evenwicht in de natuur (ecosysteem) verstoort raakt, is er voor dieren die insecten en vlinders eten ook steeds minder voedsel te krijgen.

Natuurgebieden in de buurt vanArnhem
Foto: indebuurt

Is stikstof schadelijk voor Arnhemmers?

Door het uitsterven van soorten planten, dieren en insecten, komt ook onze eigen voedselproductie in gevaar. We hebben insecten, zoals bijen en vlinders, hard nodig voor het bestuiven van landbouwgewassen.
Bron: Natuurmonumenten

Gezondheidsklachten

Ammoniak en stikstofoxiden zorgen ook voor luchtvervuiling en fijnstof. Die vervuilde lucht tast onze gezondheid aan. Vooral mensen met chronische longziekten, zoals astma en COPD, zijn hier gevoelig voor. Daarnaast kan verontreinigde lucht op de lange termijn hart- en vaatziekten veroorzaken.
Bron: Milieu Centraal en RIVM

Foto: indebuurt Arnhem

Dit kun je zelf doen in Arnhem

Wat kun je nu zelf eigenlijk doen om je eigen stikstofuitstoot zo klein mogelijk te houden?

  • Je kunt vaker de fiets of trein pakken, je reist dan stikstofvrij;
  • Probeer wat langzamer te rijden op de snelweg: als je 100 kilometer per uur rijdt, stoot je 20% minder stikstof uit dan wanneer je 120 of 130 kilometer per uur rijdt;
  • Denk je eraan om over te stappen op een elektrische auto? Dat is een slimme keuze als je minder stikstof uit wil stoten. De stikstofuitstoot van een elektrische auto is twee keer zo laag als de uitstoot van een (nieuwere) benzine- of dieselauto. Tips over elektrisch rijden vind je hier;
  • Milieu Centraal tipt daarnaast om vaker plantaardig te eten. Volgens de organisatie is er op die manier minder intensieve veehouderij nodig en daardoor daalt de uitstoot van ammoniak. Hier in Arnhem hebben ze veel plantaardige gerechten op het menu staan.
Foto: Tian van der Snee

Meer tips voor verduurzaming:

Kerstactie

Zet een Arnhemmer in het zonnetje

Nomineren maar! Welke Arnhemmer verdient een mooi kerstgeschenk?

Kerstengel

Meer in deze categorie

Nieuws

Ga naar “Drinkwater in Arnhem wordt duurder: dit ga je betalen”

Drinkwater in Arnhem wordt duurder: dit ga je betalen

Een van de watertappunten in Arnhem. drinkwater tarieven duurder 2023
Ga naar “Make-over! Velperweg in Arnhem verandert terug naar statige bomenlaan”

Make-over! Velperweg in Arnhem verandert terug naar statige bomenlaan

Velperweg Arnhem herinrichting
Ga naar “Nomineren maar! Welke Arnhemmer verdient een mooi kerstgeschenk?”

Nomineren maar! Welke Arnhemmer verdient een mooi kerstgeschenk?

Kerstengel

In onze gids

Ga naar “FortVier Schuytgraaf”

FortVier Schuytgraaf

  • Laakoever 401
  • Vrijetijd en uitgaan
  • Gesloten
Uitkijken over het water bij FortVierUitkijken over het water bij FortVier

Aanbiedingen

Ga naar “Mini Skyline Arnhem”

Mini Skyline Arnhem

  • Time For Nature
  • Geldig t/m 30 november 2022

Topper

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Alle Coca-Cola, Fanta en Sprite literflessen van € 3,98 voor € 2,50”

Alle Coca-Cola, Fanta en Sprite literflessen van € 3,98 voor € 2,50

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Lamswollen sloffen vanaf € 22,99”

Lamswollen sloffen vanaf € 22,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022

Vacatures

Ga naar “Schoonmaker vakantiepark”

Schoonmaker vakantiepark

  • Actief Werkt! Uitzendbureau
  • Parttime
Ga naar “Thuiswerk: Medewerker klantenservice ING”

Thuiswerk: Medewerker klantenservice ING

  • Tempo-Team
  • Fulltime
Ga naar “Financieel Project Controller”

Financieel Project Controller

  • Agriterra
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Medewerker klantenservice live chat”

Medewerker klantenservice live chat

  • Tempo-Team
  • Fulltime
Ga naar “Klantenservice schade Nationale-Nederlanden”

Klantenservice schade Nationale-Nederlanden

  • Tempo-Team
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Winter Wonderland”

Winter Wonderland

  • Van 9 dec t/m 9 jan
Winter Wonderland
Ga naar “Kerstmarkt in Arnhem”

Kerstmarkt in Arnhem

  • Van 11 dec t/m 17 dec
Ga naar “Wonderlijke Familie Kerstshow”

Wonderlijke Familie Kerstshow

  • 18 december 2022
Wonderlijke familie kerstshowWonderlijke familie kerstshow
Ga naar “Inzicht in je relaties”

Inzicht in je relaties

  • T/m 2 dec
Ga naar “Wandeling met gids – WALK ALONG – SNERTWANDELING”

Wandeling met gids – WALK ALONG – SNERTWANDELING

  • 11 december 2022